Πέμπτη, 27 Νοεμβρίου 2014

Σχετικά με τον προϋπολογισμό του 2015



Όπως είναι γνωστό κάθε προϋπολογισμός λειτουργεί εντός ενός περιβάλλοντος λελογισμένων αβεβαιοτήτων  όταν το γενικότερο «κλίμα προσδοκιών» είναι σχετικά θετικό. Το «κλίμα προσδοκιών» αναφέρεται όπως είναι γνωστό στο οικονομικό , πολιτικό και κοινωνικό περιβάλλον της χώρας αλλά και στο άμεσο και ευρύτερο διεθνές περιβάλλον εντός του οποίου συναλλάσσεται.
Υπ’ αυτές τις προϋποθέσεις ο προϋπολογισμός του 2015 εμπεριέχει εγγενείς αβεβαιότητες προερχόμενες από το πολιτικό και κοινωνικό περιβάλλον της χώρας.  Αβεβαιότητες που έχουν καταστεί σαφείς σχεδόν από το σύνολο των διεθνών  οικονομικών αναλυτών. Δυστυχώς η ύπαρξη αυτών των αβεβαιοτήτων επικάθονται ως δαμόκλεια σπάθη στην εξέλιξη των μεγεθών που περιέχονται στον προϋπολογισμό και ειδικά σε εκείνα τα στοιχεία κλειδιά που αποτελούν τους πυλώνες του. Αναφέρομαι στον τομέα των επενδύσεων , των εισροών στην ελληνική οικονομία από το εξωτερικό αλλά και στην σύλληψη των εσόδων  στο προγραμματιζόμενο ύψος.
Εκτός όμως των παραπάνω αβεβαιοτήτων έχει προκύψει μια επιπλέον αβεβαιότητα που αφορά στην αμφισβήτηση των στοιχείων του προϋπολογισμού εκ μέρους της τρόικας με την γνωστή  της θέση  περί υπάρξεως δημοσιονομικού κενού , ύψους 2,5-3,5 δις , κάτι που αν γίνει αποδεκτό ,εκ των πραγμάτων δυναμιτίζει και τη λογική αλλά και τα στοιχεία που περιέχονται στον προϋπολογισμό. Η ενσωμάτωση μέτρων με δημοσιονομικό αποτέλεσμα  του συγκεκριμένου ύψους  όπως γίνεται κατανοητό  το πιθανότατο ,χωρίς να μεταβληθεί τίποτε άλλο, θα έχει  αρνητικές επιπτώσεις τουλάχιστον στην αναμενόμενη  μεγέθυνση του ΑΕΠ   Υπάρχει η θέση ότι η κατάθεση προϋπολογισμού από την κυβέρνηση μιας χώρας που βρίσκεται σε πρόγραμμα οικονομικής προσαρμογής χωρίς την συγκατάθεση της τρόικας αποτελεί προπατορικό αμάρτημα.
Τώρα , μη λαμβάνοντας υπόψη όλα τα παραπάνω αρνητικά, οι αβεβαιότητες , τα επικίνδυνα σημεία είναι όσον αφορά στη μεγέθυνση του ΑΕΠ , οι παράγοντες που το προσδιορίζουν δηλαδή οι επενδύσεις , οι εξαγωγές αγαθών και υπηρεσιών, η ιδιωτική κατανάλωση και οι δημόσιες δαπάνες (καταναλωτικές και επενδυτικές).
Από αυτές το βάρος δύνεται στην αύξηση των επενδύσεων : σύμφωνα με τα στοιχεία του προϋπολογισμού το 2014 αναμένεται να υπάρξει αύξηση των επενδύσεων κατά 1,0% (μετά από την τελευταία αναθεώρηση. Η προηγούμενη πρόβλεψη ήταν για μείωση -5,4%). Για το 2015  εκτιμάται ότι θα υπάρξει αύξηση των επενδύσεων κατά 11,7% μέγεθος που προϋποθέτει υπό μιαν έννοια μια σχετικά μεγάλη ανατροπή της παρούσας τάσης δημιουργώντας αρκετές αμφιβολίες για το κατά πόσον είναι εφικτή η πραγματοποίηση τους.
Η  δεύτερη σημαντική συνιστώσα είναι αυτή του εξωτερικού τομέα  που στην ουσία σημαίνει αύξηση των εισροών από τις υπηρεσίες και ειδικά από τον τουρισμό. Το 2014 εκτιμάται ότι η αύξηση των εξαγωγών αγαθών και υπηρεσιών θα κυμανθεί στο 8,2 %. Το 2015 αντιθέτως η εκτίμηση μειώνεται στο 5,2%, η οποία εξαρτάται σχεδόν αποκλειστικά από την αναμενόμενη διατήρηση  του τουριστικού εισοδήματος και παράλληλα από την συγκρατημένη αύξηση των εισαγωγών αγαθών και υπηρεσιών.
Η τρίτη συνιστώσα και πλέον σημαντική , διότι το σχετικό της βάρος στον προσδιορισμό του ΑΕΠ  είναι πολύ μεγαλύτερο από τις δύο προηγούμενες, είναι η ιδιωτική κατανάλωση.  Εδώ το 2014 η πρόβλεψη είναι για το 2014 0,6% ενώ για το 2015 εκτιμάται ότι αυτή θα αυξηθεί στο 2,9%. Μια πρόβλεψη αρκετά αισιόδοξη εντός του υφιστάμενου μακροοικονομικού πλαισίου που χαρακτηρίζεται από υπέρμετρη φορολογική επιβάρυνση για 5 συναπτά έτη.
Από τη πλευρά των δημοσιονομικών μεγεθών εκείνο  που προβληματίζει είναι οι δυνατότητες των φορολογουμένων να ανταπεξέλθουν στις υποχρεώσεις τους  οι οποίες ως συνολικό μέγεθος εμφανίζονται αυξημένες κατά 1 δις ευρώ.  

Κυριακή, 23 Νοεμβρίου 2014

Ερμηνείες για την άτεγκτη στάση της τρόικας.



Οι βασικές ερμηνείες που δίνονται από τους πολιτικούς αναλυτές σχετικά με τις πιέσεις που ασκούνται από την τρόικα στο πλαίσιο της τελευταίας αξιολόγησης του εφαρμοζόμενου προγράμματος  είναι οι ακόλουθες:
-          Πρόκειται για την τελευταία αξιολόγηση και ως εκ τούτου πρέπει να συμφωνηθεί ότι απομένει από τις διαρθρωτικές μεταρρυθμίσεις , διότι στο μέλλον δεν θα υπάρχει αυτή η δυνατότητα αν εκταμιευτούν  τα 5,3 δις ευρώ  που απομένουν από το χρηματοδοτικό πρόγραμμα που συνοδεύει το μνημονικό πρόγραμμα.  Όλοι γνωρίζουν ότι οι χρηματοδοτικές ανάγκες είναι αυτές που δρουν ως εξαναγκαστικός μηχανισμός για την πραγματοποίηση των μεταρρυθμίσεων. Μια τέτοιου είδους ερμηνεία είναι πολύ τεχνοκρατική για να γίνει αποδεκτή  όταν το πολιτικό σκηνικό έχει πάρει φωτιά.
-          Πολλοί ερμηνεύουν επίσης την άτεγκτη στάση της τρόικας προς μια φιλική προς αυτήν  κυβέρνηση ,ότι προσλαμβάνει  και παραδειγματικό χαρακτήρα για όποια πιθανή, σύμφωνα με τις δημοσκοπήσεις,  κυβερνητική αλλαγή προκύψει  στην Ελλάδα, αν πραγματοποιηθούν εκλογές. Αν φέρονται με αυτό τον τρόπο σε μια κυβέρνηση που ιδεολογικά αλλά και πραγματολογικά σχεδόν ταυτίζεται με τις επιλογές της τρόικας,  σκεφτείτε τη σκληρότητα και τον απόλυτο τρόπο που θα φερθούν σε μια νέα ελληνική κυβέρνηση η οποία μάλιστα θα ευρίσκεται ιδεολογικά και πολιτικά σε διαφορετικό μήκος κύματος. Άρα η όλη συμπεριφορά θυμίζει τη ρήση «τα λέω στη νύφη για να τα ακούσει η πεθερά». Όμως  είναι δύσκολο να αποδεχτούμε την παραπάνω άποψη διότι με τον τρόπο που πολιτεύονται οι εταίροι οδηγούν τα κόμματα που στηρίζουν την παρούσα ελληνική κυβέρνηση σε περαιτέρω μείωση της πολιτικής τους επιρροής στο ελληνικό σώμα , αυξάνουν το πολιτικό κόστος για αυτά και διευκολύνουν την αύξηση της εκλογικής επιρροής του αντιπάλου σχηματισμού. Όσο και αν θεωρούμε ότι οι Γερμανική κυβέρνηση ακολουθεί ένα μονολιθικό τρόπο σκέψης είναι αδύνατον να πιστέψουμε ότι έχει εκλείψει παντελώς το πολιτικό κριτήριο. Πρόκειται για κοινή λογική.  
-          Θεωρώ ότι υπάρχει ακόμη μια ερμηνεία η οποία πιθανά να ευρίσκεται πιο κοντά στην πραγματικότητα των σκέψεων της Γερμανικής κυβέρνησης :  η άτεγκτη και ακραία πιεστική στάση της τρόικας (δηλαδή των  πολιτικών τους προϊσταμένων ) οφείλεται στο ότι θεωρούν ότι υπάρχει πιθανότητα  η παρούσα κυβέρνηση να μην βρίσκεται στην εξουσία στο προσεχές μέλλον και οποιοδήποτε είδος «διευκόλυνσης» να μην  έχει πολιτικό αποτέλεσμα αλλά να εμποδίσει την ολοκλήρωση των απαραίτητων μεταρρυθμίσεων. Προς αυτή την κατεύθυνση οδηγεί και η άρνησή τους να συζητήσουν οποιαδήποτε ελάφρυνση του ελληνικού χρέους παρά τις γραπτές υποσχέσεις που οι ίδιοι είχαν δώσει το Νοέμβριο του 2012. Ίσως η  ελάφρυνση του ελληνικού χρέους να αποτελέσει το «πρώτο δώρο» στην όποια  ελληνική κυβέρνηση  υπάρξει μετά την εκλογή του προέδρου της δημοκρατίας.
-          Μια τελευταία ερμηνεία θα μπορούσε να είναι ότι οι εταίροι (δηλαδή πρωτίστως οι γερμανοί) έχουν αποφασίσει να δώσουν την αποφασιστική μάχη για την ελληνική περίπτωση με μια νέα ελληνική κυβέρνηση με νωπή λαϊκή εντολή και ετοιμάζονται για αυτήν. Ποια ερμηνεία θα αποδειχθεί πλησιέστερη στην αλήθεια θα το μάθουμε με το πέρασμα του χρόνου.


Δευτέρα, 17 Νοεμβρίου 2014

Ο ακαθάριστος σχηματισμός παγίου κεφαλαίου στην ευρωζώνη.



Η επιτάχυνση των επενδύσεων είναι απαραίτητη για κάθε οικονομική ανάκαμψη. Η σχετική εξασθένιση του  Ακαθάριστου Σχηματισμού Παγίου Κεφαλαίου  (συνολικές επενδύσεις) αποτελεί κλειδί στη χαμηλή έως στάσιμη μεγέθυνση της ευρωζώνης. Η εξασθένιση του ΑΣΠΚ αντανακλά χαμηλή μεγεθυντική ζήτηση, χαμηλή χρησιμοποίηση παραγωγικών δυνατοτήτων (ειδικά στη μεταποίηση όπου παραμένει χαμηλότερα από το μέσο όρο της μακροχρόνιας τάσης), υψηλή πολιτική και οικονομική αβεβαιότητα  και σε μερικές χώρες απομόχλευση των επιχειρήσεων και χρηματοοικονομικούς περιορισμούς.
Την περίοδο 2010-1013 ο ΑΣΣΚ στην ευρωζώνη ανήλθε κατά μέσο όρο στο 20,2% του ΑΕΠ, έναντι 22,1% το 2007.   
Σύμφωνα με τα στοιχεία της ΕΕ οι επενδύσεις σε μηχανήματα αντιπροσωπεύει το 30,0% στο σύνολο των επενδύσεων. Αντίστοιχα οι επενδύσεις σε κατασκευές αντιπροσωπεύουν το 50,0% των συνολικών επενδύσεων και οι δημόσιες επενδύσεις το 15,0% .

Στην Ελλάδα το 2013 ο Ακαθάριστος Σχηματισμός Παγίου Κεφαλαίου  βρίσκεται στο 11,2% του ΑΕΠ αισθητά χαμηλότερος από τον μέσο όρο των χωρών της ευρωζώνης. Επίσης οι επενδύσεις σε μηχανολογικό εξοπλισμό μόνο στο 4,4%. Οι αποκλίσεις είναι αβυσσαλέες θα έλεγα.
Επίσης σημαντικότατες είναι οι διαφορές μεταξύ ευρωζώνης , ΗΠΑ και Ιαπωνίας όπως δείχνεται από τα στοιχεία της Γραφικής παράστασης.  

  

Κυριακή, 16 Νοεμβρίου 2014

Οι επερχόμενες εξελίξεις σχετικά με τις σχέσεις Ελλάδας και Τρόικας.


Άρχισαν νομίζω να φαίνονται λίγο περισσότερο καθαρές οι επερχόμενες εξελίξεις σχετικά με τις σχέσεις Ελλάδας και Τρόικας. Ας προσπαθήσουμε να τις σκιαγραφήσουμε όσο γίνεται συγκεκριμένα.
Το πρώτο δεδομένο είναι ότι η τρόικα δεν βιάζεται για συμφωνία δεδομένου ότι  η καθυστέρηση της αξιολόγησης  δεν προκαλεί πρόβλημα στην Ελλάδα, καθώς δεν υπάρχουν ανάγκες χρηματοδότησης του ελληνικού χρέους τους επόμενους μήνες. Μόνη προϋπόθεση είναι τα δημοσιονομικά να παραμείνουν υπό έλεγχο με βάση τις παραδοχές του προγράμματος εξυπηρέτησης του χρέους. Εδώ η τρόικα ανεβάζει , σύμφωνα με πληροφορίες το ύψος του δημοσιονομικού κενού στα 3,6 δις ευρώ για το 2015. Σε ποιο ύψος θα καταλήξει το δημοσιονομικό κενό θα το δούμε μετά την διαπραγμάτευση δεδομένου ότι η κυβέρνηση όχι μόνο δεν δέχεται αυτή την εκτίμηση αλλά αρνείται κατηγορηματικά, για πολιτικούς κυρίως λόγους, να λάβει πρόσθετα δημοσιονομικά μέτρα.
Αυτό σημαίνει ότι η τρόικα μπορεί να περιμένει αρκετό ακόμη διάστημα τις απαντήσεις από την ελληνική κυβέρνηση στις 19 απαιτήσεις που έχει θέσει εδώ και 15 ημέρες περίπου. Η απουσία λήξης χρέους διευκολύνει αφάνταστα την τρόικα και της επιτρέπει να πιέζει επίμονα την ελληνική πλευρά να προβεί αφενός σε μία δήλωση πρόθεσης της κυβέρνησης ότι διαθέτει  το πολιτικό κεφάλαιο  για την ολοκλήρωση των μεταρρυθμίσεων  και αφετέρου να προχωρήσει τώρα  σε ορισμένες από αυτές. Αυτό σημαίνει ότι η τρόικα απαιτεί ότι για να επιστρέψει και να κλείσει η αξιολόγηση πρέπει να γίνει μία σειρά από τις 19 μεταρρυθμίσεις αλλά όχι όλες. Για τις υπόλοιπες φαίνεται ότι η τρόικα περιμένει  ένα σαφές σχέδιο και μία δέσμευση από την ελληνική κυβέρνηση ότι θα τηρήσουν ένα συγκεκριμένο χρονοδιάγραμμα για το πότε θα γίνουν μέσα στο 2015.  Βεβαίως όλα αυτά θα γίνουν με τη συνεργασία της τρόικας όταν θα επιστρέψει στην Αθήνα . Τότε θα αποφασιστεί σε συνεργασία με την ελληνική κυβέρνηση  ποια από τα 19 σημεία θα γίνουν άμεσα και ποια το 2015.
Αυτό σημαίνει ότι  οι  μεταρρυθμίσεις που θα μετατεθούν για το 2015 θα αποτελέσουν τον πυρήνα των υποχρεώσεων της Ελλάδος με την ένταξή της στη ενισχυμένη προληπτική πιστωτική γραμμή (ECCL). Φυσικά θα υπάρξουν και άλλες, πιθανά από την ευρωπαϊκή συνισταμένη της τρόικας , αλλά σίγουρα από το ΔΝΤ. Τούτο για τον εξής λόγο: προκειμένου το ΔΝΤ να έχει ρόλο που προβλέπεται από το καταστατικό του, πρέπει το πρόγραμμα να είναι δικό του ή να έχει άμεση συμβολή όπως έχει συμβεί μέχρι τώρα  στα μνημονιακά προγράμματα των τριών ευρωπαϊκών χωρών. Δεν προβλέπεται από τους κανονισμούς που το διέπουν, ο ρόλος να παρέχει τεχνική υποστήριξη σε ένα πρόγραμμα που δεν είναι δικό του –όπως της ευρωπαϊκής πιστωτικής γραμμής. Συνεπώς θα πρέπει να διαμορφώσει ένα δικό του πρόγραμμα συμβατό βεβαίως σε μεγάλο ποσοστό με το αντίστοιχο που θα συνοδεύσει την ευρωπαϊκή προληπτική πιστωτική γραμμή, αλλά δικό του. Έτσι θα μπορέσει η Ελλάδα να κάνει χρήση των 9 δις ευρώ που έχει προγραμματίσει το ΔΝΤ για βοήθεια στην Ελλάδα την περίοδο Μαρτίου 2015- Μαρτίου 2106, τα οποία θα αποτελέσουν μια δεύτερη προληπτική πιστωτική γραμμή διαφορετική από την αντίστοιχη ευρωπαϊκή. Η συμμετοχή του ΔΝΤ θα πρέπει να θεωρείται δεδομένη αφού το επιθυμούν οι Ευρωπαίοι και πρωτίστως η Γερμανία, η οποία θεωρεί απαραίτητη την παρουσία  του ΔΝΤ στη νέα ευρωπαϊκή συμφωνία με την Ελλάδα. Σύμφωνα με τις υπάρχουσες πληροφορίες  η Γερμανία επιθυμεί σφόδρα την παρουσία του  ΔΝΤ, και μάλιστα με αποτελεσματικούς μηχανισμούς ελέγχου,  κάτι που θα διευκολύνει τα μέγιστα στη ψήφιση της νέας συμφωνίας από το γερμανικό Κοινοβούλιο. Συνεπώς τα λεγόμενα  για αποχώρηση του ΔΝΤ με απλή  διατήρηση εξαμηνιαίων ελέγχων , όπως συνηθίζεται μετά τη λήξη ενός προγράμματος δεν έχουν βάση.

Τώρα υπάρχει το ενδεχόμενο   να μην καταστεί δυνατό το κλείσιμο της αξιολόγησης και συνεπώς οι αποφάσεις για την  επόμενη μέρα της ελληνικής οικονομίας πριν από το τέλος του χρόνου, τότε αυτό που θα μπορούσε να συμβεί είναι μία τεχνική επέκταση του τωρινού προγράμματος για ένα περιορισμένο χρονικό διάστημα 1-2 μηνών μέχρι να γίνουν οι απαραίτητες προεργασίες.

Πέμπτη, 13 Νοεμβρίου 2014

Μια πρώτη ενδεικτική ακτινογράφηση των επικρατειών εχεμύθειας (Offshore).



Στον κόσμο υπάρχουν περίπου εξήντα επικράτειες εχεμύθειας, χωρισμένες κατά προσέγγιση σε τέσσερις ομάδες.
Πρώτη ομάδα οι ευρωπαϊκοί παράδεισοι.
Οι ευρωπαϊκοί παράδεισοι άρχισαν να λειτουργούν κανονικά κατά τη διάρκεια του Πρώτου Παγκόσμιου Πολέμου. Η περιβόητη νομοθεσία περί απορρήτου της Ελβετίας, η οποία μετέτρεψε για πρώτη φορά την παραβίαση του τραπεζικού απορρήτου σε κακούργημα, τέθηκε σε ισχύ το 1934, αν και οι τραπεζίτες της Γενεύης παρείχαν καταφύγιο στο κρυφό χρήμα των ευρωπαϊκών ελίτ τουλάχιστον από τον 18ο αιώνα. Το ελάχιστα γνωστό Λουξεμβούργο, που ειδικεύεται από το 1929 σε ειδικές μορφές υπεράκτιων εταιρειών, συμπεριλαμβάνεται σήμερα στους μεγαλύτερους φορολογικούς παραδείσους παγκοσμίως. Τον Μάρτιο του 2010 στελέχη της υπηρεσίας πληροφοριών της Νότιας Κορέας αποκάλυψαν ότι ο «Αγαπημένος Ηγέτης» της Βόρειας Κορέας, Κιμ Γιονγκ-Ιλ είχε κρύψει στην Ευρώπη γύρω στα τέσσερα δισεκατομμύρια δολάρια.
Η Ολλανδία είναι ένας ακόμα σημαντικός φορολογικός παράδεισος της Ευρώπης. Το 2008 σχεδόν 18 τρισεκατομμύρια δολάρια πέρασαν από ολλανδικά υπεράκτια νομικά πρόσωπα — ποσό εικοσαπλάσιο του ολλανδικού ΑΕΠ.15 Η Αυστρία και το Βέλγιο είναι επίσης σημαντικοί ευρωπαϊκοί παράδεισοι τραπεζικού απορρήτου, αν και το Βέλγιο χαλάρωσε τη νομοθεσία του το 2009. Ενεργό ρόλο παίζουν τα μικροσκοπικά κράτη-παράδεισοι της Ευρώπης – Λιχτενστάιν, το Μονακό, η Ανδόρα και η πορτογαλική νήσος Μαδέρα.

Η δεύτερη ομάδα αφορά σε μια σειρά από φορολογικούς παραδείσους διατεταγμένους τόσο σε στρώματα, όσο και σε ακτινωτή μορφή, με κέντρο το Σίτυ του Λονδίνου.
Το υπεράκτιο δίκτυο του Σίτυ περιλαμβάνει τρία στρώματα. Δύο εσωτερικοί δακτύλιοι — τα Εξαρτημένα Εδάφη του Βρετανικού Στέμματος: Τζέρσεϊ, Γκέρνσεϊ και Νήσος του Μαν· και τα Υπερπόντια Εδάφη της Βρετανίας, όπως τα Νησιά Καϋμάν, τη Βερμούδα, τις Βρετανικές Νήσους της Παρθένου, τα νησιά Τερκς και Κάικος, Βανουάτου και το Γιβραλτάρ  — ελέγχονται ουσιαστικά από τη Βρετανία. Ο εξωτερικός δακτύλιος αποτελεί μια διάταξη από πιο διαφορετικούς μεταξύ τους παραδείσους ,το Χονγκ Κονγκ, τη Σιγκαπούρη, τις Μπαχάμες, το Ντουμπάι και την Ιρλανδία, που βρίσκονται έξω από τον άμεσο έλεγχο της Βρετανίας, αλλά παρόλα αυτά είχαν και έχουν ισχυρούς ιστορικούς δεσμούς με τη χώρα και με το Σίτυ του Λονδίνου. Σύμφωνα με μια έγκυρη ανάλυση, σε αυτό τον βρετανικό σχηματισμό αναλογεί συνολικά πάνω από το ένα τρίτο του διεθνούς τραπεζικού ενεργητικού· αν προσθέσουμε σε αυτά και το Σίτυ του Λονδίνου το μέγεθος αυτό ξεπερνά το ένα δεύτερο.
Η τρίτη ομάδα του υπεράκτιου κόσμου πατάει στις Ηνωμένες Πολιτείες και λειτουργεί κι αυτό σε τρία επίπεδα. Το πρώτο: σε ομοσπονδιακό επίπεδο οι ΗΠΑ χρησιμοποιούν το δέλεαρ των φοροαπαλλαγών, των διατάξεων περί απορρήτου και κάποιον νόμων που έχουν στόχο να προσελκύσουν τα χρήματα των ξένων, όπως ακριβώς γίνεται στα υπεράκτια κέντρα. Το δεύτερο επίπεδο υπεράκτιας δραστηριότητας περιλαμβάνει επιμέρους πολιτείες των ΗΠΑ, όπου γίνονται διάφορες δελεαστικές προσφορές υπεράκτιου τύπου. Τέτοιες πολιτείες είναι : το Γουαϊόμινγκ, το Ντέλαγουερ, η Νεβάδα και η Φλόριντα.
Στην τρίτη βαθμίδα του αμερικανικού υπεράκτιου συστήματος συναντάμε ένα μικρό δίκτυο δορυφόρων στο εξωτερικό της χώρας. Οι Αμερικανικές Νήσοι της Παρθένου, οι Νήσοι Μάρσαλ, η Λιβερία, ο Παναμάς.
Υπάρχει και μια τέταρτη ομάδα, όπου περιλαμβάνεται ένας μικρός αριθμός από αταξινόμητες ιδιόρρυθμες περιπτώσεις, οι οποίες δεν έχουν σημειώσει ιδιαίτερη επιτυχία .
Ο υπεράκτιος κόσμος είναι ένα ατέρμονα μεταλλασσόμενο οικοσύστημα. Κάθε επικράτεια προσφέρει μία ή παραπάνω ειδικευμένες υπεράκτιες υπηρεσίες και προσελκύει συγκεκριμένα είδη χρηματοπιστωτικού κεφαλαίου· καθεμία έχει αναπτύξει τη δική της ιδιαίτερη υποδομή, που περιλαμβάνει ειδικευμένους δικηγόρους, λογιστές, τραπεζίτες και ανώτατα εταιρικά στελέχη που θα φροντίσουν τις ανάγκες τους.