Στο άρθρο μου « Η αθέατη όψη του χρέους – Γιατί ο Μητσοτάκης αποπληρώνει πρόωρα» άσκησα κριτική στον ΟΔΔΗΧ για το timing του «σπασίματος» των swaps επειδή η εκτίμησή του για την μελλοντική καμπύλη των επιτοκίων ήταν λανθασμένη.
Όμως όλη η κριτική στηρίζεται στη θέση ότι ο ΟΔΔΗΧ «έσπασε» τα swaps. Η θέση αυτή δεν ισχύει, τουλάχιστον μέχρι σήμερα, επομένως η κριτική ήταν λανθασμένη.
Για του λόγου το αληθές ότι ο ΟΔΔΗΧ διατηρεί ενεργά τα swaps μετά τις πρόωρες αποπληρωμές των δανείων GLF (όπως αυτή των 6,94 δισ. ευρώ) – δεν προέρχεται από μία απλή διαρροή όπως αυτή που με παρέσυρε- αλλά βασίζεται σε τρεις επίσημες θεσμικές πηγές που αποτυπώνουν τη στρατηγική διαχείρισης του ελληνικού χρέους:
- Το Ετήσιο Δελτίο Δημοσίου Χρέους του ΟΔΔΗΧ (Annual Debt Report)
Στο ετήσιο επίσημο ενημερωτικό δελτίο που εκδίδει ο ΟΔΔΗΧ-Investor Relations (στην ενότητα Portfolio Risk Parameters και Financial Derivatives), εμφανίζονται αναλυτικά τα στοιχεία των παραγώγων.
- Στις εκθέσεις αυτές αποτυπώνεται ότι το ονομαστικό ύψος (notional amount) των swaps παραμένει σταθερό (στα επίπεδα των 35+ δισ. ευρώ συνολικά), παρά τη μείωση του ονομαστικού υπολοίπου των δανείων GLF.
- Τα συμβόλαια swaps καταγράφονται νομικά ως αυτοτελή προϊόντα (confirmations) με προκαθορισμένη λήξη το 2041, ανεξάρτητα από τις πρόωρες πληρωμές κεφαλαίου των υποκείμενων διμερών δανείων.
- Οι Εκθέσεις Μεταπρογραμματικής Εποπτείας της Ευρωπαϊκής Επιτροπής & του ESM
Στις επίσημες τριμηνιαίες εκθέσεις της Ευρωπαϊκής Επιτροπής (Post-Programme Surveillance Reports) και του ESM, οι Ευρωπαίοι τεχνοκράτες αναλύουν τη δομή του ελληνικού χρέους.
- Στις αναλύσεις βιωσιμότητας χρέους (Debt Sustainability Analysis – DSA), οι ευρωπαϊκοί θεσμοί αναφέρουν ρητά ότι η Ελλάδα διατηρεί «υπερ-αντιστάθμιση» (temporary overhedging).
- Καταγράφεται ότι η μείωση του κυμαινόμενου χρέους (μέσω των πρόωρων αποπληρωμών) αφήνει άθικτα τα swaps, τα οποία συνεχίζουν να παράγουν θετικές ταμειακές ροές (net interest inflows) λόγω της διαφοράς του Euribor με το κλειδωμένο σταθερό επιτόκιο, μειώνοντας το τελικό ετήσιο κόστος εξυπηρέτησης.
- Ο Κρατικός Προϋπολογισμός (Γενικό Λογιστήριο του Κράτους)
Στον ετήσιο Κρατικό Προϋπολογισμό που ψηφίζεται στη Βουλή, στην ενότητα των δαπανών για την εξυπηρέτηση του δημοσίου χρέους, οι ροές αυτές αποτυπώνονται καθαρά.
- Τα έσοδα/κέρδη που εισπράττει το Ελληνικό Δημόσιο από τις 18 διεθνείς τράπεζες CSA εγγράφονται κανονικά στο σκέλος των συμψηφιστικών τόκων (net interest swap settlements).
- Αν τα swaps είχαν «σπάσει» κατά την αποπληρωμή των δανείων, οι ροές αυτές θα είχαν μηδενιστεί και το κράτος θα είχε καταγράψει έκτακτο κόστος πρόωρου τερματισμού (unwind cost), κάτι που δεν αποτυπώνεται πουθενά στα επίσημα κρατικά βιβλία.
Συνεπώς η όλη κριτική για το timing ήταν λανθασμένη , εν τοις πράγμασι , μιας και o ΟΔΔΗΧ δεν έσπασε τα Swaps.
Η αναγνώριση ενός λάθους και η διόρθωσή του είναι ο απαραίτητος κρίκος τουλάχιστον στην επιστήμη.