Παρασκευή, 31 Οκτωβρίου 2014

Τα stress test δεν είναι τίποτε περισσότερο από απλά σενάρια με βάση ορισμένες συμβάσεις.


Την περασμένη εβδομάδα, 25 τράπεζες απέτυχαν στην επιθεώρηση ποιότητας περιουσιακών στοιχείων (asset quality review -AQR) που διεξήγαγε η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα (ΕΚΤ)  σε 130 από τις μεγαλύτερες τράπεζες της ευρωζώνης.  Επίσης στα stress test που διεξήγαγε η European Banking Authority (ΕΒΑ) απέτυχαν οι 24 από τις 123  μεγαλύτερες τράπεζες της ευρωζώνης.
Αυτές οι τελευταίες εμφάνιζαν κεφαλαιακό έλλειμμα, με βάση το δυσμενές μακροοικονομικό σενάριο, της τάξης των 24,6 δισ. ευρώ –δηλαδή 0,09% των αξίας 28 τρις. ευρώ του ενεργητικού τους  που αντιστοιχεί στο 70% του συνολικού ενεργητικού των τραπεζών της ευρωζώνης.  Συμπεριλαμβανομένων των κεφαλαίων που προήλθαν από τις διορθωτικές κινήσεις των τραπεζών, από τις αρχές του 2014, σύμφωνα με τα  αποτελέσματα των stress test,  14 τράπεζες εμφάνισαν έλλειμμα 9,5 δισ. ευρώ ή περίπου 0,03% των ενεργητικών,
Oι καθηγητές Viral Acharya και Sascha Steffen   δημοσιοποίησαν μια εναλλακτική εκτίμηση, (Viral Acharya, Sascha Steffen «Making sense of the comprehensive assessment» Vox.org , 29 October 2014)   χρησιμοποιώντας διαφορετική μεθοδολογία, για 39 εισηγμένες τράπεζες της ευρωζώνης με συνολικό ισολογισμό 12,5 τρις. ευρώ (ένα υποσύνολο των τραπεζών που μετείχαν στα stress test της ΕΒΑ και τα AQR της ΕΚΤ). Υπολόγισαν ότι το έλλειμμα ήταν 450 δισ. ευρώ στα τέλη του 2013 –περίπου το 3,6% του συνολικού ενεργητικού.
Στον Πίνακα 1 περιλαμβάνονται τα αποτελέσματα των δύο εκδοχών. Στην στήλη 1 παρουσιάζονται οι ελλείψεις κεφαλαίων ανά χώρα σύμφωνα με την εκδοχή  Viral Acharya, Sascha Steffen. Στη στήλη 2 αντιστοίχως παρουσιάζονται οι ελλείψεις κεφαλαίων σύμφωνα με την άποψη της   ΕΒΑ. Στη στήλη 3 οι απώλειες από το δανειακό χαρτοφυλάκιο των υπό ανάλυση τραπεζών , ενώ στη στήλη 4 οι απώλειες από τις χρηματοοικονομικές πράξεις (επενδυτικό χαρτοφυλάκιο). Στη στήλη 5 αναφέρεται το άθροισμα των απωλειών (στήλη 3+ στήλη 4).  

Πίνακας 1.



Επίσης συμπέραναν ότι:
-            Οι χώρες με τις μεγαλύτερες αναμενόμενες ανάγκες κεφαλαίου σε περίπτωση συστημικής κρίσης είναι η Γαλλία (189 δις ευρώ) , η Γερμανία (102 δις ευρώ) και η Ιταλία (76 δις ευρώ).
-          Σύμφωνα με το σενάριο των  Viral Acharya, Sascha Steffen οι ελλείψεις κεφαλαίων (σε περίπτωση συστημικής κρίσης) των πέντε μεγαλύτερων τραπεζικών συστημάτων (Γαλλίας, Γερμανίας, Ιταλίας, Ισπανίας και Βελγίου) ανέρχεται σε 432 δις ευρώ , στο σενάριο της ΕΚΤ-ΕΒΑ αυτό αντιστοιχεί μόνο σε 8 δις ευρώ
-          Τόσο τα AQR όσο και τα stress test βασίζονται πολύ στις εθνικές ρυθμιστικές και εποπτικές αρχές. Πρόκειται για τις ίδιες αρχές υπό τον έλεγχο των οποίων οδηγηθήκαμε στην χρηματοπιστωτική κρίση. Ειδικά οι αρχές αυτές επέτρεψαν την υπερεκτίμηση των στοιχείων του ενεργητικού του τραπεζικού συστήματος.


Τετάρτη, 29 Οκτωβρίου 2014

Η αύξηση του πληθωρισμού μπορεί να μειώσει το δημόσιο χρέος ;


Το ζήτημα της  δραστικής απομείωσης του δημοσίου χρέους στην ευρωζώνη πλέον δεν περιορίζεται μόνο στους ακαδημαϊκούς κύκλους. Τίθεται όλο και πιο συχνά από κύκλους «της αγορά». Τελευταίος στη σειρά ο Αμερικανός δισεκατομμυριούχος και μεγαλομέτοχος της Eurobank και της Τράπεζας Κύπρου Γουίλμπουρ Ρος, ο οποίος  σε συνέντευξη του στο πρακτορείο Bloomberg , επισημαίνει την ανάγκη  αντιμετώπισης του θέματος του υψηλού δημόσιου χρέους.  
Ο πληθωρισμός είναι ένας από τους δυνατούς τρόπους να μειωθεί το τεράστιο δημόσιο χρέος. Αποτελεί λύση που είναι δραστική αλλά εμπεριέχει αρκετούς κινδύνους.
Στην Ευρώπη , τον 20ο αιώνα, αποτέλεσε το βασικό τρόπο μείωσης του δημοσίου χρέους διαφόρων κρατών. Ειδικά αυτό συνέβηκε στην Γαλλία και στην Γερμανία καθώς ο μέσος ετήσιος πληθωρισμός , την περίοδο 1913-1950 κυμάνθηκε στο 13,0% και στο 17,0% αντίστοιχα. Ο πληθωρισμός ήταν ο βασικός παράγοντας (μαζί με την διοικητική απομείωση του χρέους)  που επέτρεψε στις δύο χώρες να εισέλθουν στη διαδικασία αναδιάρθρωσης των οικονομιών τους, τη δεκαετία του 1950, με πολύ χαμηλό δημόσιο χρέος και συνεπώς με μικρό βάρος για τις οικονομίες τους.
Όμως όπως γνωρίζουμε η ΕΚΤ (υπό την καθοδήγηση της Γερμανίας) θεωρεί ως κάκιστη τη συγκεκριμένη λύση και αντιτίθεται σε αυτήν σφόδρα. Αντιθέτως οι ΚΤ των ΗΠΑ, Ιαπωνίας, ΜΒ, επιχειρούν να αυξήσουν τον πληθωρισμό , χρησιμοποιώντας όλα τα διαθέσιμα νομισματικά μέσα (κυρίως την ποσοτική διευκόλυνση) και αν το επιτύχουν θα εξέλθουν από αυτή την διαδικασία με σημαντικά μειωμένο το δημόσιο χρέος.  Αντιθέτως η ΕΕ , παρά τις αργοπορημένες και όχι ολοκληρωμένες  προσπάθειες της ΕΚΤ, βρίσκεται αντιμέτωπη με τον αντιπληθωρισμό που έχει ως αποτέλεσμα την αύξηση του δημοσίου χρέους.
Αν υποθέσουμε ότι αντί για πληθωρισμό ύψους 2,0%, που αποτελεί το ανώτερο επιτρεπόμενο επίπεδο στην ευρωζώνη, το ύψος του ετήσιου πληθωρισμού αυξηθεί στο 5,0%  ετησίως, η πραγματική αξία του δημοσίου χρέους θα μπορούσε να μειωθεί και κατά 15,0% (ceteris paribus).
Βεβαίως η επιλογή αυτή εμπεριέχει κινδύνους.
Ο πρώτος κίνδυνος είναι ότι δύσκολα μπορεί να ελεγχθεί στο επιθυμητό επίπεδο του 5,0% ετησίως.  Υπάρχει δηλαδή κίνδυνος να δημιουργηθεί ένα πληθωριστικό σπιράλ που θα σε οδηγήσει όχι μόνο εκτός στόχων , αλλά και στη δημιουργία μεγαλυτέρων προβλημάτων από αυτά που επιχειρείς να επιλύσεις.
Ο δεύτερος κίνδυνος είναι ότι δεν μπορεί να είναι γνωστό εκ των προτέρων ποιος θα επιβαρυνθεί περισσότερο από αυτή την διαδικασία. Πολλές φορές η επιβαλλόμενη ανισοκατανομή του πλούτου που επιτυγχάνεται δεν είναι προς την επιθυμητή κατεύθυνση. Αντιθέτως μπορεί να οδηγήσει σε επιπτώσεις δυσμενείς για μεγάλες κατηγορίες του πληθυσμού αντί να «επιβαρύνει» τους ραντιέρηδες .
 Παρόλα αυτά η αύξηση του πληθωρισμού αποτελεί ένα  βέλος στη φαρέτρα των χωρών για τη μείωση του δημοσίου χρέους.    

Τρίτη, 28 Οκτωβρίου 2014

Σχετικά με τα stress test των ελληνικών τραπεζών.


Καλό είναι σε ορισμένες περιπτώσεις, όπως σε θέματα ιδιαίτερου ενδιαφέροντος που ενέχουν «τεχνικής ορολογίας» , αντί να επιχειρούμε να τα αποδώσουμε με το δικό μας τρόπο να ανατρέχουμε στις ανακοινώσεις και συνεπώς και στις διαπιστώσεις των επισήμων και αρμοδίων φορέων. Στην περίπτωση των stress test των ελληνικών τραπεζικών ιδρυμάτων, είναι σωστό να ανατρέξουμε στην ανακοίνωση της ΤτΕ και στις ανακοινώσεις της ΕΚΤ. Συγκεκριμένα σχετικά με τα αποτελέσματα των ελληνικών τραπεζών η ανακοίνωση της ΤτΕ είναι η ακόλουθη:
«Τρία από τα τέσσερα ελληνικά πιστωτικά ιδρύματα που έλαβαν μέρος στη Συνολική Αξιολόγηση δεν παρουσιάζουν υστέρηση κεφαλαίων με βάση την υπόθεση δυναμικού ισολογισμού και το τέταρτο πιστωτικό ίδρυμα στην ουσία δεν παρουσιάζει κεφαλαιακή υστέρηση.
Με βάση την υπόθεση στατικού ισολογισμού, η Alpha Bank A.E. δεν παρουσιάζει υστέρηση κεφαλαίων, ενώ η Τράπεζα Πειραιώς Α.Ε., παρουσιάζει υστέρηση κεφαλαίων, η οποία όμως υπερκαλύπτεται από την καθαρή αύξηση μετοχικού κεφαλαίου που πραγματοποίησε το 2014 μετά και την αφαίρεση του ποσού εξαγοράς προνομιούχων μετοχών.
Με βάση την υπόθεση στατικού ισολογισμού, η Εθνική Τράπεζα Α.Ε. και η Eurobank Ergasias A.E. παρουσιάζουν υστέρηση κεφαλαίων, λαμβάνοντας υπόψη τις αυξήσεις μετοχικού κεφαλαίου τις οποίες πραγματοποίησαν το 2014. Ωστόσο, όπως αναφέρει η συγκεντρωτική έκθεση της Συνολικής Αξιολόγησης: «για [αυτές] τις τράπεζες που περιλαμβάνονται στον κατάλογο και οι οποίες εμφανίζουν κεφαλαιακή υστέρηση βάσει του στατικού ισολογισμού, οι προβολές βάσει του δυναμικού ισολογισμού (οι οποίες εκπονήθηκαν παράλληλα με την αξιολόγηση βάσει του στατικού ισολογισμού, καθώς τα σχέδια αναδιάρθρωσης συμφωνήθηκαν με την ΓΔ Ανταγωνισμού μετά την 1η Ιανουαρίου 2014) θα ληφθούν υπόψη από τις Μικτές Εποπτικές Ομάδες για τον προσδιορισμό των τελικών κεφαλαιακών απαιτήσεων. Βάσει του δυναμικού ισολογισμού, μία τράπεζα (Εθνική Τράπεζα Α.Ε.) δεν παρουσιάζει υστέρηση κεφαλαίων και ακόμη μία (Eurobank Ergasias A.E.) στην ουσία δεν παρουσιάζει κεφαλαιακή υστέρηση».
Τα αποτελέσματα της άσκησης που διενεργήθηκε από την Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα έδειξε ότι οι αυξήσεις κεφαλαίων και τα σχέδια αναδιάρθρωσης που υλοποιούνται από τις τέσσερις ελληνικές τράπεζες έχουν ενισχύσει σημαντικά την κεφαλαιακή τους θέση».
Τώρα δύο παρατηρήσεις:
Η κατάκτηση της κεφαλαιακής επάρκειας από τις συστημικές τράπεζες (για τις δύο μετά την απόφαση των Μικτών Εποπτικών Μονάδων) ενώ αποτελεί αναγκαία συνθήκη για την αύξηση της ρευστότητας στην οικονομία δεν αποτελεί συγχρόνως και ικανή. Τα κριτήρια χορήγησης ρευστότητας , προκειμένου να υποστηρίζουν  τα κριτήρια φερεγγυότητας , θα πρέπει να συνάδουν με τα απαραίτητα πιστοληπτικά κριτήρια που απορρέουν από την αρχιτεκτονική του ευρωπαϊκού χρηματοπιστωτικού συστήματος. Σε αυτή τη φάση , στασιμότητας της οικονομικής δραστηριότητας και υψηλού ποσοστού  μη αποτελεσματικών δανείων (το οποίο σύμφωνα με όλες τις  σημερινές εκτιμήσεις θα συνεχίσει να αυξάνει τουλάχιστον μέχρι τα μέσα του 2015) η αναζήτηση  και  η εύρεση λειτουργικής γραμμής αποπληρωμής από τις επιχειρήσεις και τα νοικοκυριά αποτελεί το βασικό κριτήριο για την χορήγηση νέων δανείων  εκ μέρους του τραπεζικού συστήματος. Πρόκειται για αποφασιστικό κριτήριο   για το τραπεζικό σύστημα το οποίο δεν πρόκειται να παρακαμφθεί. Συνεπώς οι εξελίξεις προβλέπονται δύσκολες και για τον επόμενο χρόνο όσον αφορά στην ρευστότητα.
Υποστηρίζω  από την αρχή της κρίσης , ότι η ρευστότητα της οικονομίας είναι συνάρτηση της οικονομικής δραστηριότητας . Πρόκειται για μια σχέση που εκκινεί από την οικονομική δραστηριότητα και καταλήγει στην ρευστότητα. Όχι το αντίθετο. Επομένως η μεγέθυνση της οικονομίας αποτελεί τον καθοριστικό παράγοντα. Η μεγέθυνση επομένως χρειάζεται να χρηματοδοτηθεί κυρίως με άλλα χρηματοδοτικά μέσα  (ΑΞΕ, Επενδυτική Τράπεζα, Πόροι από ΕΤΕπ, Ευρωπαϊκές Επενδύσεις  κτλ) και τότε το τραπεζικό σύστημα θα ακολουθήσει σιγά σιγά όσο θα αυξάνει η καταθετική του βάση και θα αποκαθίστανται με θετικό πρόσημο οι προσδοκίες.

Δευτέρα, 27 Οκτωβρίου 2014

Πρέπει πάραυτα να περιορισθεί η αδηφαγία των «μαύρων μυρμηγκιών».




Είναι σε όλους γνωστό ότι υπάρχει ένα πολύ στενό δημοσιονομικό πλαίσιο εντός του οποίου οι ελληνικές κυβερνήσεις καλούνται , να διαχειριστούν τα μακροοικονομικά δεδομένα της ελληνικής οικονομίας. Πλαίσιο πολύ στενότερο από το αντίστοιχο που ισχύει για τις υπόλοιπες οικονομίες της ζώνης του ευρώ.  Το συγκεκριμένο  πλαίσιο , ως γνωστόν , βάλλεται πανταχόθεν.  Βάλλεται από το σύνολο των ακαδημαϊκών , των οικονομικών αναλυτών σχεδόν του συνόλου των τραπεζικών ή συναφών οργανισμών, των πολυμερών οργανισμών (ΔΝΤ, ΟΟΣΑ), από τις κυβερνήσεις χωρών εκτός της ευρωζώνης  ευθέως όπως αυτή των ΗΠΑ, ή εμμέσως μέσω της οικονομικής πολιτικής που ασκούν (ΜΒ, Ιαπωνία κτλ)αλλά και από  κυβερνήσεις χωρών της ευρωζώνης  (Γαλλία, Ιταλία ). Προεξάρχοντος όμως βάλλεται εκ των έσω, δηλαδή από την απουσία αποτελεσματικότητας της ίδιας  της ασκούμενης οικονομικής πολιτικής : το χρέος δεν μειώνεται ,

 Πηγή: ΕΚΤ
      
Το ΑΕΠ βρίσκεται κάτω από το επίπεδο πριν την έναρξη της κρίσης

Πηγή: ΕΚΤ

Η ανεργία βρίσκεται σε πολύ υψηλά επίπεδα

Πηγή: ΕΚΤ

ενώ ο αντιπληθωρισμός βρίσκεται προ των πυλών 



Πηγή: ΕΚΤ


Το πλαίσιο άσκησης της οικονομικής πολιτικής παρότι συνιστά σήμερα «πραγματικότητα», δεν σημαίνει ότι δεν μπορεί να μεταβληθεί αν τα αποτελέσματα που παράγει συνεχίζουν (και θα συνεχίσουν χωρίς κανένα ενδοιασμό) να είναι στην ίδια κατεύθυνση με τα μέχρι σήμερα παραχθέντα. Βεβαίως η όποια μεταβολή του πλαισίου άσκησης οικονομικής πολιτικής είναι συνάρτηση της όξυνσης των αντικειμενικών δυσκολιών που θα αντιμετωπίσουν οι μεγάλες χώρες  της ευρωζώνης Γαλλία και Ιταλία αλλά πρωτίστως η Γερμανία. Ήδη φαίνεται ότι ο ενάρετος κύκλος της γερμανικής οικονομίας , που άρχισε με τις δραστικές αλλαγές στην αγορά εργασίας το 2003, πλησιάζει στο τέλος του.  
Το γερμανικό υπουργείο Οικονομίας αναθεώρησε την πρόβλεψη για την ανάπτυξη της χώρας το 2014 στο 1,2% από 1,8% τον Απρίλιο και αν η γερμανική οικονομία συρρικνωθεί και στο τρίτο τρίμηνο όπως έγινε στο δεύτερο, τότε η Γερμανία θα βρίσκεται σε ύφεση. Οι εξαγωγές, οι οποίες αποτελούν το 40% της γερμανικής οικονομίας, υποχώρησαν κατά 5,8% τον Αύγουστο, πτώση που είναι η μεγαλύτερη τα τελευταία πέντε χρόνια. Δεν αποτελεί έκπληξη που η γενικότερη ευρωπαϊκή αδυναμία επεκτείνεται εσχάτως και στη Γερμανία. Η επενδυτική εμπιστοσύνη έχει υποχωρήσει στο χαμηλότερο επίπεδο σχεδόν των τελευταίων δύο ετών και παρουσιάζει συνεχή μείωση τους τελευταίους πέντε μήνες. Οι βιομηχανικές παραγγελίες μειώνονται.   Ωστόσο είναι σχεδόν δεδομένο ότι μια τέτοια ευρωπαϊκή λύση μπορεί να αργήσει απελπιστικά για την Ελλάδα και όταν θα έρθει να μην είναι αρκετή για τα προβλήματά της.
Βεβαίως θα μπορούσαν , θεωρητικά , να μεταβληθούν οι εξελίξεις (δύσκολο να προσδιορισθεί η μορφή της αλλαγής)   και από μία μικρή χώρα (όπως η Ελλάδα), μόνο όμως με την προϋπόθεση ότι αυτή η χώρα θα γίνει πρώτη παρανάλωμα πυρός. Κάτι δύσκολο να αποφασισθεί ως συνειδητή πολιτική πράξη.
Υπάρχουν ορισμένοι έλληνες αναλυτές οι οποίοι, είτε από ιδεολογικές αγκυλώσεις είτε από άγνοια, ταυτίζουν  τη δημοσιονομική εξυγίανση και προσαρμογή με την πολιτική της λιτότητας. Θεωρούν την πρόταση ως μονόδρομο. Πολλοί από αυτούς δεν αναγνωρίζουν άλλη διέξοδο ακόμη και αν η κυρίαρχη (και αποφασίζουσα) βούληση (εν προκειμένω της Γερμανίας) θα είχε διαφορετικό προσανατολισμό.  Μάλιστα ταυτίζουν, παραδόξως, την οποιαδήποτε άλλη άποψη  με τη δημιουργία δημοσιονομικών ελλειμμάτων. Όμως η δημοσιονομική προσαρμογή ουδόλως δεν επιτυγχάνεται μέσω της συγκεκριμένης αντίληψης. Αυτό πλέον προκύπτει εκ του αποτελέσματος και όχι μόνο ως θεωρητική πρόταση.
Παρόλα αυτά , η ελληνική οικονομία θα πρέπει να πορευθεί σύμφωνα με το απολύτως γενικό δεσμευτικό  πλαίσιο της ευρωπαϊκής διακυβέρνησης , ενώ συγχρόνως θα πρέπει να τηρεί τις επιπλέον δεσμεύσεις που απορρέουν από το πρόγραμμα διαχείρισης του χρέους. Πρόκειται για διαδρομή σχεδόν αδύνατον να διασχισθεί. Η πρόβλεψη αυτή καθίσταται προφανής  και από τα μακροοικονομικά δεδομένα αλλά και από την κατάσταση που επικρατεί στην κοινωνία. Είναι η εποχή που «οι πάνω» ή η ολιγαρχία του πλούτου (τα «μαύρα μυρμήγκια» του Χ. Θορώ) επιχειρούν να επιβληθούν πλήρως ,με τρόπο αναίσχυντο και απροκάλυπτο , στο πλήθος των «κόκκινων μυρμηγκιών».    Διαφαίνεται  έντονη ανακατανομή πλούτου που σύντομα, θα εμφανισθεί περίτρανα στην ελληνική κοινωνία. Η αύξηση της φτώχειας και της συνεχούς φτωχοποίησης της ελληνικής κοινωνίας (EUROSTAT – ΕΛΣΑΤ) δεν συνοδεύεται με τα απαραίτητα στοιχεία για την συντελούμενη ανισοκατανομή του εισοδήματος  και την αύξηση των ανισοτήτων  (Σύμφωνα με την ΕΛΣΤΑΤ  ο λόγος των αμοιβών εξαρτημένης εργασίας προς το ακαθάριστο λειτουργικό πλεόνασμα  μειώθηκε από 65,17% το 2009 σε 58,0% το 2013.
Το σημείο αυτό εύκολα λησμονιέται από όσους μέχρι σήμερα, αισθάνονται «βολεμένοι» έστω και σε χαμηλότερο επίπεδο από αυτό που βρίσκονταν προ της κρίσης.
Συνεπώς ακόμη και σε αυτό το σφιχτό έως καταστροφικό ισχύον καταστροφικό  δημοσιονομικό πλαίσιο , για να λειτουργήσει η οικονομία και να αποκατασταθεί στοιχειωδώς η κοινωνική συνοχή θα πρέπει να περιορισθεί η αδηφαγία των «μαύρων μυρμηγκιών» και να βελτιωθεί άμεσα η θέση των «κόκκινων μυρμηγκιών».  Η ανάταξη της κοινωνίας και της οικονομίας δεν είναι θέμα μόνο κοινωνικής δικαιοσύνης, για να μη μετατραπούμε σε failed state από τη διάρρηξη της κοινωνικής συνοχής. Είναι πρωτίστως θέμα εθνικής επιβίωσης και έτσι πρέπει να ιδωθεί απ’ όλους.

Παρασκευή, 24 Οκτωβρίου 2014

Το δίκτυ της αράχνης.



Η δύναμη του χρηματοπιστωτικού συστήματος προέρχεται από τη θέση του ως βασικής συνιστώσας στη διαδικασία αναπαραγωγής των σχέσεων εξουσίας του Πλανητικού συστήματος όπως αυτό έχει διαμορφωθεί στην σημερινή εποχή. Δηλαδή αποτελεί τον βασικό πυλώνα πάνω στον οποίο στηρίζεται η αναπαραγωγή της εξουσίας του συστήματος της Δύσης και προεξάρχοντος των ΗΠΑ οι οποίες αποτελούν τον αναμφισβήτητο ηγέτη του συγκεκριμένου συστήματος.   Η εξάπλωση του παγκόσμιου καπιταλιστικού συστήματος προς Ανατολάς προκάλεσε μια σημαντική ανάπτυξη της βιομηχανικής παραγωγής στις χώρες αυτές (βιομηχανική παραγωγή με όρους σύγχρονης  ψηφιακής εποχής και συγχρόνως πολλαπλά στοιχεία που θυμίζουν έντονα την εποχή της πρωταρχικής συσσώρευσης στην Αγγλία τον 18ο αιώνα). Στον χώρο των δυτικών κρατών αναπτύχθηκαν δραστηριότητες υψηλής τεχνολογίας ,δραστηριότητες ανάπτυξης υψηλής τεχνολογίας , αεροναυπηγική, και χρηματοπιστωτικές υπηρεσίες. Οι τελευταίες  διαπερνούν ολόκληρο το παγκόσμιο οικονομικό σύστημα , το καθιστούν δέσμιο δημιουργώντας δεσμούς αλληλεξάρτησης και δίκτυα άυλα όμως πολύ ανθεκτικά και τα οποία  δύσκολα μπορούν να υποκατασταθούν  λόγω της ύπαρξης συγκεκριμένων διεθνών θεσμών , πολυμερών οργανισμών  οι οποίοι ελέγχονται από τη Δύση και έχουν τη βάση τους στη Δύση. Αποτελούν  την αιχμή του δόρατος της κυριαρχίας της Δύσης. Παράλληλα αποτελούν το αντίπαλο δέος των ανερχόμενων βιομηχανικά ανατολικών χωρών και στη σημερινή φάση συμβάλλουν αποφασιστικά στην καθημερινή ροή των κεφαλαίων προς τους χρηματοπιστωτικούς πόλους της δύσης  τροφοδοτώντας την με τα απαραίτητα κεφάλαια για τη συνέχιση της αναπαραγωγής της.
Η διόγκωση του χρηματοπιστωτικού τομέα καθοδηγείται από μια ομάδα  χρηματοπιστωτικών ιδρυμάτων (περίπου δέκα κορυφαίες διεθνείς τράπεζες και ακόμα είκοσι με τριάντα μικρότερης εμβέλειας), ένα δίκτυο θεσμικών επενδυτών ( συνταξιοδοτικά , αμοιβαία, αντιστάθμισης , ιδιωτικά κεφάλαια) διοικούμενο από θυγατρικές ή συνεργαζόμενες εταιρίες αυτών των τραπεζών, ασφαλιστικές εταιρίες και ομίλους που επίσης συνδέονται κατά μεγάλο μέρος με τις κυρίαρχες τράπεζες και βεβαίως τους οίκους αξιολόγησης..  Η ομάδα αυτή προΐσταται των πενήντα ή εκατό μεγαλύτερων ομίλων βιομηχανικών , αγροτικών, εμπορικών και μεταφορικών υπηρεσιών. Ένας σχετικά μικρός αριθμός ατόμων και εταιρειών ελέγχει τεράστιες δεξαμενές κεφαλαίου και δεν βρίσκει άλλο τρόπο να βγάζει χρήματα στην απαιτούμενη κλίμακα παρά μόνο μέσα από το πιστωτικό σύστημα και την κερδοσκοπία. Θα πρέπει να σημειώσουμε ότι οι τεράστιες δεξαμενές κεφαλαίου δημιουργούνται πρωτίστως με τη συμβολή εκατομμυρίων μικρών αποταμιευτών από ολόκληρο τον πλανήτη. Είναι τα κεφάλαια όλων αυτών των ανθρώπων που λόγω της φύσης του συστήματος σπρώχνονται σε αυτές τις δεξαμενές τις οποίες διαχειρίζονται in ultima istanza, πολύ μικρός αριθμός ανθρώπων και εταιρειών , με στόχο την καλύτερη αξιοποίηση και την υψηλότερη απόδοσή τους . Ως επενδυτές ο τεράστιος αυτός αριθμός μικρών αποταμιευτών  επιδιώκει υψηλότερη απόδοση των χρημάτων του το οποίο μπορεί να συμβεί (;) μόνο αν ισχύουν οι κανόνες των χρηματοπιστωτικών αγορών: διάλυση των εργασιακών σχέσεων, μείωση των μισθών, μείωση των συντάξεων , διάλυση του κοινωνικού κράτους κτλ. Δηλαδή οι ίδιοι οι μικροί αποταμιευτές «συμβάλλουν» στο πριόνισμα του κλαδιού στο οποίο κάθονται. Βλέπουμε λοιπόν ότι  δημιουργείται ένας φαύλος κύκλος από τον οποίο ζημιωμένοι εξέρχονται πάντοτε οι εργαζόμενοι, οι συνταξιούχοι κτλ και πάντοτε κερδισμένοι εξέρχονται οι διαχειριστές και οι χρηματοπιστωτικές επιχειρήσεις. Το ολιγοπώλιο της «χρηματιστηριοποίησης του συστήματος» κυβερνάται από τις συμφωνίες που έχουν συναφθεί για τις ανταγωνιστικές και ολιγοπωλιακές τακτικές. Πάντοτε υπάρχουν κανόνες που δημιουργούνται και συμφωνούνται μεταξύ τους . Όλες οι  συναλλαγές over the counter , για σειρά χρηματοπιστωτικών προϊόντων από το συνάλλαγμα μέχρι τα παράγωγα διέπεται από κανόνες που έχουν δημιουργήσει οι συμμετέχοντες και ελέγχονται από τους ίδιους. Η ιστορία έχει δείξει ότι παρά τις υπάρχουσες συμφωνίες υπάρχει διάχυτη η αίσθηση της λυκοφιλίας. Η «κουλτούρα» του χρηματοπιστωτικού κλάδου ,  είναι αυτή της δημιουργίας υψηλών προσόδων. Η «κουλτούρα» αυτή αποτελεί υποχρέωση στο χώρο των επενδυτικών τραπεζών και του χρηματιστηρίου. Υπάρχει μια έντονη ευαισθησία για το ίδιον ατομικό συμφέρον αλλά συγχρόνως υπάρχει μια μεγαλύτερη ευαισθησία ενάντια στο ατομικό συμφέρον του άλλου. Το παγκόσμιο χρηματοπιστωτικό σύστημα ομοιάζει με ένα συνεχώς διευρυνόμενο δίκτυο αράχνης που σκεπάζει όλο τον πλανήτη. Παρά τις αλλεπάλληλες κρίσεις που δημιούργησε τα τελευταία 30 έτη και παρά τα φληναφήματα περί «ρυθμίσεων ελέγχου και εποπτείας» συνεχίζει ακάθεκτο την καταστροφική του πορεία.
Υπάρχει άραγε τρόπος αντίδρασης σε αυτή τη θηλιά που σφίγγει συνεχώς το λαιμό των χωρών και των λαών;  Το γκρέμισμα αυτού του οικοδομήματος θα ήταν  η ιδανική λύση. Επομένως η συνεχής, με έγκυρο τρόπο, απαξίωση και απονομιμοποίηση του αποτελεί βασικό στόχο.  Παράλληλα, σε επίπεδο εθνικής οικονομικής πολιτικής , θα πρέπει να ακολουθείται η ενδεδειγμένη προσαρμογή στην υπάρχουσα «πραγματικότητα» με στόχο όχι την περαιτέρω διεύρυνση των σχέσεων με τις χρηματοπιστωτικές αγορές , όπως επιχειρεί η σημερινή κυβέρνηση και μάλιστα μέσω βραχυπρόθεσμων κεφαλαιακών εισροών , αλλά στη βάση της μικρότερης δυνατής εξάρτησης από αυτές. Αυτό σημαίνει  κατ’ αρχάς αποκατάσταση των δημοσιονομικών ισοζυγίων της χώρας  (ελλείμματα και χρέος).Μείωση συνεπώς των αναγκών  στις πραγματικές δυνατότητες της χώρας να τις εξυπηρετεί και προσπάθεια ανάπτυξης της ενδογενούς παραγωγής με συμμετοχή μακροπρόθεσμων ξένων επενδύσεων  ως φορέων υψηλής τεχνολογίας όπου απαιτείται. Σήμερα ο μεγαλύτερος κίνδυνος εντοπίζεται στην άνευ όρων συμμετοχή στο παίγνιον του χρηματοπιστωτικού τομέα, δηλαδή στην απρόσκοπτη εισροή κεφαλαίων κάθε είδους , και όχι στην επιμελημένη και επιλεκτική εισροή κεφαλαίων που δύνανται να συμβάλλουν στην ενδογενή ανάπτυξη της οικονομίας της χώρας.