Τετάρτη, 21 Μαρτίου 2018

Μια γρήγορη ματιά στην τουρκική οικονομία.




Η σημερινή οικονομική κατάσταση της Τουρκίας και η ακολουθούμενη συνεχώς επεκτατική πολιτική (μέσω πιστωτικής επέκτασης και επεκτατικής δημοσιονομικής πολιτικής) προκαλεί αύξηση του πληθωρισμού και διατήρησή του σε πολύ υψηλά επίπεδα σε σχέση με τους στόχους της ΚΤ αλλά και συνεχή διολίσθηση του τουρκικού νομίσματος σε σχέση με το δολάριο αλλά και το ευρώ. Οι εξελίξεις αυτές σηματοδοτούν συνεχή απώλεια της αγοραστικής δύναμης των τούρκων πολιτών που διατηρούν τις αποταμιεύσεις τους σε εγχώριο νόμισμα , στο τουρκικό τραπεζικό σύστημα.
Σύμφωνα με τα ημερήσια στοιχεία που μας παρέχει ο οργανισμός Banking Regulation and Supervision Agency,(BDDK) οι συνολικές καταθέσεις στις τουρκικές τράπεζες ανέρχονται σε 1,875 τρις τουρκικές λίρες (περίπου 467 δις δολάρια) στις 18 Μαρτίου. Από αυτές 870,116 δις ή το 46,32% είναι καταθέσεις σε συνάλλαγμα. Οι καταθέσεις αυτές του τύπου παρουσιάζουν αύξηση τα τελευταία έτη, πχ. τις 31.12.2015 ανέρχονταν στο 44,18% του συνόλου, και το 2016 αντίστοιχα στο 43,0%. 
Εν τω μεταξύ και στα στοιχεία ενεργητικού του τραπεζικού συστήματος σε συνάλλαγμα (ξένο νόμισμα)παρατηρείται η ίδια τάση. Σύμφωνα με τα στοιχεία της ΚΤ, το μέγεθος αυτό αυξήθηκε σε 208 δις δολάρια (23 Φεβρουαρίου 2018) έναντι 180 δις δολαρίων την ίδια περίοδο του προηγουμένου έτους. Δηλαδή αυξήθηκαν κατά 14,42%. Από αυτά 154 δις δολάρια ανήκουν σε άτομα που διαμένουν στην Τουρκία. Τα 67 δις δολάρια ανήκουν σε τοπικούς οργανισμούς και επιχειρήσεις αυξημένα κατά 21,35% έναντι της ίδιας περιόδου το προηγούμενο χρόνο (54 δις δολάρια). 
Η αυξητική τάση προς καταθέσεις και υπόλοιπα στοιχεία του ενεργητικού σε συνάλλαγμα δείχνει με σαφήνεια την έλλειψη εμπιστοσύνης των τούρκων πολιτών και επιχειρήσεων προς το εγχώριο νόμισμα. Υπενθυμίζω εδώ, ότι λίγο πριν από τη μεγάλη οικονομική κρίση που χτύπησε την τουρκική οικονομία το 2001, οι καταθέσεις σε συνάλλαγμα είχαν φθάσει στο 57,0%. Επίσης το ύψος των επιτοκίων που προσφέρουν οι τουρκικές τράπεζες για καταθέσεις σε συνάλλαγμα , περίπου 4,0% , επίσης είναι ένα ακόμη δείγμα των υπαρκτών προβλημάτων στην οικονομία αλλά και στο τραπεζικό σύστημα.
 Παράλληλα και σειρά από μακροοικονομικά μεγέθη  δείχνουν ότι τα πραγματικά δεδομένα υποστηρίζουν αυτή την συμπεριφορά. Ο ρυθμός πληθωρισμός βρίσκεται στο 10,26% ενώ το Μεσοπρόθεσμο Οικονομικό Πρόγραμμα που ψηφίστηκε τον Οκτώβριο του 2017 προβλέπει ρυθμό πληθωρισμού 7,0%. Στο ίδιο πρόγραμμα η ισοτιμία του νομίσματος προς το δολάριο υπολογίζεται κατά μέσο όρο σε 3,73/1, ενώ αυτή τη στιγμή βρίσκεται στο 3,88/1 και σύντομα προβλέπετε να φθάσει στο 4/1.
Η εξέλιξη των Άμεσων Ξένων Επενδύσεων (ΑΞΕ) επίσης είναι χαρακτηριστική, όπως φαίνεται στον Πίνακα 1.

            Πίνακας 1                   
Άμεσες Ξένες Επενδύσεις                              (Δις δολάρια)
Έτος    ΑΞΕ               
2011    16,1                
2012    10,7                
2013    10,5                
2014    8,6                  
2015    12,1                
2016    7,5                  
2017    7,5                  
Πηγή: Κεντρική Τράπεζα Τουρκίας                           
Επίσης, και τον Ιανουάριο 2018 το ύψος των ΑΞΕ ήταν μειωμένο (149 εκατομμύρια δολάρια) σε σχέση με τον αντίστοιχο μήνα του 2017(437 εκατομμύρια δολάρια).
Το εξωτερικό χρέος του ιδιωτικού τομέα, επίσης, αυξήθηκε κατά 22 δις δολάρια τον προηγούμενο έτος φθάνοντας σε 238,9 δις δολάρια. Το ύψος των χρεολυσίων που χρειάζεται να αναχρηματοδοτηθούν ή να πληρωθούν το 2018 ανέρχονται σε 70,2 δις δολάρια. Πάνω από το 55,0% εξ αυτών ανήκουν  στον χρηματοπιστωτικό τομέα.
Το  συνολικό εξωτερικό χρέος του ιδιωτικού  και ειδικά το βραχυπρόθεσμο αποτελεί μια διαρκή απειλή στην τουρκική οικονομία διότι εξαρτάται από την κατάσταση των διεθνών χρηματοπιστωτικών αγορών. Η επιβάρυνση που μπορεί να προκύψει από οποιαδήποτε δυσμενή εξέλιξη στις χρηματοπιστωτικές αγορές ή από την χειροτέρευση των θεμελιωδών της τουρκικής οικονομίας ανά πάσα στιγμή είναι σημαντική.


Τρίτη, 20 Μαρτίου 2018

Το διεθνές εμπόριο αγαθών των χωρών της ΕΕ



Ας ρίξουμε μια ματιά στο διεθνές εμπόριο της ΕΕ με βάση τα τελευταία στοιχεία της Eurostat.
Στους Πίνακες 1 και 2, παρουσιάζεται η εξέλιξη του διεθνούς εμπορίου αγαθών, των χωρών της Ευρωζώνης και των χωρών της ΕΕ-28. Το 2017 οι εξαγωγές αγαθών των χωρών της ευρωζώνης προς τον υπόλοιπο κόσμο αυξήθηκαν σε 2194,0 δις ευρώ (αύξηση 7,1% σε σχέση με το 2016 : 2047,9 δις ευρώ), ενώ οι εισαγωγές αυξήθηκαν σε 1958,0 δις ευρώ(αύξηση 9,8% σε σχέση με το 2016 : 1782,8 δις ευρώ). Αντίστοιχα το ενδοευρωπαϊκό εμπόριο αγαθών αυξήθηκε σε 1844,1 δις ευρώ ( αύξηση 7,6% σε σχέση με το 2016: 1714,2 δις ευρώ). Με βάση τα συγκεκριμένα στοιχεία το ενδοευρωπαϊκό εμπόριο των χωρών της ευρωζώνης  αντιστοιχεί στο 44,4 % του συνόλου.
Πίνακας 1



Το 2017 οι εξαγωγές αγαθών των χωρών της ΕΕ-28 προς τον υπόλοιπο κόσμο αυξήθηκαν σε 1878,5 δις ευρώ (αύξηση 7,7% σε σχέση με το 2016 : 1744,6 δις ευρώ), ενώ οι εισαγωγές αυξήθηκαν σε 1853,5 δις ευρώ(αύξηση 8,2% σε σχέση με το 2016 : 1712,6 δις ευρώ). Αντίστοιχα το ενδοευρωπαϊκό εμπόριο αγαθών αυξήθηκε σε 3343,4 δις ευρώ ( αύξηση 7,3% σε σχέση με το 2016: 3115,7 δις ευρώ).  Με βάση τα συγκεκριμένα στοιχεία το ενδοευρωπαϊκό εμπόριο (ΕΕ-28)  αντιστοιχεί στο 47,7% του συνόλου.
Πίνακας 2



Οι κύριοι εμπορικοί εταίροι της ΕΕ παρουσιάζονται  στον Πίνακα 3. Οι ΗΠΑ καταλαμβάνουν την πρώτη θέση. Μάλιστα είναι η χώρα που παρουσιάζει το μεγαλύτερο έλλειμμα σε σχέση με την ΕΕ (- 120,8 δις ευρώ το 2017). Ο δεύτερος εμπορικός εταίρος είναι η Κίνα  η οποία έχει και το μεγαλύτερο πλεόνασμα με τις χώρες τις ΕΕ. (176,0 δις ευρώ το 2017).  Έχει ενδιαφέρον να σημειωθεί ότι η Τουρκία είναι ο πέμπτος εμπορικός εταίρος με την ΕΕ.

 
Πίνακας 3


Στις Γραφικές παραστάσεις 4 και 5 παρουσιάζονται οι εξελίξεις στο διεθνές εμπόριο αγαθών των χωρών της ευρωζώνης -19 και ΕΕ-28. 

Γραφικές παραστάσεις 4 και 5



Δευτέρα, 19 Μαρτίου 2018

Οι εμπορικοί πόλεμοι προκαλούν μετά βεβαιότητας και τη μείωση των Ξένων Επενδύσεων.




Ενώ γίνεται αρκετή φασαρία σχετικά με τα μέτρα (επιβολή δασμών στο χάλυβα και στο αλουμίνιο) του Τραμπ για το διεθνές εμπόριο τελικά φαίνεται ότι το πρόβλημα είναι πολύ περισσότερο πολύπλοκο, και για να συναχθούν ασφαλή συμπεράσματα των επιπτώσεων θα πρέπει να συμπεριληφθούν και οι υπόλοιπες συνιστώσες των διεθνών οικονομικών συναλλαγών.

                                     Γραφική παράσταση 1





Το διεθνές εμπόριο αγαθών, συνεισφέρει στην τρέχουσα περίοδο περίπου το 12,0% των κερδών των αμερικανικών επιχειρήσεων. Όπως δείχνουν τα στοιχεία της Γραφικής παράστασης 1, η συμμετοχή των συγκεκριμένων κερδών άλλαξαν μόνο βαθμιαία διαχρονικά, δημιουργώντας μακροχρόνια  τάση με ετήσιο ρυθμό μεγέθυνσης 1,7%.
Εντελώς αντίθετη είναι η εξέλιξη των αμερικανικών ξένων επενδύσεων (εκροές). Την δεκαετία του 1940 , τα κέρδη των θυγατρικών επιχειρήσεων και των λοιπών επενδύσεων  στο εξωτερικό προσέφεραν περίπου το 7,0% των κερδών των αμερικανικών επιχειρήσεων περίπου το ίδιο το ποσοστό με το διεθνές εμπόριο αγαθών. Αλλά στην πορεία η ετήσια μεγέθυνση των κερδών από τις ξένες επενδύσεις σταθεροποιήθηκε σε 2,6% ετησίως , με αποτέλεσμα το 2010 τα κέρδη από αυτή την πηγή ανήλθαν περίπου στο 50,0%  των συνολικών κερδών των αμερικάνικων επιχειρήσεων. 
Οι επόμενες δύο Γραφικές Παραστάσεις 2 και 3, δείχνουν μια δραματική αλλαγή στις πηγές των κερδών των αμερικανικών επιχειρήσεων. Το 1948, οι ΗΠΑ ήταν ουσιαστικά μια «κλειστή αγορά». Ο κύριος όγκος των κερδών, περίπου το 86,0%, προέρχονταν από εγχώριες πηγές, ενώ το υπόλοιπο 14,0% από τις ξένες δραστηριότητες. Το 2016, η εικόνα έχει εντελώς μεταβληθεί : το μερίδιο των κερδών από τις εγχώριες πηγές μειώθηκαν στο 48,0% του συνόλου,  ενώ το μερίδιο των κερδών από τις ξένες επενδύσεις ανήλθαν στο 40,0% και του εξωτερικού εμπορίου σε 12,0% αντίστοιχα.


                    Γραφικές Παραστάσεις 2 και 3












Σύμφωνα με τα παραπάνω , οι Αμερικανοί  επιχειρηματίες έχουν λίγους λόγους να ανησυχούν από το λεγόμενο «εμπορικό πόλεμο» καθοδηγούμενο από τον πρόεδρο Τραμπ. Πρώτον, το 12,0%  ως ποσοστό των κερδών επί του ΑΕΠ από το διεθνές εμπόριο δεν είναι μόνο μικρό, αλλά είναι και χαμηλότερο από τους οικονομικούς του ανταγωνιστές , την ΕΕ (43,0%) και τις χώρες της ΝΑ Ασίας και Ειρηνικού (28,0%). Δεύτερον, πάντοτε  ένας  «εμπορικός πόλεμος» συνδέεται με την υπονόμευση των κερδών από τις εξαγωγές, κάτι που μπορεί να αντισταθμιστεί, τουλάχιστον κατά μέρος, από την αύξηση των εγχώριων ποσοστών κερδών, που θεωρείτε ότι θα προκαλέσει η επιβολή των δασμών.
Αυτοί οι υπολογισμοί, όμως, αγνοούν μια μεγαλύτερη επίπτωση: εκείνη που μπορεί να προέλθει από τον «εμπορικό πόλεμο» στις ξένες επενδύσεις και στα κέρδη που προέρχονται από αυτές. 
Το διεθνές εμπόριο είναι το ιδεολογικό, πολιτικό και εμπορικό θεμέλιο της παγκόσμιας ιδιοκτησίας.  Χωρίς σταθερή πίστη στην «ελεύθερη κίνηση των εμπορευμάτων», η παγκόσμια ιδιοκτησία βρίσκεται σε καθεστώς κινδύνου και αβεβαιότητας, οι διασυνοριακές  κινήσεις των κεφαλαίων, και η ροή των κερδών από τις εξωτερικές επενδύσεις μειώνονται. Συνεπώς η εξάπλωση των «εμπορικών πολέμων» προκαλούν σχεδόν με μαθηματική ακρίβεια τη δραστική μείωση και ξένων επενδύσεων και των προερχομένων από αυτές κερδών.
Προφανώς ο πρόεδρος Τραμπ, αν δεν έχει υπολογίσει τα όσα παραπάνω αναφέρθηκαν, καλό είναι να τα λάβει υπόψη του. Διότι τα επιχειρηματικά κέρδη από τις ξένες επενδύσεις στις ΗΠΑ , είναι περίπου το 50,0% των συνολικών κερδών των επιχειρήσεων και δύσκολα ο Τραμπ μπορεί να αντιμετωπίσει τους επιχειρηματίες που είναι πίσω από τις συγκεκριμένες ξένες επενδύσεις.