Δευτέρα, 2 Ιουνίου 2014

Ο πνιγμένος από το …ΕΣΠΑ πιάνεται.


Στα ελληνικά δρώμενα , την περίοδο της κρίσης, υπάρχει μια σαφής υπερεκτίμηση των δυνατοτήτων που μπορούν να προσφέρουν τα κονδύλια του ΕΣΠΑ αναφορικά με τη μεγέθυνση της οικονομίας.  Όλοι όσοι αναφέρονται στα σημαντικά δίχως άλλο κονδύλια του ΕΣΠΑ, για την περίοδο 2014-2020 , ξεχνούν ότι τα κονδύλια αυτά δεν αποτελούν κάτι το νέο στην ελληνική οικονομία. Το ΕΣΠΑ υπήρχε και τα προηγούμενα έτη την περίοδο  2007 -2013. Αλλά και τα προηγούμενα έτη αντίστοιχου είδους κοινοτικά κονδύλια εισέρχονταν στην ελληνική οικονομία.  Στον Πίνακα 1 αναφέρονται τα κονδύλια του ΕΣΠΑ 2007-2013.
Πίνακας 1.
(εκατομμύρια ευρώ)

ΕΣΠΑ 2007-2013

Έτος
Στόχος
Απορρόφηση
2007
3058
0

2008
2999
0

2009
2937
729

2010
2750
2820

2011
3350
3390

2012
2499
2564

2013
3890
4602

Σύνολο
21483
14105

Πηγή: Υπουργείο Ανάπτυξης.
Δεχόμενοι τα στοιχεία του Υπουργείου Ανάπτυξης  (ως προς την απορρόφηση  και μη έχοντας στοιχεία για την πραγματοποίηση) βλέπουμε ότι το ύψος των κονδυλίων του ΕΣΠΑ την περίοδο 2007- 2013 , ως προς το στόχο , ήταν 21483 εκατ. ευρώ.  Όμως απορροφήθηκαν 14105 εκατ. ευρώ ή το 65,6% του στόχου.  Τα αντίστοιχα κονδύλια του ΕΣΠΑ 2014-2020 είναι  20,84 εκατ. ευρώ  περίπου όσο τα κονδύλια του προηγούμενου ΕΣΠΑ 2007-2013. Δεχόμενοι ότι η απορρόφηση θα είναι περίπου όσο και στην προηγούμενη περίοδο ή λίγο περισσότερη οι εισροές στην ελληνική οικονομία δεν αλλάζουν σημαντικά. Επομένως είναι δύσκολο να καταλάβει κανείς προς τι αυτή η έμφαση και η υπέρμετρη επικέντρωση στα κονδύλια του ΕΣΠΑ.
Στην  ελληνική οικονομία  επομένως  το ζητούμενο δεν είναι τα κονδύλια του ΕΣΠΑ της περιόδου 2014-2020 , που θα δημιουργήσουν τη διαφορά με την προηγούμενη περίοδο 2007-2013 διότι αυτά υπήρχαν και μάλιστα ήταν και περισσότερα. Το ζητούμενο είναι οι νέες επενδύσεις (ιδιωτικές και δημόσιες) , αλλά πρωτίστως ιδιωτικές, οι οποίες θα προκαλέσουν την επιζητούμενη μεγέθυνση. Μια απλή ματιά  στον Πίνακα 2 είναι αρκετή να γίνει αντιληπτή η τρομακτική συρρίκνωση των συνολικών επενδύσεων και  ειδικά  των ιδιωτικών .
                                                    Πίνακας 2.
                                                 (εκατ. ευρώ)


Επενδύσεις - Αποταμιεύσεις







Ακαθάρισ
τες
Χρήση Εξωτερικής
Έτος
Σύνολο
Γεν.Κυβ.
Ιδιωτικές
Αποταμιεύσεις
Αποταμίευσης
2008
52607
8606
44001
14102

-38505

2009
45912
7260
38672
9745

-36188

2010
39185
5045
34140
10564

-28621

2011
31592
3585
28007
9099

-22493

2012
25468
3543
21925
17564

-7921

2013
22102


19372

-2729

Πηγή: ΕΛΣΤΑΤ



 Μάλιστα το ζητούμενο είναι η αύξηση των επενδύσεων με δύο βασικούς περιορισμούς σύμφωνα με το ευαγγελιζόμενο πρόγραμμα της κυβέρνησης :
Ισορροπία στο ισοζύγιο τρεχουσών συναλλαγών  και επομένως όχι χρήση της εξωτερικής αποταμίευσης όπως έγινε την προηγούμενη περίοδο (Πίνακας 1)
Σημαντικός περιορισμός  επενδύσεων  στις κατοικίες , δεδομένου ότι δεν είναι διεθνώς εμπορεύσιμα αγαθά.  Όμως  την περίοδο 2000-2013 κατά μέσο όρο οι Ακαθάριστες Επενδύσεις Παγίου Κεφαλαίου (ΑΕΠΚ)  για κατοικίες ανέρχονταν στο 34,1% (Πίνακας 3 ) των συνολικών (ΑΕΠΚ)  . Το 2007 αποτελεί το μέγιστο σημείο , 47,0% , ενώ το 2013 αντίστοιχα το ελάχιστο , 19,5%.




Πίνακας 3
Επενδύσεις για κατοικίες ως % του ΑΣΠΚ
Έτος
%
2.000
31.7
2.001
31.3
2.002
32.9
2.003
33
2.004
33.5
2.005
45.3
2.006
45.6
2.007
47
2.008
36.8
2.009
33.3
2.010
30.7
2.011
31.2
2.012
25.9
2.013
19.5
Πηγή : ΕΛΣΤΑΤ

Οι αριθμοί φαίνονται αμείλικτοι και προκαλούν έντονο προβληματισμό. Προβληματισμό επιπλέον διότι: το τραπεζικό σύστημα θα αργήσει να παρέχει ρευστότητα, οι ΑΞΕ είναι ελάχιστες , το Επενδυτικό Ταμείο αφενός θα αργήσει να λειτουργήσει και αφετέρου η πολιτική του προσιδιάζει σε καθαρά τραπεζικά κριτήρια, και το πλεόνασμα της ελληνικής οικονομίας οδηγείται εκτός εισοδηματικού κυκλώματος αντί να επανεισάγεται σε αυτό (τουλάχιστον για μια τριετία). Συνεπώς υπάρχει ένα μεγάλο ερωτηματικό όσον αφορά στην εξέλιξη των επενδύσεων στην ελληνική οικονομία.