Τετάρτη, 15 Απριλίου 2015

Ο «παράδεισος» των αρνητικών επιτοκίων και οι γερμανικές ψευδαισθήσεις



.

Είμαστε πολύ κοντά στο πρωτοφανές γεγονός, τα δεκαετή ομόλογα της Γερμανίας να εκδίδονται με αρνητική απόδοση. Οι προβλέψεις είναι ότι πολύ σύντομα, συνεπικουρούμενοι από την  ποσοτική χαλάρωση τα γερμανικά δεκαετή ομόλογα από 0,15% που αποδίδουν σήμερα θα προσγειωθούν στο -0,05%. Ήδη η Γερμανία και η Φιλανδία εκδίδουν ομόλογα μικρότερης χρονικής διάρκειας με ονομαστική αρνητική απόδοση. Βρισκόμαστε αντιμέτωποι με αυτό που για την οικονομική θεωρία φαινόταν αδύνατον : αρνητικά επιτόκια. Επίσης στη δευτερογενή αγορά αρνητική απόδοση προσφέρουν διάφορα χρεόγραφα της Ολλανδίας, Σουηδίας, Δανίας, Ελβετίας και Αυστρίας. Οι λόγοι είναι τρεις: ο πρώτος αφορά στην εξασφάλιση. Ο δεύτερος ότι τα μεγάλα συνταξιοδοτικά ταμεία συνήθως τοποθετούν τα χρήματα που διαχειρίζονται σε ομόλογα ΑΑΑ. Ο τρίτος αναφέρεται στο ότι οι τράπεζες τοποθετούν πόρους σε χρεόγραφα ΑΑΑ έστω και με αρνητική απόδοση φθάνει αυτή να είναι μικρότερη από την ποινή -0.2% με την οποία τιμωρούνται αν επανατοποθετήσουν τους πόρους στην ΕΚΤ.
Το αποτέλεσμα είναι απολύτως παράδοξο: η Γερμανία δανείζεται χρήματα για τα οποία δέχεται αμοιβή!!! Το ίδιο και η Φιλανδία (έχω τη γνώμη ότι δεν θα συμβαίνει για πολύ καιρό ακόμη για τη συγκεκριμένη χώρα η οποία αντιμετωπίζει αρκετά προβλήματα με την οικονομία της). Το γεγονός αυτό σε αντίθεση με όσα υποστηρίζει η γερμανική κυβέρνηση δεν οφείλεται στον ισοσκελισμένο δημοσιονομικό της αποτέλεσμα.  Οφείλεται στο τεράστιο εμπορικό πλεόνασμα της (250 δις ευρώ) και στον τρόπο που αυτό επιτυγχάνεται. Συγκεκριμένα , δεν οφείλεται τόσο στην ισχυρότατη εξαγωγική γερμανική μηχανή αλλά και στον έμμεσο περιορισμό των εισαγωγών λόγω της εντέχνως συγκρατημένης εγχώριας ζήτησης αλλά και της ισοτιμίας του ευρώ η οποία επιτρέπει την ανταγωνιστικότητα ως προς την τιμή,  των γερμανικών προϊόντων   στις χώρες που έχουν υιοθετήσει το ενιαίο νόμισμα. Αν η Γερμανία είχε εθνικό νόμισμα, πχ. το μάρκο, αυτό θα ήταν υπερτιμημένο σε σχέση με το ευρώ κατά 30-35% , κάτι που θα λειτουργούσε αρνητικά προς το εξωφρενικό εξωτερικό πλεόνασμα που παρουσιάζει η Γερμανία.   
Είναι δύσκολο να συνεχίσει να υπάρχει η νομισματική ένωση από τη στιγμή που οι χώρες με εξωτερικά πλεονάσματα αρνούνται να τα εξισορροπήσουν. Η ιστορία δείχνει ότι ο κανόνας χρυσού κατέρρευσε ακριβώς για τον ίδιο λόγο. Αυτός ήταν και ο λόγος που στο νομισματικό σύστημα Breton Woods  τιμωρούνταν πρωτίστως  οι χώρες με εξωτερικά πλεονάσματα. Δυστυχώς η κ. Μέρκελ και οι γερμανικές αρχηγεσίες αρνούνται πεισματικά να αντιληφθούν τις μεσοπρόθεσμες εξελίξεις και αναπαύονται ευχάριστα στα πρόσκαιρα κέρδη που αποκομίζουν προς το παρών.