Δευτέρα, 27 Νοεμβρίου 2017

Η Τουρκική οικονομία βρίσκεται σε δύσκολη κατάσταση




Η Τουρκική οικονομία βρίσκεται σε δύσκολη κατάσταση  τους τελευταίους δύο μήνες. Μετά από  μεγέθυνση 5,1% του ΑΕΠ το δεύτερο τρίμηνο του 2017, η οποία επιτεύχθηκε κυριολεκτικά «ωθούμενη» από τα δάνεια ύψους 250 δις τουρκικών λιρών (που αντιστοιχούν σήμερα σε 63 δις δολάρια αλλά αντιστοιχούσαν σε 70δις δολάρια στις αρχές του Οκτωβρίου) με την εγγύηση του κυβερνητικού κεφαλαίου παροχής εγγυήσεων, αλλά και την εισροή «ζεστού χρήματος» από το εξωτερικό.
Η υπερθέρμανση της τουρκικής οικονομίας συνεχίστηκε με αυτό τον τρόπο και τα δυσμενή αποτελέσματα δεν άργησαν να εμφανιστούν.
 Στο τέλος του Οκτωβρίου σύμφωνα με τα στοιχεία της Τουρκικής Στατιστικής Υπηρεσίας ο πληθωρισμός έφθασε στο 11,9% περισσότερο από το διπλάσιο του στόχου της Κεντρικής Τράπεζας (5,0%), και αποτελεί τον υψηλότερο πληθωρισμό τα τελευταία 9 χρόνια.
Το «ζεστό χρήμα» (επενδύσεις χαρτοφυλακίου) άρχισαν να εγκαταλείπουν την χώρα. Τα στοιχεία της ΚΤ δείχνουν ότι τις τελευταίες 50  -60 ημέρες παρατηρείται εκροή πόρων από την χώρα που αγγίζει περίπου το 1 δις δολάρια την εβδομάδα . Συγκεκριμένα σύμφωνα με την εβδομαδιαία στατιστική της ΚΤ (10 Νοεμβρίου) οι ξένοι επενδυτές προχώρησαν σε πωλήσεις : μετοχών ύψους 513,6 εκατομμύρια  δολαρίων, κρατικών ομολόγων ύψους 532,6 εκατομμυρίων δολαρίων, και εταιρικών ομολόγων ύψους 32,4 εκατομμυρίων δολαρίων. Πρόκειται για τη μεγαλύτερη εκροή πόρων σε μια εβδομάδα από τον Αύγουστο του 2011.
Η τουρκική λίρα υποτιμήθηκε δραστικά.(Γραφική παράσταση 1). Την Παρασκευή ανταλλάσσονταν   3,94 για ένα δολάριο, ενώ οι εκτιμήσεις των αναλυτών θεωρούν ότι τους επόμενους έξι μήνες θα φθάσει στο επίπεδο των 4,13 έναντι 1 δολαρίου. Από τις αρχές του Σεπτεμβρίου 2017 η υποτίμηση έναντι του δολαρίου ανήλθε στο 15,0%.
Η απόδοση των δεκαετών ομολόγων του τουρκικού κράτους έφθασε στο 13,2%.
Γραφική παράσταση 1
Τουρκική λίρα έναντι δολαρίου


Η Κεντρική Τράπεζα της χώρας αδυνατεί να παρέμβει δραστικά με όσα μέσα διαθέτει διότι βρίσκεται αντιμέτωπη με τον πρόεδρο Ερντογάν ο οποίος ανθίσταται σθεναρά στην οποιαδήποτε αύξηση των επιτοκίων και μάλιστα επιδιώκει τη μείωσή τους προκειμένου να συνεχιστεί η πλασματική μεγέθυνση του ΑΕΠ.
Η μεγάλη πιστωτική επέκταση που παρατηρείται στην τουρκική οικονομία και η αβεβαιότητα που έχει δημιουργηθεί οδηγεί τους πολίτες να μετατρέπουν μέρος των καταθέσεών τους σε ξένο νόμισμα σε μια προσπάθεια να διατηρήσουν την αγοραστική τους δύναμη. Έτσι οι καταθέσεις σε συνάλλαγμα αυξήθηκαν από 173,2 δις δολάρια το τέλος του 2016 σε190,4 δις δολάρια στις 10 Νοεμβρίου 2017 (Κεντρική Τράπεζα). Το έλλειμμα της διεθνούς επενδυτικής θέσης της Τουρκίας (στοιχεία ενεργητικού έναντι υποχρεώσεων της χώρας προς το εξωτερικό) έφθασε στα 440,5 δις δολάρια αυξημένο κατά 77,0 δις δολάρια από το τέλος του 2016.
Ο ιδιωτικός τομέας έχει υψηλές υποχρεώσεις σε ξένο νόμισμα γεγονός που τον καθιστά πολύ ευάλωτο στις διακυμάνσεις της τιμής του συναλλάγματος,  και των εξαγωγών. Σύμφωνα με τα στοιχεία της ΚΤ τα στοιχεία του ενεργητικού του ιδιωτικού τομέα σε ξένο νόμισμα έφθασαν τον Αύγουστο 2017 στα 113,5 δις δολάρια , το χρέος του σε ξένο νόμισμα τα 325,6 δις δολάρια

, εκ των οποίων περίπου 200 δις δολάρια αποτελούν βραχυπρόθεσμο δανεισμό.
 

Πέμπτη, 23 Νοεμβρίου 2017

Σχόλιο για τον προϋπολογισμό του 2018



Έχω την γνώμη ότι οι συζητήσεις και  για τον προϋπολογισμό του 2018 είναι μονόλογοι και   φωνές που αντηχούν στην έρημο. Όπως συμβαίνει διαχρονικά στην περίοδο της μεταπολίτευσης.  Γιατί άλλωστε να αλλάξει τώρα;
Δεν γνωρίζω πως μπορεί να αξιολογηθεί  αυτό το γεγονός. Ή αν μπορεί καν  να αξιολογηθεί.  Εξάλλου είναι γνωστό ότι  υποστηρίζω την άποψη ότι,   «Ο διάλογος μεταξύ ετεροφρόνων είναι αδύνατος και μεταξύ ομοδόξων περιττός». Συνεπώς μπορεί ο διάλογος να είναι αδύνατος.
Παρόλα αυτά, θέτοντας ως αξιολογικό κριτήριο (δια συμβάσεως)  για τον χαρακτήρα του προϋπολογισμού, αυτό που ονομάζεται κοινώς, αναπτυξιακή διάσταση, και αφήνοντας παράμερα τον αδόκιμο πολιτικό λόγο , ένθεν και εκείθεν, μπορούμε να συνάγουμε κάποιο ασφαλές συμπέρασμα.
Συγκεκριμένα και απλά:
Αν λάβουμε υπόψη , ότι  το κατ’ εξοχήν αναπτυξιακό μέγεθος , οι δημόσιες επενδύσεις , το 2018, παραμένουν στο ίδιο ύψος (6,750 δις ευρώ) με το 2017 , υπάρχει η πρώτη ένδειξη ότι απουσιάζει ο αναπτυξιακός χαρακτήρας από τον προϋπολογισμό.
Παράλληλα, επειδή έχουμε μείωση των πρωτογενών δαπανών του προϋπολογισμού (πρόβλεψη έτους 2018: 43,157 δις ευρώ, εκτίμηση έτους 2017: 43,601 δις ευρώ,) με ταυτόχρονη αύξηση της φορολογικής επιβάρυνσης (άμεσοι και έμμεσοι φόροι ) (πρόβλεψη του έτους 2018: 48,427 δις ευρώ , εκτίμηση 2017: 47,472 δις ευρώ),  και με την προϋπόθεση ότι η στόχευση για το πρωτογενές πλεόνασμα είναι 3,5% του ΑΕΠ, εύκολα συνάγεται το συμπέρασμα ότι και από αυτή την πλευρά ο συγκεκριμένος προϋπολογισμός , στερείται αναπτυξιακής διαστάσεως.
 Εάν όμως αποδεχθούμε τις θεωρητικές μπούρδες που εξαπλώθηκαν με ραγδαία ταχύτητα σε ολόκληρο τον δυτικό κόσμο και από τότε κυριαρχούν , ότι η συνεχής δημοσιονομική προσαρμογή είναι εγγενώς αναπτυξιακή (sic) τότε θα μπορούσε να υποστηριχθεί η αναπτυξιακή διάσταση του προϋπολογισμού.
Η επιλογή δική σας.