Παρασκευή, 29 Σεπτεμβρίου 2017

Η Ευρωπαϊκή βιομηχανία υποφέρει από την «γερμανική ασθένεια».



Οι γερμανικές πολιτικές και βιομηχανικές αρχηγεσίες, είναι γνωστό, ότι αισθάνονται πάρα πολύ υπερήφανες για τα επιτεύγματα των μεταποιητικών επιχειρήσεών τους. Μάλιστα σε κάθε ευκαιρία, καλούν τους αντίστοιχους ευρωπαίους εταίρους τους, Γάλλους, Ιταλούς, Ισπανούς κτλ να τους αντιγράψουν κατά γράμμα, δεδομένου ότι αποτελούν το μοναδικό παράδειγμα της επιτυχίας. Επιπλέον είναι και το ειδικό βάρος της γερμανικής βιομηχανίας τόσο μεγάλο στο σύνολο της αντίστοιχης ευρωπαϊκής που εκ των πραγμάτων, οι έμμεσες επιρροές είναι σημαντικότατες.
Όμως, σύμφωνα με την τελευταία μελέτη του Ινστιτούτο Bruegel,  Remaking Europe” (Σεπτέμβριος 2017) τα πράγματα δεν είναι έτσι όπως παρουσιάζονται από τις γερμανικές αρχηγεσίες. Σύμφωνα με την αναφερόμενη μελέτη, η γερμανική  βιομηχανία και η ευρωπαϊκή συνολικά πάσχει σοβαρά στο μέτωπο των καινοτομιών. Η γερμανική βιομηχανία βρίσκεται συγκεντρωμένη σε τομείς μέσης τεχνολογίας (πχ αυτοκινητοβιομηχανία) που ο ρυθμός ανάπτυξης της  έρευνας και τεχνολογίας είναι αργός και ασθενικός και όχι σε τομείς που αποτελούν μέρος των μελλοντικών εξελίξεων και συνεπώς ο ρυθμός αύξησης της έρευνας και ανάπτυξης είναι εκ των πραγμάτων υψηλός και απαιτητικός. Τέτοιοι τομείς είναι : η φαρμακοβιομηχανία, η βιοτεχνολογία, οι ημιαγωγοί, οι υποδομές των τηλεπικοινωνιών, τα λογισμικά προγράμματα η νανοτεχνολογία, η καθαρή τεχνολογία ενέργειας.
Η ΕΕ υπολείπεται των ΗΠΑ και υπερισχύει της Ιαπωνίας   σε διπλώματα ευρεσιτεχνίας που αφορούν στην βιοτεχνολογία, στα φάρμακα, στην ιατρική, στη νανοτεχνολογία. Υπολείπεται της Ιαπωνίας και υπερισχύει των ΗΠΑ σε διπλώματα ευρεσιτεχνίας σε τεχνολογίες που αφορούν στο περιβάλλον και υπολείπεται και των δύο στην πληροφορική. Σε κανένα τομέα δεν υπερισχύει.
Η πρώτη παρατήρηση είναι ότι η ΕΕ συνεχίζει να δαπανά στην Έρευνα και Ανάπτυξη μικρότερο % του ΑΕΠ από τος ΗΠΑ και Ιαπωνία . Παράλληλα η  Κίνα δαπανά πλέον όσο και η ΕΕ ( ως % του ΑΕΠ). Υπάρχει το εξής δεδομένο: οι ευρωπαϊκές επιχειρήσεις , μία προς μία, επενδύουν όσο και οι αμερικανικές επιχειρήσεις στους τομείς προχωρημένης τεχνολογίας, όμως είναι πολύ λιγότερες σε αριθμό από τις αντίστοιχες αμερικάνικες. Για παράδειγμα , οι επιχειρήσεις με αντικείμενο την παραγωγή  chip , βιοτεχνολογίας και λογισμικού επενδύουν όσο οι αμερικάνικες επιχειρήσεις των ίδιων τομέων , όμως ο αριθμός τους είναι πολύ μικρότερος με αποτέλεσμα η δαπάνη σε κάθε τομέα από τους τρεις να καλύπτει το 10,0% της συνολικής δαπάνης για έρευνα και ανάπτυξη στις ΗΠΑ και μόνο το 3,0% στην ΕΕ. Η κατάσταση αυτή δεν θα πρέπει να θεωρηθεί ανεξάρτητη από το γεγονός ότι η γερμανική βιομηχανία έχει επικεντρωθεί και δίνει το μεγαλύτερο βάρος της στην αυτοκινητοβιομηχανία , στα μηχανήματα ακριβείας, και στην χημική βιομηχανία. Η μεγάλη επιτυχία των γερμανικών  βιομηχανιών σε αυτούς τους τομείς (υψηλές εξαγωγές, μεγάλα κέρδη κτλ) ίσως να δημιουργεί την εντύπωση ότι μακροχρόνια θα εξακολουθούν οι εξελίξεις να είναι παρόμοιες κάτι που σηματοδοτεί μια επικίνδυνη βραχυχρόνια αντίληψη  για τις παγκόσμιες οικονομικές εξελίξεις.       

Πέμπτη, 28 Σεπτεμβρίου 2017

Η σκοτεινή πλευρά της Γερμανικής οικονομίας.





Οι γραφικές παραστάσεις που περιλαμβάνονται στον Πίνακα 1, δείχνουν ανάγλυφα , περιεκτικά και απλά το πώς έχει εξελιχθούν βασικά μεγέθη της οικονομίας της Γερμανίας την περίοδο διακυβέρνησης της χώρας από την καγκελάριο Άγκελα Μέρκελ (2005-2017). Η πρώτη σειρά περιλαμβάνει τα μεγέθη εκείνα, για τα οποία περηφανεύεται η καγκελάριος Μέρκελ . Κατά σειρά από αριστερά προς τα δεξιά :  η ανεργία μειώθηκε από  περίπου 11,0 (2005) σε ποσοστό περίπου 4,8% (2017), το ισοζύγιο του κρατικού προϋπολογισμού  από έλλειμμα ,περίπου 80 δις ευρώ (2005), μετατράπηκε σε πλεόνασμα περίπου 22 δις ευρώ (2016), το δημόσιο χρέος ως % του ΑΕΠ , μετά την άνοδο στα χρόνια της κρίσης βρίσκεται το 2016 στα ίδια επίπεδα του 2005 (περίπου στο 75,0%), το εμπορικό ισοζύγιο παρουσίασε σημαντική αύξηση (64,0%) στα ένδεκα αυτά χρόνια αγγίζοντας τα 223 δις ευρώ (2016). Στους ίδιους πίνακες παρουσιάζονται οι εξελίξεις στα αντίστοιχα μεγέθη των χωρών Γαλλίας, Ιταλίας, ΗΒ, και Ισπανίας. Η σύγκριση είναι καταλυτική υπέρ της Γερμανίας.  
Πίνακας 1.


Στη δεύτερη σειρά οι πίνακες παρουσιάζουν τη σκοτεινή πλευρά της γερμανικής οικονομίας η οποία αποκρύβεται επιμελώς από τους Γερμανούς  ιθύνοντες.
Το ποσοστό φτώχειας , στα χρόνια της διακυβέρνησης Μέρκελ, (2005-2015) αυξήθηκε κατά 54,0%. Το ποσοστό των φτωχών εργαζομένων διπλασιάστηκε σε δέκα χρόνια (2005-2015). Ο αριθμός των εργαζομένων με δύο εργασίες , προκειμένου να ανταπεξέλθουν στις υποχρεώσεις τους,  αυξήθηκε κατά 80,7% (2005-2017) και αφορά σε 1 εκατομμύριο εργαζομένους. Οι συνταξιούχοι κάτω από το όριο της φτώχειας αυξήθηκαν κατά 30,0%  (2005-2015).
 Δεν είναι εύκολο να υπολογισθεί το πόσο συνέβαλαν αυτές οι εξελίξεις στο να απωλέσουν τα δύο κυβερνητικά κόμματα περίπου το 14,0% των ψήφων σε σχέση με τις προηγούμενες εκλογές αλλά το σίγουρο είναι ότι η διαμορφωθείσα κατάσταση είχε επίδραση και πιθανά σημαντική.
Το ερώτημα που προκύπτει είναι το εξής : συνδέονται, με κάποιο τρόπο, οι εξελίξεις των συγκεκριμένων μεγεθών; Η απάντηση αβίαστα είναι ΝΑΙ. Πρόκειται για σαφείς επιλογές πολιτικής οι οποίες ιεραρχούν πρώτα την επίτευξη μακροοικονομικών στόχων αδιαφορώντας για τις επιπτώσεις στα κατώτερα στρώματα των εργαζομένων και των συνταξιούχων. Η δημοκρατία , όμως , έχει πρωταρχικά ως  στόχο , την βοήθεια σε αυτούς που αντιμετωπίζουν προβλήματα , με βάση την αλληλεγγύη προκειμένου να διατηρηθεί η κοινωνική συνοχή. Η διασάλευση της κοινωνικής συνοχής αποτελεί τον προθάλαμο, στην εποχή μας,  της νέας  ευρωπαϊκής (ακρο)δεξιάς.

Τετάρτη, 27 Σεπτεμβρίου 2017

Η άνοδος της άκρας δεξιάς στη Γερμανία.




Η κύρια νέα είδηση των γερμανικών εκλογών, αναμφισβήτητα, είναι η εντυπωσιακή, αλλά αναμενόμενη, άνοδος του κόμματος Alternative für Deutschland (AfD) που ιδεολογικά και πολιτικά βρίσκεται στον χώρο της άκρας δεξιάς. Στο νέο γερμανικό κοινοβούλιο (κάτω βουλή) θα καταλάβει 96 έδρες επί συνόλου 709 , μόλις 59 έδρες λιγότερες από το Σοσιαλδημοκρατικό κόμμα ( SDP).
Κατά την άποψή μου, το AfD, δεν έκανε τίποτε το ιδιαίτερο παρά το να καβαλήσει το ίδιο κύμα που έχουν καβαλήσει τα υπόλοιπα κόμματα της άκρας δεξιάς στην Ευρώπη. Μάλιστα το υψηλό ποσοστό που επέτυχε το κατατάσσει στην πρώτη γραμμή των κομμάτων της άκρας δεξιάς, μαζί με το γαλλικό Εθνικό Μέτωπο(21,4% των ψήφων το 2017 στον πρώτο γύρο των προεδρικών εκλογών και 33,9% στον δεύτερο), , το ολλανδικό Κόμμα της Ελευθερίας(13,1 % των ψήφων το 2017),  , το ουγγρικό Jobbik (20,0% των ψήφων το 2014), το σουηδικό Sweden Democrats (13,1% στις εκλογές του 2014), το αυστριακό Freedom Party (20,5% στις εκλογές του 2013), το δανέζικο Danish People's Party ( 21,1% στις εκλογές του 2015), το φιλανδικό Finns Party, γνωστό και ως True Finns (17,7% στις εκλογές του 2015), το νορβηγικό Progress Party (16,3% στις εκλογές του 2013), το σλοβακικό Slovak National Party (8,6% στις εκλογές του 2016) κ.τ.λ
Έχει μεγάλη σημασία η αναφορά των πηγών από τις οποίες άντλησε το AfD, τις ψήφους του στην πρόσφατη εκλογική διαμάχη . Σύμφωνα με τα στοιχεία που μας παρέχει η Frankfurter Allgemeine, το AfD  ψήφισαν 1.200.000 ψηφοφόροι που δεν είχαν ψηφίσει τις προηγούμενες εκλογές (είτε νέοι ψηφοφόροι είτε δεν είχαν ψηφίσει στις προηγούμενες εκλογές). 980.000 οι οποίοι στις προηγούμενες εκλογές είχαν ψηφίσει την ένωση των δύο κομμάτων υπό την  Άγκελα Μέρκελ, 690.000 οι οποίοι στις προηγούμενες εκλογές είχαν ψηφίσει άλλα κόμματα, 470.000 που είχαν ψηφίσει το Σοσιαλδημοκρατικό κόμμα, 400.000 που είχαν ψηφίσει το κόμμα της Αριστεράς (Linke) , 40.000 που είχαν ψηφίσει Πράσινους και άλλοι τόσοι που είχαν ψηφίσει Ελεύθερους Δημοκράτες.    
Τα αποτελέσματα δείχνουν με απλό τρόπο ότι η Γερμανία δεν αποτελεί πλέον εξαίρεση από τον κανόνα που διέπει την πολιτική και ιδεολογική κατάσταση των υπολοίπων ευρωπαϊκών κρατών και υπάρχει ένα μεγάλο τμήμα του πληθυσμού της  που  δεν λυπάται για τα εγκλήματα που διέπραξε στο Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο. Υπάρχει πλέον , και πολιτικά, διότι ιδεολογικά υπήρχε εδώ και πολύ καιρό, μια άκρα δεξιά «χωρίς κόμπλεξ» για το παρελθόν της χώρας.