Πέμπτη, 18 Σεπτεμβρίου 2014

Η ελλείπουσα ζήτηση στην ελληνική οικονομία.




Το πρόβλημα της ελληνικής οικονομίας βρίσκεται στην πλευρά της προσφοράς σύμφωνα με το Υπουργείο Οικονομικών. Τι σημαίνει όμως ζήτημα προσφοράς; Σημαίνει ότι η ελληνική οικονομία δεν παράγει …όπως θα έπρεπε να παράγει ώστε να είναι μια ανταγωνιστική οικονομία ούτε παράγει την απαραίτητη γκάμα τελικών προϊόντων .  Θα μπορούσαμε να συμφωνήσουμε όλοι …στην  αυτονόητη αυτή θέση, αν οι ιθύνοντες του Υπ. Οικονομικών  επεξηγούσαν ακριβέστερα , και όχι γενικά και αόριστα,  
Το οικονομικό επιτελείο του Υπ Οικονομικών, φαίνεται ότι μπερδεύει τα  εγγενή  και διαρθρωτικά προβλήματα των παραγωγικών δυνατοτήτων της ελληνικής οικονομίας τα οποία υπάρχουν τουλάχιστον από ιδρύσεως του ελληνικού κράτους (ιδιομορφίες και ιδιοτυπίες της ελληνικής οικονομίας ) με την αντιμετώπιση των βραχυχρονίων προβλημάτων μιας οικονομίας που έχει απολέσει το 25,0% του ΑΕΠ ευρισκόμενη σε ύφεση πάνω από έξι χρόνια.
Η συνεχής προσπάθεια βελτίωσης της διαρθρωτικής ανταγωνιστικότητας των ελληνικών επιχειρήσεων δεν βρίσκεται καθόλου σε αντίθεση  με την αντιμετώπιση της ελλείπουσας ζήτησης και της υπερβάλλουσας προσφοράς στην ελληνική οικονομία. Η αύξηση της παραγωγής, αν επιτευχθεί , έχω την γνώμη ότι θα κινηθεί υποβοηθητικά προς τη βελτίωση της διαρθρωτικής ανταγωνιστικότητας.  
Το ότι η ελληνική οικονομία πάσχει από έλλειψη ζήτησης στην παρούσα συγκυρία, φαίνεται απλά από δύο μακροοικονομικούς δείκτες  : το παραγωγικό κενό[1] και τον αντιπληθωρισμό.
Πίνακας Ι
Παραγωγικό κενό.
 
   

Το παραγωγικό κενό[2] της ελληνικής οικονομίας ανάλογα με τις μετρήσεις για το 2013 κυμαίνεται μεταξύ 9% και 13,6% , ενώ το 2014 υπολογίζεται σε 10,53%.
Τι προσδιορίζει το μέγεθος του παραγωγικού κενού;
1.       Το επίπεδο της ανεργίας. Υψηλή ανεργία αυξάνει το αρνητικό παραγωγικό κενό.
2.       Το επίπεδο της χρησιμοποιούμενης παραγωγικής ικανότητας της οικονομίας. Όσο μεγαλύτερη είναι η μη χρησιμοποιούμενη παραγωγική ικανότητα τόσο μεγαλύτερο είναι το αρνητικό κενό.
3.       Η αύξηση της παραγωγικότητας . Εάν η αύξηση της παραγωγικότητας μειώνεται , αυτό μειώνει τη μεγέθυνση του δυνητικού προϊόντος και συνεπώς μειώνει το μέγεθος του αρνητικού παραγωγικού κενού.
4.       Το επίπεδο του πληθωρισμού. Εάν υπάρχει αντιπληθωρισμός αυτό σημαίνει ότι υπάρχει αρνητικό παραγωγικό κενό.

Η ελληνική οικονομία βρίσκεται για 20 μήνες σε κατάσταση αντιπληθωρισμού, σύμφωνα με τα στοιχεία του Πίνακα ΙΙΙ που ακολουθεί.
 

Πηγή : ΕΛΣΤΑΤ
 Επίσης το ποσοστό ανεργίας βρίσκεται στο 27,2% , ενώ η παραγωγικότητα της εργασίας  σε σχέση με το μέσο  μέγεθος της ΕΕ-15 από 91,0% το 2003 θα πέσει το 2014 στο 84,0%.
Εύκολα μπορούμε να συμπεράνουμε ότι η  αγορά προϊόντος είναι αγορά αγοραστών με τις διακινούμενες ποσότητες να καθορίζονται αποκλειστικά από τη ζήτηση. Όμως η καταναλωτική ζήτηση των νοικοκυριών αλλά και των επιχειρήσεων για επενδύσεις είναι ανεπαρκής: Εισοδηματικός περιορισμός καταναλωτών, ελλιπής χρηματοδότηση και γραφειοκρατικές δυσκολίες για τις επιχειρήσεις, απομόχλευση ιδιωτικού και δημόσιου τομέα , αβεβαιότης  που οδηγεί σε αναβολή κάθε οικονομικής δραστηριότητας. 
Αλλά και η αγορά εργασίας λειτουργεί σχεδόν με όμοιες συνθήκες, είναι κατά κύριο λόγο μια αγορά αγοραστών. Η απασχόληση καθορίζεται και εδώ σχεδόν αποκλειστικά από τη ζήτηση εργασίας των επιχειρήσεων, οι οποίες είναι διστακτικές σε προσλήψεις, όχι επειδή ο μισθός είναι υψηλός, αλλά διότι δεν μπορούν να διαθέσουν την παραγωγή τους, πέραν του επιπέδου που καθορίστηκε από τη ζήτηση στην αγορά προϊόντος. 
Επιπλέον, στην τρέχουσα συγκυρία και οι δυο αγορές, προϊόντος και εργασίας, είναι αγορές αγοραστών (υπερβάλλουσας προσφοράς) και μάλιστα σε μεγάλη ανισορροπία και είναι πλήρως διασυνδεδεμένες .
Συνεπώς η ανάγκη βελτίωσης της ζήτησης είναι εκ των ων ουκ άνευ. Μάλιστα αν στην ευρωζώνη συζητείται ανοικτά η ανάγκη βελτίωσης της ζήτησης τι πρέπει να πούμε για την ελληνική οικονομία;


[1] Παρά τις ενστάσεις που έχουν διατυπωθεί για τη δυνατότητα μέτρησης του παραγωγικού κενού, το χρησιμοποιούμε επειδή το Υπ. Οικονομικών , η ΤτΕ αλλά και όλοι οι πολυμερείς οργανισμοί , ΔΝΤ, ΕΚΤ κτλ , καθώς και όλες οι Κεντρικές Τράπεζες , το χρησιμοποιούν κατά κόρο στις αναλύσεις τους
[2] Το παραγωγικό κενό αναφέρεται στην απόκλιση μεταξύ παραγόμενου ΑΕΠ και δυνητικού ΑΕΠ. Σημειώνεται πως ο όρος δυνητικό προϊόν αναφέρεται στο επίπεδο εκείνο του ΑΕΠ που δύναται να παράγει μια οικονομία, σύμφωνα με τις δυνατότητές της.