Μετά από πολλές καθυστερήσεις, το Zeitenwende της Γερμανίας – η υπόσχεσή της το 2022 να γίνει ένας από τους ηγέτες της άμυνας στην Ευρώπη – γίνεται επιτέλους πραγματικότητα. Το 2025, η Γερμανία δαπάνησε περισσότερα για την άμυνα από οποιαδήποτε άλλη ευρωπαϊκή χώρα σε απόλυτους όρους. Ο στρατιωτικός της προϋπολογισμός σήμερα κατατάσσεται τέταρτος στον κόσμο, αμέσως μετά τη Ρωσία. Οι ετήσιες στρατιωτικές δαπάνες αναμένεται να φτάσουν τα 189 δισεκατομμύρια δολάρια το 2029, περισσότερο από τριπλάσιες από ό,τι ήταν το 2022. Η Γερμανία εξετάζει ακόμη και την επιστροφή στην υποχρεωτική στράτευση εάν ο στρατός της, η Bundeswehr, δεν μπορεί να προσελκύσει αρκετούς εθελοντές νεοσύλλεκτους. Εάν η χώρα συνεχίσει την πορεία της, θα είναι και πάλι μια μεγάλη στρατιωτική δύναμη πριν από το 2030.
Αρκετές ευρωπαϊκές χώρες είναι ήδη ανήσυχες για την στρατιωτική ενίσχυση και τις αμυντικές δαπάνες της Γερμανίας. Το Βερολίνο, για παράδειγμα, σχεδιάζει να δαπανήσει το μεγαλύτερο μέρος του αμυντικού προϋπολογισμού του σε γερμανικές αμυντικές εταιρείες, εκμεταλλευόμενο μια εξαίρεση από τους κανόνες ανταγωνισμού της ΕΕ που επιτρέπει στις χώρες μέλη να παρακάμπτουν τις διαδικασίες κοινοποίησης και έγκρισης για τη δημόσια χρηματοδότηση των εθνικών αμυντικών βιομηχανιών, όταν οι εν λόγω δαπάνες αποτελούν θέμα ουσιωδών συμφερόντων ασφαλείας. Αυτό θα υπονομεύσει τη συνεργασία και θα δυσκολέψει την ανάδειξη πραγματικών Ευρωπαίων πρωταθλητών της αμυντικής βιομηχανίας. Δεν βοηθάει το γεγονός ότι η Γερμανία θέλει οι προμήθειες να παραμείνουν σταθερά στα χέρια των εθνικών κυβερνήσεων και απορρίπτει έναν μεγαλύτερο συντονιστικό ρόλο για την Ευρωπαϊκή Επιτροπή. Αυτό που χρειάζεται η αμυντική βιομηχανία της ηπείρου είναι ο εξευρωπαϊσμός και μια ενιαία αγορά όπλων, αλλά οι πολιτικές του Βερολίνου δεν ωθούν τον τομέα προς αυτή την κατεύθυνση.
Δύο γεγονότα φαίνεται να επιβεβαιώνουν τις προθέσεις της Γερμανίας και να δικαιολογούν τους φόβους των άλλων ευρωπαϊκών κρατών. Συγκεκριμένα :
το γαλλογερμανικό μεγα-σχέδιο για ένα μαχητικό έκτης γενιάς, που ανακοινώθηκε το 2017 από τον Εμανουέλ Μακρόν και την Άνγκελα Μέρκελ ως ένα μεγαλεπήβολο ευρωπαϊκό αμυντικό έργο, απέτυχε επίσημα. Το superjet ήταν, πριν από δέκα χρόνια, μια αντίδραση στο Brexit και την άφιξη του Ντόναλντ Τραμπ στον Λευκό Οίκο. Αλλά από τότε, οι δύο κυβερνήσεις δεν έχουν καταφέρει ποτέ να γκρεμίσουν το φράγμα μεταξύ των κορυφαίων στελεχών της Dassault και της Airbus. Ποια Ευρώπη; Η είδηση είναι ότι ενώ το μελάνι στα δελτία τύπου για την τεράστια αποτυχία ήταν ακόμα υγρό, η γερμανική μονάδα της Airbus ανακοίνωσε ότι είχε ήδη μια έτοιμη εναλλακτική: μια κοινοπραξία οκτώ εταιρειών, σχεδόν εξ ολοκλήρου γερμανικών, έτοιμη να αναλάβει την FCAS. Ο υπουργός Άμυνας Μπόρις Πιστόριους ανακοίνωσε αργότερα ότι μια εναλλακτική λύση για την FCAS είναι δυνατή, και κατά τη διάρκεια της εκπομπής, φήμες στροβιλίστηκαν για την επιθυμία του Βερολίνου να αντισταθμίσει την αποτυχία του μεγα-μαχητικού αγοράζοντας τα συνηθισμένα F-35 από τους Αμερικανούς. Εναλλακτικά, η νέα συμμαχία που σχηματίστηκε γύρω από τη γερμανική μονάδα της Airbus θα μπορούσε να είχε ενταχθεί σε μια άλλη κοινοπραξία που σχηματίστηκε γύρω από την ιδέα της κατασκευής ενός superjet του μέλλοντος, το ιταλο-βρετανικό-ιαπωνικό σχέδιο GCAP. Ο Διευθύνων Σύμβουλος της Leonardo, Lorenzo Mariani, δήλωσε ότι οι Γερμανοί ήταν ευπρόσδεκτοι, αλλά ότι ήταν επίσης απαραίτητο να ληφθεί υπόψη το γεγονός ότι θα καθυστερούσαν την εκτόξευση του μαχητικού, που είχε προγραμματιστεί για το 2035. Το πιο σημαντικό είναι ότι εκείνες τις ημέρες εμφανίστηκε μια άλλη κοινοπραξία, με επικεφαλής την ισπανική μονάδα της Airbus, που εκπροσωπούσε μια χούφτα ισπανικές εταιρείες και ίσως στόχευε να συμμαχήσει με τους Γερμανούς. Εν τω μεταξύ, η Γαλλία έχει καταστήσει σαφές ότι προχωρά μόνη της. Εν ολίγοις, έχουν προκύψει πολλές υποθέσεις από την κατάρρευση του FCAS, καμία από τις οποίες, προς το παρόν, δεν είναι ευρωπαϊκή. Αλλά οποιαδήποτε πιθανή σύγκλιση θα πρέπει να περιμένει τους επόμενους μήνες.
Εν τω μεταξύ, η σύγχυση παραμένει μεγάλη. Μια νέα γαλλο-γερμανική κρίση; Μετά την αποτυχία του γαλλο-γερμανικού super μαχητικού, ο Armin Papperger, Διευθύνων Σύμβουλος του αμυντικού γίγαντα Rheinmetall, προειδοποίησε σε μια συνέντευξη για μια άλλη πιθανή αποτυχία: αυτή του συστήματος μάχης εδάφους που χτίστηκε γύρω από ένα άρμα μάχης επόμενης γενιάς που ονομάζεται MGCS. Και αυτό γεννήθηκε το 2017, μαζί με το FCAS, ως κοινό έργο μεταξύ Παρισιού και Βερολίνου, και κινδυνεύει να μείνει ακινητοποιημένο λόγω των περικοπών στον αμυντικό τομέα που αποφάσισε ο Μακρόν. Ουσιαστικά, ενώ το FCAS είχε σχεδιαστεί ως ο διάδοχος του Eurofighter και του Rafale, το MGCS υποτίθεται ότι θα ήταν ο διάδοχος των γερμανικών Leopard 2 και των γαλλικών μαχητικών Leclerc. Αλλά τώρα όλα είναι στον αέρα. Μία από τις πολλές υποσχέσεις του Friedrich Merz ήταν η αναβίωση των γαλλο-γερμανικών σχέσεων, οι οποίες είχαν διακυβευτεί σοβαρά από χρόνια εντάσεων, ειδικά κατά τη διάρκεια της κυβέρνησης Scholz. Αλλά από αμυντικής άποψης, ο στόχος του αποτυγχάνει θεαματικά.
Κατά τα άλλα η αμυντική συνεργασία της ΕΕ προχωρά στο μυαλό…της κ. προέδρου της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Ούρσουλα φον ντε Λάιεν και των υπολοίπων «ηγετών» της ΕΕ.
