Η αποδολαριοποίηση είναι η διαδικασία με την οποία μια ομάδα χωρών επιδιώκει να μειώσει την εξάρτησή της από το δολάριο των Ηνωμένων Πολιτειών (USD) που ως παγκόσμιο νόμισμα έχει τον πρώτο ρόλο στα διεθνή αποθέματα ,στις διεθνείς συναλλαγές και το παγκόσμιο εμπόριο.
Θα πρέπει να συγκρατήσουμε ότι η λειτουργία ενός νομίσματος, ως παγκόσμιου αποθεματικού μέσου, εξαρτάται από την καθιέρωση της χώρας στην οποία ανήκει, ως παγκόσμια δύναμη τόσο στη «σκληρή» όσο και στη «μαλακή» ισχύ. Αυτό μεταφράζεται αφενός σε πολιτική και στρατιωτική ισχύ και αφετέρου σε οικονομική και τεχνολογική ισχύ. Παράλληλα σημαντικότατο ρόλο παίζουν τα πολιτισμικά πρότυπα που προβάλει η χώρα ως τρόπος συμπεριφοράς και διαβίωσης των ανθρωπίνων κοινωνιών.
Οι προφανείς λόγοι που οι χώρες επιδιώκουν την αποδολαριοποίηση είναι η μείωση των προνομίων που η επιβολή- αποδοχή του δολαρίου ως παγκόσμιου αποθεματικού νομίσματος προσφέρει στις ΗΠΑ από τη δημιουργία του ΔΝΣ του Μπρέττον Γουντς (1944). Όμως ο κύριος και πρωταρχικός λόγος είναι η αποστέρηση του ποσοστού της ισχύος που η χρήση του δολαρίου προσδίδει στις ΗΠΑ.
Αυτή η διαδικασία μπορεί να περιλαμβάνει διάφορες πτυχές, όπως η χρήση άλλων νομισμάτων ή η ανάπτυξη νέων μηχανισμών πληρωμών που δεν περιλαμβάνουν το δολάριο.
Πρωτεργάτες σε αυτή τη διαδικασία είναι εκτός της Κίνας που επιδιώκει να βρεθεί στην κορυφή της ιεραρχίας ισχύος στον πλανήτη, είναι οι πετρελαιοπαραγωγικές χώρες προφανώς για δύο λόγους : διότι παράγουν την βασική πρώτη ύλη για τη λειτουργία της παγκόσμιας οικονομίας και ως εκ τούτου έχουν μια αίσθηση υπεροχής έναντι των υπολοίπων χωρών, και δεύτερον, σε συνάρτηση με το πρώτο, ότι για ιδεολογικούς λόγους επιθυμούν να αποκτήσουν ρόλο στο πλανητικό γίγνεσθαι.
Όμως χρειάζεται προσοχή διότι , δυστυχώς ή ευτυχώς, οι οικονομικές αναλύσεις από τις οποίες προκύπτουν πολιτικά συμπεράσματα, εδράζονται σε ποσοτικά στοιχεία που μας βοηθούν στον έλεγχο των πολιτικών συμπερασμάτων. Με απλά λόγια: οι παγκόσμιες εξαγωγές πετρελαίου (αξίας 1,271τρις $ ΗΠΑ το 2023) αποτελούν μόνο το 5,61% του παγκόσμιου εμπορίου. Συνεπώς παρότι πράγματι ορισμένες χώρες παραγωγής πετρελαίου επιδιώκουν να χρησιμοποιούν νομίσματα διαφορετικά από το δολάριο για την τιμολόγηση του πετρελαίου, μειώνοντας έτσι την εξάρτησή τους από το δολάριο, η μέχρι τώρα επίδρασή στο δολάριο ως παγκόσμιο νόμισμα ( αποθεματικό, μέσο διεθνών συναλλαγών) είναι μικρή. Αν δούμε τα αντίστοιχα στοιχεία για την ποσοστό των εξαγωγών πετρελαίου της Βενεζουέλας τα στοιχεία δείχνουν ότι αυτά αποτελούν το 0,32% των αντίστοιχων παγκόσμιων εξαγωγών ή σε αξία 4,058 δις $ ΗΠΑ.
Εξ αυτού είναι λίγο δύσκολο να αποδεχτούμε την άποψη ότι η συμμετοχή των εξαγωγών πετρελαίου της Βενεζουέλας στην αποδολαριοποίηση ήταν ένας σημαντικός παράγοντας της επέμβασης του Τραμπ στη συγκεκριμένη χώρα.
Οι λόγοι της επέμβασης είναι δύο : η αρπαγή του πετρελαίου της Βενεζουέλας απλά και κυνικά, καθώς και όλων των άλλων ορυκτών , με τις ΗΠΑ να γυρίζουν στην περίοδο 1870-1907 που δρούσαν ως πειρατές τόσο στο εσωτερικό της χώρας όσο και στο εξωτερικό. Δεν είναι τυχαίο άλλωστε ότι η εποχή αυτή έμεινε στην ιστορία ως εποχή των Αμερικανών ληστοβαρόνων που μετέπειτα δοξάστηκαν ως μεγάλοι επιχειρηματίες και φιλάνθρωποι ευεργέτες ( Κορνήλιος Βάντερμπιλτ, Τζιμ Φισκ, Τζέι Γκούλντ, Κόλλινς Π.Χάντιγκτον, Λήλαντ Στάντφορντ, Τσαρλς Κρόκερ, Μαρκ Χόπκινς, Φίλιπ Αρμωρ, Άντριου Κάρνεγκκι, Τζων Ντ. Ροκφέλλερ, Τζων Π.Μόργκαν).
Ο δεύτερος : η προειδοποίηση στην Κίνα ότι Δυτικό Ημισφαίριο ανήκει στις ΗΠΑ