Ο Πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ, την παραμονή της επίσημης επίσκεψής του στη Μεγάλη Βρετανία, αποκάλυψε για άλλη μια φορά το ωμό του θράσος: την αλληλεπίδραση μεταξύ πολιτικής εξουσίας και ιδιωτικών υποθέσεων. Ο Αυστραλός δημοσιογράφος Τζον Λάιονς τόλμησε να θέσει ένα ερώτημα που βαραίνει σαν μυλόπετρα: είναι σωστό για έναν εν ενεργεία πρόεδρο να πλουτίζει κατά τη διάρκεια της θητείας του ;
Ο Τραμπ μειδίασε μνησίκακα, αλλά στην απάντησή του δεν υπάρχει καμία διευκρίνηση, αντίθετα περιέχει μια απειλή. Πρώτον, αποστρέφει την ευθύνη από τον ίδιο υποστηρίζοντας ότι πρόκειται για επιχειρηματικές υποθέσεις των παιδιών του. Δηλαδή της οικογένειά του!!! Στη συνέχεια, με μια ανατροπή που προδίδει εκνευρισμό, αντεπιτίθεται: Η Αυστραλία, λέει, «τα πάει άσχημα» και ο ηγέτης της «θα έρθει σε μένα σύντομα». Το υπονοούμενο είναι: θα το συζητήσουμε και θα πληρώσετε το τίμημα.
Δεν είναι πλέον διάλογος μεταξύ του προέδρου και του Τύπου, αλλά μια γεωπολιτική προειδοποίηση, μια διπλωματική απάντηση που βασίζεται σε ένα δημοσιογραφικό ερώτημα. Εδώ αποκαλύπτεται η ευθραυστότητα του συστήματος: όταν το προσωπικό συμφέρον συνυφαίνεται με την εξωτερική πολιτική και η διαφωνία ενός δημοσιογράφου γίνεται όμηρος των σχέσεων μεταξύ κρατών. Το ερώτημα του Λάιονς παραμένει αναπάντητο. Ωστόσο, ακριβώς σε αυτή την επιβαλλόμενη σιωπή αισθάνεται κανείς τον κίνδυνο.
Οι Συγκρούσεις Συμφερόντων των Τραμπ
Λιγότερο από ένα χρόνο μετά την επιστροφή του Ντόναλντ Τραμπ στον Λευκό Οίκο, το ζήτημα των συγκρούσεων συμφερόντων φαίνεται να μην αποτελεί πλέον εμπόδιο στην προεδρία του, αλλά την ίδια τη ραχοκοκαλιά του πολιτικού συστήματος που τον υποστηρίζει. Αντί να προσπαθεί να διαχωρίσει τις ιδιωτικές επιχειρήσεις από το δημόσιο αξίωμα, ο Τραμπ, βασιζόμενος σε γεγονότα που έχουν καταγραφεί από τα αμερικανικά μέσα ενημέρωσης και μη κερδοσκοπικούς οργανισμούς, έχει μετατρέψει την προεδρία σε πλατφόρμα για να πλουτίσει ο ίδιος, η οικογένειά του και οι επιχειρηματικοί του εταίροι. Ο πλούτος του έχει διπλασιαστεί. Και εδώ ανασυνθέτουμε τις επιχειρηματικές συναλλαγές του προέδρου. Σε μια εποχή όπου η διαφάνεια και η λογοδοσία θα έπρεπε να είναι βασικές αξίες, η προεδρία Τραμπ φαίνεται να λειτουργεί ως άμεση επέκταση του προσωπικού πλούτου της οικογένειας.
Σύμφωνα με το Forbes (9 Σεπτεμβρίου 2025), κατά τη διάρκεια της προεδρίας Τραμπ, ο πλούτος της οικογένειάς του αυξήθηκε κατά πάνω από 3 δισεκατομμύρια δολάρια, με περαιτέρω οφέλη να προέρχονται από επενδύσεις σε κρυπτονομίσματα και νέα έργα ακινήτων με το εμπορικό σήμα του Τραμπ. Πρώην σύμβουλοι δεοντολογίας και διπλωμάτες έχουν κατηγορήσει τον Αμερικανό πρόεδρο ότι μετέτρεψε την εξωτερική πολιτική των ΗΠΑ σε ένα σύστημα πληρωμής για πρόσβαση.
Κρυπτονομίσματα: Το Χρυσωρυχείο της Οικογένειας
Η πραγματική επανάσταση της δεύτερης θητείας του Τραμπ είναι ψηφιακή. Μια έρευνα των New York Times (16 Σεπτεμβρίου 2025) αποκάλυψε ένα μπέρδεμα ιδιωτικών επιχειρήσεων και εξωτερικής πολιτικής: η οικογένεια Τραμπ και ο Αμερικανός επιχειρηματίας Ζακ Γουίτκοφ ίδρυσαν την World Liberty Financial, μια εταιρεία κρυπτονομισμάτων. Ταυτόχρονα, ο Λευκός Οίκος διαπραγματεύτηκε την πώληση εκατοντάδων χιλιάδων προηγμένων τσιπ τεχνητής νοημοσύνης στα ΗΑΕ, παρά τις σοβαρές ανησυχίες για την εθνική ασφάλεια. Τα ΗΑΕ επένδυσαν 2 δισεκατομμύρια δολάρια στην World Liberty μέσω του Σεΐχη Ταχνούν μπιν Ζαγιέντ αλ-Ναχιάν, συμβούλου εθνικής ασφάλειας των ΗΑΕ.
Αυτές οι δύο συμφωνίες, αν και δεν συνδέονται επίσημα, «θόλωναν τα όρια μεταξύ προσωπικών και κυβερνητικών υποθέσεων και έθεσαν ερωτήματα σχετικά με το κατά πόσον τα αμερικανικά συμφέροντα προστατεύονταν πραγματικά» (NYT).
Όπως ανέφερε το BBC, ο πρόεδρος κατέχει 15,75 δισεκατομμύρια κρυπτονομίσματα, αξίας άνω των 3,4 δισεκατομμυρίων δολαρίων, ενώ ολόκληρη η οικογένεια ελέγχει σχεδόν το ένα τέταρτο του νομίσματος, συνολικής αξίας περίπου 5 δισεκατομμυρίων δολαρίων. Ο Έρικ Τραμπ χαιρέτισε την πρωτοβουλία ως «ένα τεράστιο βήμα για το μέλλον του χρήματος» και δήλωσε στο X ότι το Wlfi, το οικογενειακό κρυπτονόμισμα, «έχει βασιστεί στην εμπιστοσύνη, την ταχύτητα και τις αμερικανικές αξίες».
Ο Τραμπ και τα παιδιά του, εκτός από τα μερίδιά τους, λαμβάνουν επίσης μερίδιο από τις προμήθειες πωλήσεων, οι οποίες έχουν ήδη αποφέρει πάνω από 500 εκατομμύρια δολάρια (Reuters). Η σύνδεση γίνεται όλο και πιο προβληματική σε πολιτικό επίπεδο.
Κατά τη διάρκεια της προεκλογικής εκστρατείας, ο Τραμπ υποσχέθηκε να καταστήσει τις Ηνωμένες Πολιτείες την «παγκόσμια πρωτεύουσα των κρυπτονομισμάτων», μια δέσμευση που ακολουθήθηκε από συγκεκριμένα μέτρα: την κατάργηση της Εθνικής Ομάδας Επιβολής Κρυπτονομισμάτων (Wall Street Journal), της ειδικής μονάδας του Υπουργείου Δικαιοσύνης των ΗΠΑ που δημιουργήθηκε το 2021 για την καταπολέμηση της παράνομης χρήσης κρυπτονομισμάτων, εντοπίζοντας και διώκοντας εγκληματίες που εκμεταλλεύονται τα ψηφιακά νομίσματα για παράνομες δραστηριότητες, όπως απάτη και ξέπλυμα χρήματος. Πρώην αξιωματούχοι του Υπουργείου Εξωτερικών και Ευρωπαίοι διπλωμάτες έχουν εκφράσει ανησυχίες για την πιθανότητα χρήσης σχεδόν απεριόριστων κρυπτονομισμάτων από ξένες κυβερνήσεις για να επηρεάσουν την πολιτική των ΗΠΑ, παρακάμπτοντας τους κανόνες για τις πολιτικές δωρεές. (The Guardian & The New York Times)
American Bitcoin Corp: Ο Ψηφιακός Χρυσός των Παιδιών
Τα παιδιά του προέδρου έχουν ενισχύσει τις δραστηριότητές τους στον τομέα. Σύμφωνα με το Reuters, το ντεμπούτο της American Bitcoin Corp, μιας εταιρείας εξόρυξης κρυπτονομισμάτων, στο χρηματιστήριο υπερδιπλασιάστηκε σε αξία την πρώτη ημέρα διαπραγμάτευσής της στο Nasdaq στις αρχές Σεπτεμβρίου. Ο Έρικ και ο Ντόναλντ Τραμπ Τζούνιορ κατέχουν περίπου το 20% των μετοχών, ένα μερίδιο αξίας άνω του 1,5 δισεκατομμυρίου δολαρίων, με κορυφώσεις έως και 2,6 δισεκατομμύρια δολάρια στην κορύφωση της μετοχής. «Τα κρυπτονομίσματα είναι εκρηκτικά», δήλωσε ο Έρικ Τραμπ σε συνέντευξή του. «Τουλάχιστον το 50% αυτού που κάνω σήμερα είναι σε αυτόν τον χώρο».
Η επιχείρηση τεχνητής νοημοσύνης των Εμιράτων
Ο Σεΐχης Ταχνούν μπιν Ζαγιέντ αλ-Ναχιάν είναι επίσης πρόεδρος της G42, της υπερδύναμης τεχνητής νοημοσύνης της χώρας, αξίας δισεκατομμυρίων δολαρίων. Όπως αναφέρει το Time, η ιδιωτική εταιρεία έχει ήδη δημιουργήσει ένα παγκόσμιο χαρτοφυλάκιο υπερυπολογιστών τεχνητής νοημοσύνης μέσω συνεργασιών με εταιρείες όπως η Microsoft και η Cerebras Systems, αλλά η υλοποίηση της φιλοδοξίας των Εμιράτων να γίνουν υπερδύναμη τεχνητής νοημοσύνης έως το 2031 θα απαιτήσει πολύ περισσότερα από την κατασκευή κέντρων δεδομένων στο εξωτερικό.
Τον Μάρτιο, μετά τη συνάντηση του al-Nahyan με τον Πρόεδρο Ντόναλντ Τραμπ, ο Λευκός Οίκος ανακοίνωσε ότι τα ΗΑΕ θα επενδύσουν 1,4 τρισεκατομμύρια δολάρια σε αμερικανικές υποδομές τεχνητής νοημοσύνης και συναφείς τεχνολογίες κατά την επόμενη δεκαετία. Και τον Μάιο, η κυβέρνηση Τραμπ ανακοίνωσε ότι ο πρόεδρος θα άρει σημαντικούς εμπορικούς περιορισμούς στη Μέση Ανατολή. Αυτό άνοιξε το δρόμο για μια πανεπιστημιούπολη κέντρου δεδομένων 5 GW στο Άμπου Ντάμπι, την οποία παρουσίασαν από κοινού ο al-Nahyan και ο Τραμπ τον ίδιο μήνα, και η οποία αναμένεται να γίνει το μεγαλύτερο έργο υποδομής τεχνητής νοημοσύνης στον κόσμο εκτός των Ηνωμένων Πολιτειών.
Προσωπικό Κέρδος: Θεσμοί Προσηλωμένοι στο Κέρδος
Σύμφωνα με το Forbes America, συμπεριλαμβανομένων των ακινήτων, των προϊόντων και ιδιαίτερα των κρυπτονομισμάτων, η προσωπική περιουσία του Τραμπ έχει αυξηθεί από 2,3 δισεκατομμύρια δολάρια σε πάνω από 5 δισεκατομμύρια δολάρια. Αυτό το επίτευγμα κατέστη δυνατό και χάρη στις πολιτικές επιλογές που μείωσαν δραστικά την εποπτεία.
Με εκτελεστικά διατάγματα και άμεση δράση, ο Τραμπ ανέστειλε τον Νόμο περί Πρακτικών Διαφθοράς στο Εξωτερικό (Wall Street Journal), τον ομοσπονδιακό νόμο που θεσπίστηκε το 1977 και απαγορεύει στις αμερικανικές εταιρείες και τα άτομα (και, υπό ορισμένες συνθήκες, στις ξένες οντότητες με δεσμούς με τις Ηνωμένες Πολιτείες) να προσφέρουν δωροδοκίες ή οποιαδήποτε άλλη μορφή διαφθοράς σε ξένους αξιωματούχους, προκειμένου να αποκτήσουν ή να διατηρήσουν εμπορικά πλεονεκτήματα.
Επίσης, εμπόδισε την εφαρμογή του Νόμου περί Εταιρικής Διαφάνειας, ο οποίος απαιτούσε από τις εταιρείες να δηλώνουν τους πραγματικούς ιδιοκτήτες τους. Τον Ιανουάριο του 2025, απέλυσε επίσης 17 γενικούς επιθεωρητές υπεύθυνους για την εποπτεία κατά της διαφθοράς (Campaign Legal Center). «Τα εργαλεία που συνήθως χρησιμοποιούμε για την παρακολούθηση των συγκρούσεων δεν είναι πλέον αποτελεσματικά», δήλωσε ο Eric Petry του Κέντρου Δικαιοσύνης Brennan στο Vox.
Μεγάλες Τεχνολογίες: Χορηγοί και Φλερτ
Ενώ ο Έλον Μασκ δεν αποτελεί πλέον μέρος της κυβέρνησης, η κατεύθυνση δεν έχει αλλάξει. Στην ορκωμοσία, οι Διευθύνοντες Σύμβουλοι της Σίλικον Βάλεϊ ήταν από τους πιο διάσημους καλεσμένους. Το TikTok, του οποίου το μέλλον στις Ηνωμένες Πολιτείες εξαρτάται άμεσα από τον πρόεδρο, χρηματοδότησε εκδηλώσεις που σχετίζονται με την τελετή, μαζί με την Riyadh Air και την Aramco. Το Campaign Legal Center, ένας μη κερδοσκοπικός οργανισμός με έδρα την Ουάσινγκτον που αναλύει την πολιτική χρηματοδότηση, προειδοποίησε: «Οι νέες ευκαιρίες για να κερδίσει κανείς την εύνοια του προέδρου πολλαπλασιάζονται, χωρίς καμία διαφάνεια».
Μέση Ανατολή: Επιχειρήσεις και Γεωπολιτική
Η διασταύρωση της πολιτικής και των επιχειρήσεων είναι σαφώς εμφανής στις σχέσεις με τις χώρες του Κόλπου. Αμέσως μετά το τέλος της πρώτης θητείας του, ο γαμπρός του Τραμπ, Τζάρεντ Κούσνερ, εξασφάλισε μια επένδυση 2 δισεκατομμυρίων δολαρίων από το κρατικό επενδυτικό ταμείο της Σαουδικής Αραβίας με επικεφαλής τον Μοχάμεντ μπιν Σαλμάν (σύμφωνα με το ανεξάρτητο αμερικανικό περιοδικό Mother Jones). Οι γιοι του προέδρου «διασχίζουν τη Μέση Ανατολή, θέτοντας τις βάσεις για συμφωνίες που θα ωφελήσουν την εταιρεία και, σε ορισμένες περιπτώσεις, τον ίδιο τον Τραμπ», έγραψε η Washington Post. Τον περασμένο Μάιο, ο Πρόεδρος Τραμπ επισκέφθηκε τρεις χώρες της Μέσης Ανατολής όπου η οικογένειά του φέρεται να έχει επιχειρηματικά συμφέροντα, σύμφωνα με το PBS News. Όπως ανέφερε το PBS, τις εβδομάδες που προηγήθηκαν του ταξιδιού, «δισεκατομμύρια δολάρια εισέρρευσαν σε εταιρείες που ανήκουν στους Τραμπ».
Το ταξίδι συνέπεσε με την ανακοίνωση της κατασκευής ενός νέου 80όροφου Πύργου Τραμπ στη Σαουδική Αραβία και ενός οικιστικού συγκροτήματος στο Κατάρ. Το CBS News επιβεβαίωσε ότι «ο Οργανισμός Τραμπ, με επικεφαλής τον Ντόναλντ Τραμπ Τζούνιορ και τον Έρικ Τραμπ, επεκτείνει τις δραστηριότητές του στην περιοχή, ενώ ο πατέρας τους κατευθύνει την εξωτερική πολιτική προς αυτές τις χώρες». Αυτό είναι ένα σαφές σημάδι μιας ατζέντας στην οποία η διπλωματία και τα ακίνητα είναι αλληλένδετα. Ο κίνδυνος είναι προφανής: αποφάσεις γεωπολιτικής σημασίας θα μπορούσαν να επηρεαστούν από συμφωνίες ακινήτων. Όπως επισημαίνει ο Έρικ Λίπτον των New York Times, «Είναι δύσκολο να διαπιστωθεί με βεβαιότητα εάν υπάρχει άμεση σύνδεση μεταξύ πολιτικών επιλογών και οικονομικών οφελών, αλλά το απλό γεγονός ότι θέτουμε αυτό το ερώτημα είναι ανησυχητικό».
Κατάρ Air Force One
Ακόμα πιο αμφιλεγόμενη είναι η περίπτωση του πολυτελούς Boeing 747, αξίας περίπου 400 εκατομμυρίων δολαρίων, που δωρήθηκε από την κυβέρνηση του Κατάρ στις Ηνωμένες Πολιτείες ως το μελλοντικό Air Force One. Σύμφωνα με την USA Today, η συμφωνία θα μπορούσε να παραβιάσει τη συνταγματική ρήτρα περί αποδοχών. «Κινδυνεύει να αποτελέσει ένα σημαντικό ηθικό και συνταγματικό ζήτημα», προειδοποίησε η Ρεπουμπλικανίδα γερουσιαστής Σούζαν Κόλινς στο CNBC. Σε αυτό το σημείο, ο Τραμπ δήλωσε: «Θα μπορούσα να είμαι ανόητη και να αρνηθώ ένα δωρεάν αεροπλάνο, αλλά δεν είμαι». Η χειρονομία, αν και γιορτάστηκε δημόσια, έχει εγείρει ηθικά και νομικά ζητήματα.
Δημοκρατικοί και Ρεπουμπλικάνοι έχουν εκφράσει ανησυχία, δεδομένων των φερόμενων δεσμών του Κατάρ με την τρομοκρατία, και ισχυρίζονται σαφείς συγκρούσεις συμφερόντων, κατηγορώντας την οικογένεια ότι επωφελείται από έναν κλάδο που ο πρόεδρος ταυτόχρονα απορρυθμίζει. Ο Noah Bookbinder, διευθυντής του Citizens for Responsibility and Ethics στην Ουάσινγκτον, χαρακτήρισε τη δωρεά «εντελώς άνευ προηγουμένου» και σημείωσε ότι «ακόμα και όταν είναι τεχνικά νόμιμη, η λήψη προσωπικών οφελών από ξένες κυβερνήσεις είναι εγγενώς διεφθαρμένη».
Η συμφωνία «μου φαίνεται να είναι γεμάτη πολιτική κατασκοπεία, ηθικά και συνταγματικά ζητήματα», δήλωσε η Ρεπουμπλικανή γερουσιαστής Susan Collins από το Μέιν στο CNBC. Ο Eric Trump απέρριψε τις κατηγορίες ως «τρελές», προσθέτοντας ότι «ο πατέρας μου δεν είχε καμία σχέση με αυτή την προσπάθεια· κυβερνά ένα έθνος».
Ακίνητα και Εμπορία: Η Μάρκα Χωρίς Σύνορα
Τα ακίνητα δεν έχουν εγκαταλειφθεί. Αντίθετα, νέα έργα στη Μέση Ανατολή καταδεικνύουν ότι ο οργανισμός συνεχίζει να πουλάει την επωνυμία Τραμπ ως ένδειξη πολιτικής πρόσβασης. «Ο πρόεδρος χρησιμοποιεί το αξίωμα ως απεριόριστη πλατφόρμα μάρκετινγκ για τα θέρετρα και τα ξενοδοχεία του», ανέφερε το Citizens for Responsibility and Ethics στην Ουάσινγκτον (Crew).
Ταυτόχρονα, η πολιτική εμπορία (ρολόγια, αρώματα, επώνυμα προϊόντα) μετατρέπει την εκλογική αφοσίωση σε κατανάλωση. Όπως σημείωσε το ABC News, «η αδιαφάνεια των εταιρειών αδειοδότησης καθιστά αδύνατο να γνωρίζουμε ποιος πραγματικά χρηματοδοτεί τον πρόεδρο και πόσα κερδίζει».
Η Νέα Κανονικότητα
Οι έρευνες δημοσιογράφων αποκαλύπτουν ότι η οικογένεια Τραμπ έχει χρησιμοποιήσει τα κρυπτονομίσματα και τις συμφωνίες ακινήτων ως οικονομικό μοχλό παράλληλα με την εξωτερική πολιτική του Λευκού Οίκου. Το Κατάρ και τα Εμιράτα έχουν προσφέρει δώρα και επενδύσεις δισεκατομμυρίων δολαρίων (σε κρυπτονομίσματα και όχι μόνο) που έχουν συμπέσει με πολιτικές παραχωρήσεις. Και πολλοί ειδικοί, πρώην αξιωματούχοι και νομοθέτες μιλούν ανοιχτά για «αντισυνταγματικές δωροδοκίες», ένα «καρτέλ για την πώληση» της αμερικανικής εξωτερικής πολιτικής και κινδύνους για την εθνική ασφάλεια.
Αυτό που κάποτε θα πυροδοτούσε σκάνδαλα τώρα μοιάζει σχεδόν ρουτίνα. «Η συμπεριφορά του Τραμπ καθιστά τις συγκρούσεις συμφερόντων όχι μια ανωμαλία αλλά την ίδια την καρδιά της πολιτικής του», έγραψε το ανεξάρτητο αμερικανικό περιοδικό Mother Jones. Σε ένα σύστημα όπου η πολιτική υποκλίνεται στο προσωπικό κέρδος και η προεδρική οικογένεια παρουσιάζεται ως ένα παγκόσμιο επιχειρηματικό όμιλο, το ερώτημα δεν είναι πλέον εάν υπάρχει σύγκρουση συμφερόντων, αλλά εάν οι Ηνωμένες Πολιτείες έχουν ήδη εισέλθει σε μια φάση θεσμοθετημένης κλεπτοκρατίας.
Trump, una presidenza per arricchire sé e la famiglia. Tutti gli affari e i conflitti di interesse
di Lirio Abbate
https://www.repubblica.it/economia/2025/09/19/news/trump_tutti_gli_affari_e_i_conflitti_di_interesse_una_presidenza_per_arricchire_se_e_la_famiglia-424858001/?ref=RHLF-BG-P2-S2-T1-r836
ΜΕΤΑΦΡΑΣΗ : Κ ΜΕΛΑΣ
