Παρασκευή, 27 Φεβρουαρίου 2015

Το πρόβλημα της αναδιάρθρωσης του ελληνικού χρέους την περίοδο 2015-2019.



Όπως πολλές φορές έχω αναφέρει , υπάρχει ένα ιδιαίτερο πρόβλημα με την συζητούμενη αναδιάρθρωση του ελληνικού δημοσίου χρέους, ειδικά την περίοδο 2015-2019. Το σύνολο των χρεολυσίων (και των τόκων φυσικά που αναλογούν σε αυτά) που πρέπει να πληρωθούν την συγκεκριμένη περίοδο, οφείλονται αποκλειστικά στους λεγόμενους επίσημους δανειστές, ΔΝΤ και ΕΚΤ και στους ιδιώτες που δεν εισήλθαν στο PSI του 2012.
Το γεγονός αυτό καθιστά, με τα σημερινά δεδομένα, σχεδόν αδύνατη οποιαδήποτε αναδιάρθρωση (με κάθε μορφή) του ελληνικού δημοσίου χρέους της συγκεκριμένης περιόδου. Αυτό σημαίνει ότι η Ελλάδα είναι αναγκασμένη να εξυπηρετήσει στο σύνολό τους τις συγκεκριμένες υποχρεώσεις. Επομένως οποιαδήποτε συζήτηση για την αναδιάρθρωση του συγκεκριμένου τμήματος του ελληνικού χρέους οδηγείται στις ελληνικές καλένδες. Η όποια αναδιάρθρωση του ελληνικού δημοσίου χρέους θα συμβεί , φαίνεται ότι θα αφορά τα διακρατικά δάνεια (52,9 δις ευρώ) και τα δάνεια του EFSF (142 Δις ευρώ) των οποίων οι αποπληρωμές  αρχίζουν , για τα μεν πρώτα από το 2020 για δε τα δεύτερα από το 2023. Σημειώνω ότι από το 2023 αρχίζει και η αποπληρωμή  των ομολόγων των ιδιωτών που «απομειώθηκαν» με το PSI του 2012. Συμπέρασμα: με τις υπάρχουσες συνθήκες οι χρηματοδοτικές υποχρεώσεις της Ελλάδος μέχρι το 2019, δεν φαίνεται να μπορούν να μεταβληθούν. Συνεπώς η Ελλάδα θα πρέπει να βρει τρόπους να αντιμετωπίσει το συγκεκριμένο πρόβλημα. Όσα διαφορετικά λέγονται, ανταποκρίνονται ελάχιστα στην πραγματικότητα.. Βεβαίως θα μπορούσε , εν τω μεταξύ, να μεταβληθεί η πολιτική της ΕΚΤ(κάτι που σήμερα θεωρείται τουλάχιστον απίθανο). Όμως κανείς δεν μπορεί να βασίσει την πολιτική του δε μια προϋπόθεση η οποία έχει απειροελάχιστες έως μηδενικές πιθανότητες να συμβεί.   
Πίνακας
Χρηματοδοτικές υποχρεώσεις 


Κυριακή, 22 Φεβρουαρίου 2015

Οι χρηματοδοτικές ανάγκες της Ελλάδος το δίμηνο Μαρτίου – Απριλίου.





Οι χρηματοδοτικές ανάγκες της Ελλάδος   τους δύο επόμενους μήνες του 2015, διαμορφώνονται ως εξής:
Τον Μάρτιο , η Ελλάδα πρέπει να αποπληρώσει  συνολικές υποχρεώσεις  2,496 δις ευρώ.
Τον Απρίλιο αντίστοιχα συνολικές υποχρεώσεις 0,8 δις ευρώ.
Συγκεκριμένα οι υποχρεώσεις για το Μάρτιο αφορούν:
Στην αποπληρωμή δανείων  συνολικού  ύψους  1,59 δις ευρώ προς το ΔΝΤ, εκ των οποίων  1,416 δις ευρώ  αφορούν στην αποπληρωμή κεφαλαίου και  0,174 δις ευρώ για αποπληρωμή τόκων. Η αποπληρωμή προβλέπεται να πραγματοποιηθεί σε τέσσερεις δόσεις, 6/3 : 0,31 δις ευρώ, 13/3: 0,35 δις ευρώ , 16/3: 0,58 δις ευρώ  και 20/3: 0,35 δις ευρώ.
Την αποπληρωμή  των ομολόγων που δεν υπήχθησαν στο PSI   , ύψους 80 εκατομμυρίων ευρώ την 01/03/2015.
Αποπληρωμή τόκων ύψους 674 εκατομμυρίων ευρώ.
Αποπληρωμή άλλων υποχρεώσεων ύψους 200 εκατομμυρίων ευρώ.
Επίσης έχει να αναχρηματοδοτήσει Έντοκα Γραμμάτια του Δημοσίου που λήγουν την περίοδο αυτή.
Τον Μάρτιο:
02/03/2015 ΕΓ εξάμηνης διάρκειας ύψους 1137,5 εκατομμυρίων ευρώ.
10/03/2015 ΕΓ τρίμηνης διάρκειας ύψους 1600 εκατομμυρίων ευρώ.
17/03/2015 ΕΓ τρίμηνης διάρκειας ύψους 1300 εκατομμυρίων ευρώ.
Τον  Απρίλιο :
08/04/2015 ΕΓ εξάμηνης διάρκειας ύψους 1137,5 εκατομμυρίων ευρώ.

Η πίεση για την  εξυπηρέτηση  των υποχρεώσεων είναι σημαντική και φαίνεται ότι η επιστροφή των 1,9 δις ευρώ από τα κέρδη της ΕΚΤ , τα οποία διεκδικεί η Ελλάδα, αποτελεί ,χωρίς άλλο, μάννα εξ ουρανού. Όμως αυτό προϋποθέτει  αξιολόγηση του προγράμματος των μεταρρυθμιστικών  προτάσεων που θα καταθέσει η ελληνική κυβέρνηση  με τελική ημερομηνία την 28 Απριλίου 2015.    

Πέμπτη, 19 Φεβρουαρίου 2015

«Η Αθήνα πρέπει να σωθεί».





Ο Π. Κρούγκμαν σε πρόσφατο άρθρο του η «Αθήνα πρέπει να καταστραφεί» μας θύμισε τη γνωστή φράση του Μάρκου Πόρκιου Κάτωνα την οποία επαναλάμβανε σε κάθε ομιλία του στη Γερουσία κατά τη διάρκεια της σύγκρουσης της Ρώμης με την Καρχηδόνα. Υπήρχε όμως και ο αντίλογος διατυπωμένος από τον Πόπλιο Κορνήλιο Σκιπίωνα Νασικά : ‘Η Καρχηδόνα πρέπει να σωθεί». Τελικά η Καρχηδόνα καταστράφηκε αλλά το σημείο αυτό αποτέλεσε την αρχή του τέλους της Ρώμης.
Ο Νασικάς τελικά σε βάθος χρόνου επιβεβαιώθηκε.

Αν η Ελλάδα αναγκαστεί να συγκρουστεί , μια πιθανότητα που αγγίζει το 50% δεδομένων των συνεχών αρνήσεων του πυρήνα των πιστωτών να αναγνωρίσει την δική του ευθύνη και τα στρατηγικά λάθη, τα προβλήματα για την ευρωζώνη θα είναι τραγικά.
Ενώ όλοι αναφέρονται στα ελληνικά χρέη κανείς δεν ομιλεί για τις υποχρεώσεις της χώρας  μέσω του συστήματος πληρωμών «Target2» (σ.σ. χρησιμοποιείται για το διακανονισμό των συναλλαγών κεντρικών τραπεζών του ευρωσυστήματος) στην ΕΚΤ.
Τα «χρέη» του «Target 2» που οφείλει η Κεντρική Τράπεζα της Ελλάδας στην ΕΚΤ υπολογίζονται σε 65 με 70 δις ευρώ.  Μια χρεοκοπία της Ελλάδας, η οποία θα είναι αναπόφευκτη σε ένα σενάριο Grexit, θα καταστήσει βέβαιες αυτές τις απώλειες. Ο γερμανικός λαός θα ανακαλύψει αμέσως πως ένα μεγάλο ποσό που είχε δεσμευτεί χωρίς να έχει γνώση για αυτό και χωρίς ψηφοφορία στην Bundesbank εξαφανίστηκε.
Σύμφωνα με τις υπάρχουσες εκτιμήσεις  ένα Grexit θα κόστιζε συνολικά 287 δισ. σε όλα τα «είδη» χρέους: Target2, τα ομόλογα που έχει η ΕΚΤ, διμερή δάνεια, αλλά και δάνεια από το EFSF.
Τα γεγονότα θα επιβεβαιώσουν αυτό που ήδη υποπτεύονταν οι πολίτες, ότι οι πολιτικοί τους είπαν ψέματα για το τι σημαίνει πραγματικά η στήριξη που παρέχει η ΕΚΤ στην Νότια Ευρώπη και θα υποθέσουν ότι η Ελλάδα δεν θα είναι το τέλος αυτής της ιστορίας.
Οι απαιτήσεις της Bundesbank στο Target2 της ΕΚΤ έχουν εκτοξευθεί από 443 δισ. τον Ιούλιο στα 515 δισ. στις 31 Ιανουαρίου. Θα αφήσει η Bundestag ή κάποιο κοινοβούλιο πιστώτριας χώρας τις κεντρικές τράπεζες να προμηθεύουν με απεριόριστη πίστωση μέσω του Target2 λατινικά κράτη όταν το σύστημα έχει «εκραγεί» στην Ελλάδα. Πολύ αμφιβάλω.
Ας ελπίσουμε ότι ο φόβος του «ξαφνικού θανάτου» πιθανά να λειτουργήσει θετικά και σε αυτή την περίπτωση.
Όλα αυτά δείχνουν με σαφήνεια ότι η ρήση «η Αθήνα πρέπει να καταστραφεί» δεν είναι εύκολο να γίνει πράξη. Όμως στην ιστορία υπάρχουν πλήθος γεγονότων που δείχνουν με σαφήνεια ότι  τίποτε δεν πρέπει να θεωρείται δεδομένο. Άλλωστε για αυτό έχουν υπάρξει αμέτρητες καταστροφές.


Τρίτη, 17 Φεβρουαρίου 2015

Διαβάζοντας την Ιστορία (1)





Στις 5 Μαΐου 1921, ο Βρετανός πρωθυπουργός Lloyd George, εν ονόματι των Συμμάχων, επέδωσε τελεσίγραφο στον Γερμανικό πρέσβη στο Λονδίνο: οι Σύμμαχοι απαιτούσαν επανορθώσεις συνολικού ύψους 132 δις χρυσών μάρκων, τα οποία έπρεπε να καταβληθούν σε δόσεις στην τρέχουσα αξία τους, ενώ η Γερμανία έπρεπε επιπλέον να καταβάλει στο Βέλγιο, στο οποίο είχε επιτεθεί το 1914, 6 δις. Η Γερμανία ήταν υποχρεωμένη να πληρώσει το πρώτο δισεκατομμύριο μέσα στις επόμενες 25 ημέρες, δηλαδή μέχρι τις 30 Μαΐου.  Επιπλέον , οι Σύμμαχοι αξίωναν την πληρωμή του ληξιπρόθεσμου ποσού των 12 δισεκατομμυρίων από τα συνολικά 20 δισεκατομμύρια που όφειλε να πληρώσει η Γερμανία την 1η Μαΐου  1921 σύμφωνα με τη Συνθήκη των Βερσαλλιών. Απαιτούσαν επίσης τον αφοπλισμό της χώρας σύμφωνα με τις προηγούμενες συμμαχικές διακοινώσεις και επιπλέον την καταδίκη των Γερμανών εγκληματιών πολέμου. Σε περίπτωση που η Γερμανία δεν εκπλήρωνε τις υποχρεώσεις της, οι Σύμμαχοι απειλούσαν ότι στις 12 Μαΐου θα καταλάμβαναν ολόκληρη την περιοχή του Ρουρ (το Ντύσελντορφ, το Ντούισμπουργκ, και το Ρουρόρτ είχαν ήδη καταληφθεί στις 8 Μαρτίου 1921, επειδή η Γερμανία δεν είχε συμμορφωθεί με το προηγούμενο τελεσίγραφο).
Το Γερμανικό Εθνικό Λαϊκό Κόμμα, το Γερμανικό Λαϊκό Κόμμα    και το Κομμουνιστικό Κόμμα Γερμανίας απαίτησαν την απόρριψη του τελεσιγράφου. Το Σοσιαλδημοκρατικό Κόμμα , το Κόμμα του Κέντρου και το Ανεξάρτητο Σοσιαλδημοκρατικό Κόμμα τάχθηκαν υπέρ της αποδοχής, επικαλούμενη τις επαπειλούμενες κυρώσεις. Τέλος το Γερμανικό Δημοκρατικό Κόμμα ήταν διχασμένο.
Στις 10 Μαΐου 1921, η Γερμανία αποδέχτηκε το τελεσίγραφο με 220 ψήφους υπέρ και 172 κατά. Η αποδοχή αυτή έμεινε γνωστή στην Ιστορία ως η «πολιτική της εκπλήρωσης». Η  «πολιτική της εκπλήρωσης» σήμαινε ότι η Γερμανία θα έκανε ό,τι ήταν δυνατόν προκειμένου να ανταποκριθεί στις υποχρεώσεις  που της είχαν επιβληθεί, αποδεικνύοντας με αυτόν  τον τρόπο τον παραλογισμό της πολιτικής των επανορθώσεων . Από τη στιγμή που το ποσό των επανορθώσεων υπερέβαινε τις οικονομικές δυνατότητες του Ράιχ , όλοι  ανέμεναν ότι οι συνέπειες θα ήταν καταστροφικές. Οι καταστροφικές αυτές συνέπειες θα έπρεπε να πείσουν τους Συμμάχους ότι η αναθεώρηση του λονδρέζικου σχεδίου αποπληρωμής ήταν αναπόφευκτες.
Η  «πολιτική της εκπλήρωσης» μπορούμε να πούμε ότι δικαιώθηκε υπό μιαν έννοια  αλλά ήταν ήδη πολύ αργά. Τα σχέδια Ντόουζ (1924) , και Γιανγκ (1930) που αφορούσαν στο διακανονισμό των γερμανικών χρεών , δεν απέτρεψαν την αποσταθεροποίηση της  γερμανικής οικονομίας και δεν εμπόδισαν την εκκόλαψη του «αυγού του φιδιού» 

Κυριακή, 15 Φεβρουαρίου 2015

Το γερμανικό πλεόνασμα του εμπορικού ισοζυγίου δημιουργεί ρεκόρ. Όμως βρίσκεται σε αντίθεση με τους κανόνες της ΕΕ.



Το γερμανικό εμπορικό ισοζύγιο έκλεισε το 2014, με πλεόνασμα ρεκόρ ύψους 217 δις ευρώ. Οι εξαγωγές ανήλθαν σε 1.134 δις ευρώ , επίσης ύψος ρεκόρ , ενώ οι εισαγωγές έφθασαν στα 916,5 δις ευρώ. Σε σχέση με το 2013 η ποσοστιαία μεγέθυνση των εξαγωγών ήταν της τάξεως του 3,7% ενώ οι εισαγωγές αυξήθηκαν κατά 2,0%.
Συγκεκριμένα σύμφωνα με τα στοιχεία της γερμανικής στατιστικής υπηρεσίας  Destatis , οι γερμανικές εξαγωγές προς τις χώρες της ΕΕ ανήλθαν σε 657 δις ευρώ το 2014 παρουσιάζοντας αύξηση 5,4% σε σχέση με το 2013. Αντίστοιχα οι εισαγωγές ανήλθαν στα 600 δις ευρώ παρουσιάζοντας αύξηση 3,6% σε σχέση με το 2013. Μάλιστα σύμφωνα με πολλές αναλύσεις η παρατηρούμενη μείωση της αξίας του ευρώ θα υποβοηθήσει περαιτέρω την αύξηση των γερμανικών εξαγωγών προς τις τρίτες χώρες ενώ αντιθέτως η αύξηση των εισαγωγών  αναμένεται να περιορισθεί περαιτέρω λόγω της πτώσης  της τιμής του πετρελαίου.
Τα συγκεκριμένα αποτελέσματα τροφοδοτούν εκ νέου μια παλαιά αντιπαράθεση, η οποία έχει τεθεί εν πολλοίς στο αρχείο, αλλά παραμένει πάντοτε ζωντανή για τους οικονομολόγους αλλά και όσους ελέγχουν τους κανονισμούς της ΕΕ.
Η αντιπαράθεση αφορά στο ότι η Γερμανία δεν «σέβεται» τους κανόνες της ΕΕ σχετικά με το επιτρεπόμενο ποσοστό των εξαγωγών ως ποσοστό του ΑΕΠ.  
Όπως είναι γνωστό οι Ευρωπαϊκή Επιτροπή στο πλαίσιο του λεγόμενου '
six pack' το οποίο θα έπρεπε να εγγυάται την οικονομική ισορροπία στην ευρωζώνη , έχει θέσει όριο 6,0% του ΑΕΠ  στα πλεονάσματα του εμπορικού ισοζυγίου των μελών χωρών. Όποια χώρα υπερβαίνει το συγκεκριμένο όριο για τρία συνεχή έτη διατρέχει τον κίνδυνο να υποστεί κυρώσεις. Η Γερμανία έχει υπερβεί το συγκεκριμένο όριο για πέμπτο συνεχή έτος (2010-2014) και η Ευρωπαϊκή Επιτροπή «διεξάγει έρευνα».
Οι συνέπειες αυτής της οικονομικής συμπεριφοράς είναι γνωστό ότι δεν συνάδει με το ρόλο της μεγαλύτερης οικονομικής δύναμης εντός μιας οικονομικής και νομισματικής περιοχής. Σύσσωμοι οι διεθνείς αναλυτές καταδικάζουν την ακολουθούμενη οικονομική πολιτική της Γερμανίας όταν μάλιστα στηρίζεται σε τέσσερεις   παράγοντες που επιταχύνουν την απόκλιση των οικονομιών της ευρωζώνης.
 Πρώτον : στην χαμηλότερη αύξηση των μισθών σε σχέση με τις υπόλοιπες χώρες. Συγχρόνως έχει διαμορφωθεί μια μεγάλη κατηγορία εργαζομένων στη Γερμανία (περίπου 7 εκατομμύρια) που αμείβονται με το ποσό των 400 ευρών.
Δεύτερον: στον κάτω από το μέσο όρο των χωρών της ευρωζώνης σχηματισμό ακαθάριστων δημοσίων επενδύσεων παγίου κεφαλαίου.
Τρίτον: στην χαμηλότερη πραγματική ισοτιμία του ενιαίου νομίσματος που βοηθά σημαντικότατα στην ανταγωνιστικότητα της οικονομίας της εις βάρος των εταίρων της στην ευρωζώνη δεδομένου ότι το 50,0% των εμπορικών συναλλαγών της Γερμανίας  πραγματοποιείται εντός της ευρωζώνης  και
Τέταρτον: στο σημαντικά χαμηλότερο κόστος δανεισμού της οικονομίας της λόγω της διαφορετικής αξιολόγησης  της πιστοληπτικής ικανότητας της Γερμανίας  που επίσης αποτελεί σημαντικό ανταγωνιστικό πλεονέκτημα. 
Οι ΗΠΑ πρωταγωνιστούν στις κριτικές προς την ασκούμενη οικονομική πολιτική της Γερμανίας , υποστηρίζοντας ότι θα πρέπει να αυξηθεί πάραυτα η γερμανική εγχώρια ζήτηση. Μάλιστα σε μια περίοδο που οι ΗΠΑ παρουσιάζουν αξιοσημείωτη μεγέθυνση με σημαντική μείωση της ανεργίας και ετοιμάζονται μετά την επεκτατική νομισματική πολιτική που ακολούθησαν τα τελευταία έτη να προβούν σε αύξηση των επιτοκίων προκειμένου να αποφύγουν πιθανές ανισορροπίες στην οικονομία τους,  θεωρούν ότι είναι η σειρά της Ευρώπης να πάρει τη σκυτάλη ακολουθώντας την πορεία που οι ίδιες χάραξαν έτσι ώστε η παγκόσμια οικονομία να ξεπεράσει τα προβλήματα που δημιούργησε η πρόσφατη οικονομική κρίση.
Συνεπώς οι προσαρμογές στην ευρωζώνη θα πρέπει να ξεκινήσουν από τις πλεονασματικές χώρες δίνοντας έτσι τη δυνατότητα στις ελλειμματικές χώρες να προσαρμοστούν μέσα σε ένα σαφώς ευνοϊκότερο οικονομικό πλαίσιο. Η μονόπλευρη απαίτηση για προσαρμογή των ελλειμματικών χωρών  αποτελεί φενάκη και οδηγεί σε καταστροφικά αποτελέσματα σαν και αυτά που βιώνουμε στην χώρα μας αλλά και στις υπόλοιπες χώρες της ευρωζώνης.


Σάββατο, 14 Φεβρουαρίου 2015

Περιμένοντας τα αποτελέσματα της διαπραγμάτευσης.





Σύμφωνα με τα λόγια ενός από τους θεωρούμενους ιδρυτές τη; Ευρωπαϊκής Ένωσης , Ζ Μονέ, «Η Ευρώπη θα συντίθεται μέσω κρίσεων και δεν θα είναι παρά το άθροισμα των λύσεων που η ίδια θα φέρει στις λύσεις αυτές». Η κρίση αποτέλεσε πάντοτε ανάγκη, γιατί μόνο έτσι η λύση, ο τελικός συμβιβασμός, επεκτεινόταν  και σε άλλους τομείς , διευρύνοντας το φάσμα των τομέων της δράσης, βαθαίνοντας την ολοκλήρωση.
 Φαίνεται ότι το ίδιο συμβαίνει στην παρούσα συγκυρία. Στον αντίποδα των όσων πίστευαν , ο καθένας για δικούς του λόγους, ότι βρισκόμαστε αντιμέτωποι με μια αναπόφευκτη και οδυνηρή ρήξη, ήδη έχει αρχίσει η διαπραγμάτευση με στόχο μια συμβιβαστική λύση.
Μάλιστα μετά  τις πρόσφατες συγκλίσεις του  Eurogroup και της Συνόδου Κορυφής το σενάριο μιας συμφωνίας αρχίζει να διαφαίνεται. Παρά τις σημαντικές αποκλίσεις από το πνεύμα των Ευρωπαϊκών Συνθηκών των οποίων έχουμε γίνει μάρτυρες τα τελευταία χρόνια το κεκτημένο της διαβούλευσης εξακολουθεί να υφίσταται ακόμη στην γηραιά ήπειρο. Βεβαίως η εκ νέου ανάδυσή του ως βασικού διαπραγματευτικού εργαλείου είναι συνέπεια των αντικειμενικών δυσκολιών που ζει σήμερα η ευρωζώνη αλλά και της ωρίμανσης του υποκειμενικού παράγοντα σε διάφορες χώρες που αποτελεί και τον κύριο φορέα της ανάδειξης των υπαρχουσών δυσκολιών.
 Η όξυνση της κρίσης στην ευρωζώνη (αντιπληθωρισμός, στασιμότητα, ανεργία, κοινωνική ανισότητα κτλ) σε συνδυασμό με την ανάδειξη πολιτικών δυνάμεων που επιθυμούν την αλλαγή πλεύσης της ευρωζώνης αλλά και δυνάμεων που απεργάζονται την καταστροφή της παράλληλα με την ύπαρξη σοβαρών γεωπολιτικών προβλημάτων αποτελούν ένα επικίνδυνο μείγμα που χρειάζεται να αντιμετωπισθεί με σαφήνεια και μακροπρόθεσμη προοπτική.
Η ελληνική κυβέρνηση έχει θέσει το λιθαράκι της προς αυτή την κατεύθυνση με το να διατυπώσει τις απόψεις της. Συγχρόνως αγωνιζόμενη να μεταβληθεί η μέχρι τώρα ασκούμενη οικονομική πολιτική στην χώρα θέτει ακόμη ένα λιθαράκι αλλά στην πράξη αυτή την φορά.
Ήδη οι ομάδες εργασίας της ελληνικής κυβέρνησης, της Ευρωπαϊκής Επιτροπής και της ΕΚΤ συνεπικουρούμενοι από το ΔΝΤ  θα εργαστούν έως τη Δεύτερα για τη νέα σύνοδο του Eurogroup ώστε να επιτευχθεί σύγκλιση ανάμεσα στο τωρινό σχέδιο βοήθειας στην Αθήνα και το προτεινόμενο σχέδιο της ελληνικής κυβέρνησης. Το σενάριο αυτό βρίσκεται στον δρόμο της υλοποίησης,  κάτι που αφήνει να διαφανεί ότι η κατάληξη σε συμφωνία για την ελληνική περίπτωση μοιάζει πλέον δυνατή.  
Η κατάληξη για το τεχνικό μέρος θα αποτελέσει ένα μεγάλο βήμα και για την πολιτική συμφωνία. Όπως δήλωσε ο  Έλληνας πρωθυπουργός, η ύπαρξη τεχνικής συμφωνίας υποδηλώνει την ύπαρξη πολιτικής συμφωνίας.
Στο Eurogroup της Δευτέρας αναμένεται να υπάρξει συμφωνία. Όμως δεν θα πρέπει να αποκλείουμε ότι ίσως να χρειαστεί περισσότερος χρόνος για την οριστική κατάληξη σε συμφωνία. Χρόνος υπάρχει μέχρι και τις 28 Φεβρουαρίου 2015.