Τρίτη, 29 Απριλίου 2014

Σαν να μην πέρασε μια μέρα…


Οι αμερικανικές μεγάλες τράπεζες έχουν ήδη αρχίσει την επόμενη χρηματοπιστωτική κρίση.
Σύμφωνα με τον Κανόνα του Volcker (Volcker Rule) οι μεγάλες τράπεζες (μεγάλες που δύσκολα πτωχεύουν..) θα πρέπει να αποφεύγουν να προβαίνουν σε επικίνδυνα και κερδοσκοπικά παίγνια.
Αλλά οι μεγάλες τράπεζες επανέρχονται με μεγαλοπρέπεια στην ίδια σειρά πρακτικών οι οποίες οδήγησαν στην παγκόσμια χρηματοπιστωτική κρίση του 2008, μια από τις χειρότερες που έχει ζήσει ο πλανήτης. Σαν να μην διδάχτηκαν απολύτως τίποτε …με κίνδυνο να οδηγηθούμε σε μια νέα κρίση.
Είναι αλήθεια ότι τα τραπεζικά ιδρύματα των ΗΠΑ, πολέμησαν εξ αρχής τον κανόνα Volcker, ο οποίος σημειωτέον θα αρχίσει να εφαρμόζεται από το 2015.
Σύμφωνα με τον κανόνα Volcker οι τράπεζες δεν μπορούν να κατέχουν μερίδιο ιδιοκτησίας σε hedge funds ή  private equity και δεν μπορούν να «στοιχηματίζουν» στις αγορές όπως τις «παλιές καλές μέρες».
Οι Εγγυημένες Υποχρεώσεις Δανείων[1] [Collateralized Loan Obligations (CLOs)] είναι ένα από τα χρηματοπιστωτικά εργαλεία τα οποία οι τράπεζες επιθυμούν να εμπορεύονται. Ο κανόνας Volcker υπογραμμίζει ότι μπορούν να εμπορεύονται την απλούστερη εκδοχή των  CLOs, τα οποία περιέχουν μόνο εμπορικά δάνεια (commercial loans). Ενώ ο ίδιος κανόνας απαγορεύει να εμπορεύονται  CLOs τα οποία περιέχουν ομόλογα ή άλλα περιουσιακά στοιχεία. Βεβαίως το πρόβλημα είναι ότι οι τράπεζες ήδη κατέχουν τέτοια CLOs και έτσι γεννιέται το ερώτημα τι να κάνουν με αυτά τα χρηματοπιστωτικά εργαλεία. Παράλληλα οι τράπεζες επικαλούνται την άποψη ότι πρόκειται στην ουσία για τα δάνειά τους και ότι έχουν δικαίωμα να επιχειρούν στο χώρο των δανείων , ο οποίος είναι και αποκλειστική αρμοδιότητά τους. Στην ουσία επιθυμούν σφόδρα να εμπορεύονται αυτά τα προϊόντα. Μάλιστα ήδη στο Κογκρέσο αρκετοί ρεπουμπλικάνοι βουλευτές καταθέτουν προτάσεις για την αλλαγή του κανόνα Volcker.
Βεβαίως υπάρχει το ερώτημα γιατί αφού οι τράπεζες θεωρούν ότι τα δάνεια αξίζουν να παρακρατηθούν δεν τα παρακρατούν ως τέτοια στο ενεργητικό τους. Ίσως ….επειδή εάν μπορούν να τα εμπορευθούν χρειάζεται να τα αντισταθμίσουν ως προς τους κινδύνους και στη συνέχεια να τα ..ξανα αντισταθμίσουν … και στη συνέχεια να τα ξανα..ξανα…αντισταθμίσουν κτλ. κάτι που αποτελεί την φρενίτιδα της κερδοσκοπίας. Ας δούμε όμως περισσότερα στοιχεία για τα CLOs και το ρόλο τους στη δημιουργία της μεγάλης πλανητικής κρίσης του 2008.
Οι  εγγυημένες υποχρεώσεις χρέους   (Collateralized Debt  Obligations).
Πρόκειται επίσης για χρηματοπιστωτικά προϊόντα που παράγονται από την τιτλοποίηση χρεών, στη συγκεκριμένη περίπτωση εμπορικών δανείων και στη βάση αυτή αναπτύσσονται πιστωτικά παράγωγα. Μαζί με τα  Mortgage- Backed Securities πωλούνται σε διάφορους επενδυτές. Και τα δύο χρηματοπιστωτικά παράγωγα χρησιμοποιούνται από τα χρηματοπιστωτικά ιδρύματα για να μειώσουν τις κεφαλαιακές απαιτήσεις οι οποίες επιβάλλονται από τις ρυθμιστικές αρχές των χωρών αλλά και από τις Συμφωνίες της Βασιλείας I και II.[2], και να αυξήσουν την πιστωτική τους επέκταση.
Τα περιουσιακά στοιχεία που χρησιμοποιούνται αποτελούνται από διάφορες μορφές χρέους με σχεδόν ομοιόμορφα χαρακτηριστικά που μπορούν με αρκετή ευκολία να ομαδοποιηθούν . Τέτοιου είδους είναι τα  στεγαστικά και εκπαιδευτικά δάνεια , δάνεια μέσω πιστωτικών καρτών , δάνεια για αγορά αυτοκινήτων, καταναλωτικά δάνεια , εισφορές κοινωνικής ασφάλισης , φόροι κτλ. Η αποπληρωμή όλων αυτών των δανείων βασίζεται στις μελλοντικές ροές εσόδων. Πρόκειται για παράγωγα προϊόντα που διαπραγματεύονται εκτός υπάρχοντος δημόσιου θεσμικού πλαισίου (Over the Counter, OTC). Δηλαδή πρόκειται για συμφωνίες μεταξύ ιδιωτών – χρηματοπιστωτικών επιχειρήσεων οι οποίες πάντοτε βρίσκουν τρόπους συνεννόησης και επικοινωνίας. Το είδος του χρέους που χρησιμοποιείται ως εγγύηση   μπορεί να είναι δάνεια  ή διάφορα χρεόγραφα. Μπορεί όμως να χρησιμοποιηθούν και ήδη υπάρχοντα   CDO, οπότε έχουμε CDO2 ή CDO3κτλ.
Τα  CDO ιδιαίτερα έδωσαν τη δυνατότητα στα χρηματοπιστωτικά ιδρύματα να επιτύχουν επενδυτικούς πόρους για την χρηματοδότηση ενυπόθηκων στεγαστικών δανείων subprime και άλλων συναφών δραστηριοτήτων , επεκτείνοντας ή αυξάνοντας τη φούσκα  και δημιουργώντας  μεγάλες ποσότητες προμηθειών. Περίπου 1,6 τρις δολάρια σε CDO δημιουργήθηκαν μεταξύ 2003-2007 με βάση τα ενυπόθηκα δάνεια subprime.. Ένα CDO ουσιαστικά τοποθετούσε ροές ρευστών από διάφορα στεγαστικά ενυπόθηκα δάνεια ή άλλες μορφές χρέους σε μια δεξαμενή, από την οποία τα ρευστά κατανέμονταν σε ειδικά χρεόγραφα με σειρά προτεραιότητας. Τα χρεόγραφα αυτά  ανάλογα με την πιστοληπτική ικανότητα των χρεών που αντιπροσώπευαν ελάμβαναν βαθμό  αξιολόγησης από τους γνωστούς οίκους αξιολόγησης .
Ήταν η Goldman Sachs[3] η οποία δημιούργησε πρώτη το συνθετικό εγγυημένο χρεωστικό ομόλογο CDO καλυμμένο με ομόλογα τα οποία καλύπτονταν με subprime ενυπόθηκα δάνεια. Ήταν κατ’ αρχάς μπορούμε να πούμε  ένα CDO. Στη συνέχεια μπορεί να δημιουργούνταν CDO2 όσο και  CDO3. Η λογική ήταν η ίδια  με τα αρχικά CDO ή ομόλογο βασισμένο σε ενυπόθηκα δάνεια subprime. Εδώ δημιουργούνταν μια δεξαμενή με ενυπόθηκα ομόλογα αντί για ενυπόθηκα δάνεια.
Οι επενδυτικές τράπεζες συγκέντρωναν χιλιάδες δάνεια και , θεωρώντας ως δεδομένο ότι είναι σχεδόν απίθανο να σταματήσει η εξυπηρέτησή τους ταυτόχρονα, δημιουργούσαν πολυκατοικίες από CDO , όπου τόσο ο κίνδυνος όσο και η απόδοση μειωνόταν όσο κάποιος ανέβαινε τους ορόφους. Έτσι στους κάτω ορόφους ήταν  CDO με βάση πολύ επισφαλή δάνεια και λάμβαναν βαθμολογία 3Β μέχρι τα ρετιρέ όπου η βαθμολογία ήταν 3Α.
Η Goldman Sachs άνοιξε το δρόμο (μετά από λίγο θα ακολουθήσουν και οι άλλες μεγάλες επενδυτικές τράπεζες των ΗΠΑ, αλλά και οι Ευρωπαϊκές τράπεζες : Deutsche Bank, Credit Suisse, UBS)  σε ένα πολύ επικίνδυνο αλλά πολύ κερδοφόρο παιγνίδι με έναν  συγκεκριμένο τρόπο: δημιουργούσε  CDO καλυμμένα με ομόλογα καλυμμένα σε ενυπόθηκα δάνεια χρησιμοποιώντας κυρίως ομόλογα χαμηλής πιστοληπτικής ικανότητας με βαθμολογία 3Β. Όπως γίνεται κατανοητό τα CDO αυτής της βαθμολόγησης είναι πολύ δύσκολο να πουληθούν. Αν όμως ήταν δυνατόν αυτά να μετατραπούν σε  CDO 3Α   τότε  τα κέρδη θα ήταν σημαντικότατα. Αυτό μπορούσε να συμβεί μόνο με την συμμετοχή (αθέλητη ή μη ) των οίκων αξιολόγησης. Και αυτό έγινε: οι οίκοι αξιολόγησης έδωσαν βαθμολογία 3Αστο 80% των νέων CDO. Με τον τρόπο αυτό η Goldman Sachs κέρδισε απίστευτα ποσά ενώ κατέβαλε επίσης σημαντικά ποσά στους οίκους αξιολόγησης . Όλοι ήταν ευχαριστημένοι..Στην όλη σύλληψη του σχεδίου έτσι ώστε να μπορεί να συνεχίζει να κινείται και να πραγματώνεται ήταν αναγκαία η παραγωγή ενυπόθηκων δανείων subprime. Μάλιστα όχι δανείων βαθμολογίας 3Α,αλλά μόνον ενυπόθηκων δανείων subprime με βαθμολογία 3Β!!!! Αυτά θα τιτλοποιούνταν σε ομόλογα με βαθμολογία 3Β και θα αποτελούσαν την πρώτη ύλη για CDO 3Β, τα οποία με τη μεσολάβηση των οίκων αξιολόγησης θα μετατρέπονταν σε CDO 3Α   δημιουργώντας υψηλότατη κερδοφορία. Το πρόβλημα που υπήρχε ήταν ότι ο δημιουργούμενος καθημερινά όγκος των ενυπόθηκων δανείων subprime με βαθμολογία 3Β δεν ήταν αρκετός για να καλύψει την απληστία των επενδυτικών τραπεζών. Πάλι η Goldman Sachs βρήκε τη λύση: άρχισε να δημιουργεί CDO με βάση τα CDS που εν τω μεταξύ η ίδια πωλούσε ως αντιστάθμιση κινδύνου για τα CDO που επίσης η ίδια δημιουργούσε. Με τα CDS δημιουργούσε η Goldman Sachs πανομοιότυπα αντίγραφα των χειρότερων από τα ομόλογα που ήδη υπήρχαν, μια διαδικασία που επαναλαμβανόταν συνεχώς. Έτσι δημιουργήθηκε μια ανατροφοδοτούμενη διαδικασία, δημιουργούνταν συνεχώς CDO 3Β, στη συνέχεια CDS ως αντιστάθμισμα των κινδύνων που απέρρεαν από τα πρώτα και στη συνέχεια νέα CDO με βάση τα CDS. Συνεπώς είχαμε μια συνεχή αύξηση και των CDO   και των CDS . Οι επενδυτικές τράπεζες κέρδιζαν και από τις δύο πλευρές. Όμως ποιος έφερε το κόστος μιας πιθανής κρίσης. Ποιος πωλούσε ασφάλεια σε μια αγορά που διογκωνόταν επικίνδυνα και ήταν έτοιμη να εκραγεί;  Σίγουρα οι τελικοί αγοραστές των CDS δεν ήταν οι επενδυτικές τράπεζες. Ήταν οι ασφαλιστικές εταιρείες και συγκεκριμένα οι : AIG Financial Products, Zurich Reinsurance  Financial Products, Swiss Reinsurance  Financial Product, Credit Suisse  Financial Product , Gen Reinsurance  Financial Product. Η AIG Financial Products όμως άνοιξε το δρόμο. Ήταν το βασικό υπόδειγμα. Ποια μπορεί να είναι η εξήγηση αυτής της συμπεριφοράς; Ο M. Lewis[4] δίνει μια αληθοφανή εξήγηση: « Στα πρώτα δεκαπέντε χρόνια λειτουργίας της παρουσίαζε αδιάλειπτη εντυπωσιακή κερδοφορία. … Το 1998 η AIG Financial Products μπήκε στη νέα αγορά εταιρικών  CDS … Τα CDS που πουλούσε η AIG Financial Products θα απέφερε κέρδη 300 εκατομμυρίων ετησίως ή το 15,0% των κερδών της . ..Στη συνέχεια όμως οι τράπεζες που χρησιμοποιούσαν την AIG Financial Products για να ασφαλίζουν στοίβες από δάνεια προς την IBM και την GE τώρα της ζητούσαν να τους ασφαλίσει πολύ πιο μπλεγμένες στοίβες, που περιλάμβαναν υπόλοιπα πιστωτικών κρατών , φοιτητικά δάνεια, δάνεια αγοράς αυτοκινήτων, ενυπόθηκα δάνεια υψηλής ποιότητας , μισθώσεις αεροσκαφών  και σχεδόν οτιδήποτε άλλο παρήγαγε ροές εισοδήματος. Μιας και υπήρχαν πολλοί διαφορετικοί τύποι δανείων προς διαφορετικούς τύπους ανθρώπων , η λογική που ίσχυε για τα εταιρικά δάνεια φαινόταν να ισχύει και για αυτά.  Στη δεύτερη φάση που ξεκίνησε στα τέλη του 2004 , όλα τα παραπάνω δάνεια άρχισαν να αντικαθίστανται από μεγαλύτερες στοίβες , που περιλάμβαναν σχεδόν αποκλειστικά αμερικανικά ενυπόθηκα δάνεια μειωμένης εξασφάλισης…. Οι στοίβες «καταναλωτικών δανείων» που οι εταιρείες της Wall Street , με πρώτη και καλύτερη την Goldman Sachs , ζητούσαν από την AIG Financial Products να ασφαλίσει περιελάμβαναν ενυπόθηκα δάνεια μειωμένης εξασφάλισης σε ποσοστά που κυμαίνονταν από 2,0% έως 95,0%. Μέσα σε λίγους μήνες η AIG Financial Products είχε, ουσιαστικά, αγοράσει subprime ενυπόθηκα ομόλογα βαθμολογίας 3Β που η αξία τους ανερχόταν σε 50 δις δολάρια , ασφαλίζοντάς τα κατά του ενδεχόμενου αθέτησης πληρωμών».





[1] Κ. Μελάς, Οι Σύγχρονες Κρίσεις του Παγκόσμιου Χρηματοπιστωτικού Συστήματος (1974-2008). ΑΑ. Λιβάνη 2001, σ.289.
[2] Δες : G. Soros, Η Οικονομική Κρίση του 2008, ΑΑ .Λιβάνη 2008.

[3] Η Goldman Sachs είναι  πάλι η εταιρεία  που στη συνέχεια θα δημιουργήσει CDO με κάλυψη CDS σε έναν φαινομενικό παραλογισμό αλλά που στην ουσία είχε στόχο την απρόσκοπτη κερδοσκοπία και από τις δύο πλευρές της αγοράς (πώλησης και αγοράς) . Η χειραγώγηση της αγοράς με τον τρόπο αυτό είναι εμφανής.
[4] M.Lewis,  Το Μεγάλο Σορτάρισμα, Εκδόσεις Παπαδόπουλος 2010, σελ.107-109.

Κυριακή, 27 Απριλίου 2014

Οι χρηματοοικονομικές ροές του Ισοζυγίου Πληρωμών της Ελλάδος . Ιανουάριος – Φεβρουάριος 2014.

Το διάστημα Ιανουαρίου-Φεβρουαρίου 2014 οι  Άμεσες Ξένες Επενδύσεις (ΑΞΕ) στην Ελλάδα εμφάνισαν καθαρή εκροή ύψους  -103,6 εκατ. ευρώ.
Συγκεκριμένα οι εισροές ΑΞΕ μη κατοίκων στην Ελλάδα ανήλθαν σε +55,4 εκατ. ευρώ. Παράλληλα οι ΑΞΕ κατοίκων (Της Ελλάδος) στο εξωτερικό εμφάνισαν καθαρή εκροή (αύξηση) ύψους -159 εκατ. ευρώ.
Δηλαδή σε μια περίοδο κατά την οποία η ελληνική κυβέρνηση έχει στηρίξει σημαντικές ελπίδες για την αύξηση των μακροχρονίων επενδύσεων στην χώρα παρατηρείται το φαινόμενο οι ΑΞΕ που κατευθύνονται στο εξωτερικό να υπερτερούν σημαντικά εκείνων που έρχονται στην εγχώρια οικονομία. Δηλαδή οι έλληνες επιχειρηματίες επενδύουν (μακροχρόνια) στο εξωτερικό περισσότερο από τους ξένους που επενδύουν (μακροχρόνια) στο εσωτερικό. Βεβαίως γίνεται εύκολα αντιληπτό το ασήμαντο του μεγέθους των εισρεουσών ΑΞΕ ως μοχλός μεγέθυνσης της οικονομίας.   
Στην κατηγορία των επενδύσεων χαρτοφυλακίου (βραχυχρόνιες, μη ακινητοποιούμενες ,  επενδύσεις) σημειώθηκε καθαρή εκροή - 2,7 δισ. ευρώ.
Συγκεκριμένα οι απαιτήσεις της χώρας, στις επενδύσεις χαρτοφυλακίου,  στο εξωτερικό μειώθηκαν κατά -1,521 δις ευρώ.  Δηλαδή οι κάτοικοι της χώρας μείωσαν τις τοποθετήσεις τους σε διάφορα χρηματοπιστωτικά προϊόντα του εξωτερικού κατά το αναφερόμενο ποσό.
Παράλληλα οι υποχρεώσεις της χώρας , στις επενδύσεις χαρτοφυλακίου,  προς το εξωτερικό μειώθηκαν επίσης, κατά -1,166 δις ευρώ . Δηλαδή οι μη κάτοικοι μείωσαν συνολικά τις τοποθετήσεις τους σε επενδύσεις χαρτοφυλακίου σε διάφορα ελληνικά χρηματοπιστωτικά προϊόντα.
Στην κατηγορία των "λοιπών'' επενδύσεων καταγράφηκε καθαρή εισροή ύψους 2,7 δισ. ευρώ, η οποία οφείλεται κυρίως στην αύξηση των τοποθετήσεων μη κατοίκων σε καταθέσεις και repos στην Ελλάδα. Συγκεκριμένα οι απαιτήσεις των κατοίκων στο εξωτερικό μειώθηκαν κατά -180,3 εκατ. ευρώ ενώ οι υποχρεώσεις αυξήθηκαν κατά +2,83 δις ευρώ.
Το γενικό ισοζύγιο των χρηματοοικονομικών συναλλαγών τους δύο πρώτους μήνες του 2014 είναι αρνητικό – 697,9 εκατ. ευρώ.  Αυτό σημαίνει ότι από τις χρηματοοικονομικές συναλλαγές όπως καταγράφονται από την ΤτΕ , όχι μόνο δεν αυξάνονται οι εισαγόμενοι πόροι από το εξωτερικό στην ελληνική οικονομία και κατά συνέπεια οι δυνατότητες παροχής υψηλότερης ρευστότητας αλλά παρατηρείται εκροή πόρων .




Πίνακας 1.
ΙΣΟΖ. ΧΡΗΜ/ΚΩΝ ΣΥΝ/ΓΩΝ ΙΑΝΟΥΑΡΙΟΥ-ΦΕΒΡΟΥΑΡΙΟΥ 2014


2011
2012
2013
ΙΣΟΖ. ΧΡΗΜ/ΚΩΝ ΣΥΝ/ΓΩΝ
2.415,6
-260,7
-697,9






ΑΞΕ


-632,6
537,8
-103,6
Κατοίκων στο εξωτερικό
-168,4
-25,4
-159,0
Μη κατοίκων στην Ελλάδα
-464,2
563,2
55,4
ΕΠΕΝΔ. ΧΑΡΤΟΦΥΛΑΚΙΟΥ
-1.568,8
1.434,8
-2.687,1
Απαιτήσεις

-473,0
2.500,3
-1.520,9
Υποχρεώσεις

-1.095,8
-1.065,4
-1.166,1
ΛΟΙΠΕΣ ΕΠΕΝΔΥΣΕΙΣ

4.622,1
-2.229,3
2.649,7
Απαιτήσεις

4.857,0
9.050,1
-180,3
Υποχρεώσεις

-235,0
-11.279,4
2.830,0
(Δάνεια Γενικής Κυβέρνησης)
-15,5
8.023,6
-1.045,5
Πηγή : ΤτΕ.

Σάββατο, 26 Απριλίου 2014

Δάνεια σε καθυστέρηση.


Στην τελευταία έκθεση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για την αξιολόγηση του προγράμματος που εφαρμόζεται στην ελληνική οικονομία υπάρχει ρητή αναφορά για την ανάγκη επείγοντος και αποτελεσματικού τρόπου αντιμετώπισης του υψηλού επιπέδου των δανείων σε καθυστέρηση.
(According to the assessment of the mission teams, there are some upside risks to the capital needs
estimates, in particular, if the authorities and banks do not urgently and efficiently address the high level of nonperforming loans).
Μια περιεκτική και ακριβή καταγραφή του συγκεκριμένου προβλήματος θεωρώ ότι είναι χρήσιμη.

Η οικονομική ύφεση και η επακόλουθη μείωση των εισοδημάτων και της κερδοφορίας, καθώς και η αύξηση της φορολογικής επιβάρυνση επιδείνωσαν την χρηματοοικονομική
Κατάσταση  των νοικοκυριών και των  επιχειρήσεων.
O λόγος των δανείων σε καθυστέρηση , ως προς το σύνολο των χορηγηθέντων δανείων , αυξήθηκε δραματικά.
Από  5,1% το 2008 τα δάνεια σε καθυστέρηση ανήλθαν στο 31,6% στο τέλος  του 2013.
Ο ρυθμός σχηματισμού των δανείων σε καθυστέρηση  έλαβε σημαντικές διαστάσεις το 2011 και 2012, εξαιτίας της επιδεινούμενης ύφεσης και της  γενικευμένης αβεβαιότητας με επιπτώσεις στη συναλλακτική συμπεριφορά (βλ. Διάγραμμα).



Κατά  το 2013, το υψηλότερο  ποσοστό δανείων σε καθυστέρηση παρατηρήθηκε  στα καταναλωτικά δάνεια (περιλαμβανόμενων των ανοιγμάτων  των πιστωτικών  καρτών και των υπεραναλήψεων των τρεχούμενων λογαριασμών) στο 47,6%,ακολουθούμενο από  τα επιχειρηματικά δάνεια (31,6%) και  τα στεγαστικά δάνεια (26,1%) που  εμφανίζουν το μικρότερο ποσοστό  καθυστέρησης. Σε απόλυτους αριθμούς τα δάνεια σε καθυστέρηση του ιδιωτικού τομέα της οικονομίας ανήλθαν , το Δεκέμβριο του 2013, σε:
 Στεγαστικά : 18,449 δις ευρώ.
Καταναλωτικά :  13,495 δις ευρώ.
Επιχειρηματικά : 32,612 δις ευρώ.
Ελεύθεροι επαγγελματίες, αγρότες, ατομικές επιχειρήσεις:  4,389 δις ευρώ.
Σύνολο : 68,945 δις ευρώ.
Σύμφωνα με όλες τις εκτιμήσεις  και το έτος 2014 θα συνεχισθεί η αύξηση των δανείων σε καθυστέρηση . Ο ρυθμός αύξησης αναμένεται να είναι μειωμένος σε σχέση με τα προηγούμενα έτη. Η κορύφωση αναμένεται το έτος 2015 με την προϋπόθεση τη μη περαιτέρω μείωση του ρυθμού ΑΕΠ και την σταθεροποίηση των εισοδημάτων  (μέσω της αύξησης της απασχόλησης και της μείωσης της αφόρητης φορολογικής επιβάρυνσης).  Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις το 2015 το ύψος των δανείων σε καθυστέρηση θα ανέλθει στα 75-80 δις ευρώ.


Πίνακας 1.
Χορηγήσεις  Χρηματοπιστωτικών Ιδρυμάτων.


Δεκέμβριος 2013












Ιδιωτικός τομέας (Επιχειρήσεις και νοικοκυριά

217.518

Επιχειρήσεις



103.203

Λοιπά χρηματοπιστωτικά ιδρύματα

6.129

Μη χρηματοπιστωτικές επιχειρήσεις

96.610
Ιδιώτες και ιδιωτικά μη κερδοσκοπικά ιδρύματα

100.426

Στεγαστικά



70.685

Μέχρι 5 έτη



1.465

Άνω των 5 ετών



69.220

Καταναλωτικά



28.351

έως 1 έτος



9.382

άνω του 1 και έως 5 έτη


3.266

Άνω των 5 ετών



15.243

Λοιπά




1.390
Ελεύθεροι επαγγελματίες και αγρότες, ατομικές επιχειρήσεις
13.888

Έως 1 έτος



5.200

Έως 1 και μέχρι 5 έτη


1.184

Άνω των 5 ετών



7.505







Πηγή: ΤτΕ.





Δάνεια  σε καθυστέρηση ανά τράπεζα
* Η Εθνική εμφανίζει  δάνεια σε καθυστέρηση  ύψους 17,12 δισ.  Ο δείκτης μη εξυπηρετούμενων δανείων  της Εθνικής ανέρχεται στο 22,5% στον όμιλο .
* Η Alpha Bank εμφανίζει  δάνεια σε καθυστέρηση  ύψους 20,9 δισ. ευρώ εκ των οποίων 18,3 δισ. στην Ελλάδα και 2,6 δισ. στο εξωτερικό.  Το ποσοστό των δανείων σε καθυστέρηση  διαμορφώνεται στο 33% των δανείων.
* Στην Τράπεζα  Πειραιώς  ο δείκτης δανείων σε καθυστέρηση άνω των 90 ημερών προς το σύνολο των δανείων του Ομίλου διαμορφώθηκε στο 36,6% στο τέλος Δεκεμβρίου 2013, ενώ στην Ελλάδα ο αντίστοιχος δείκτης καθυστερήσεων έφτασε το 37,0% στο τέλος 2013. Δηλαδή σε απόλυτους αριθμούς   28,16 δις ευρώ.
* Η Eurobank εμφανίζει  δάνεια σε καθυστέρηση  σε ποσοστό 27,7% του συνόλου δηλαδή 14,82 δις ευρώ.  
Ρυθμίσεις Δανείων.
Τα παραπάνω στοιχεία επιβεβαιώνουν ότι οι τράπεζες έδωσαν έμφαση σχεδόν αποκλειστικά στις ρυθμίσεις δανείων και το 2013, καθώς εκτιμάται ότι μέχρι σήμερα έχουν ρυθμιστεί 250.000 στεγαστικά δάνεια ύψους 18 δισ. ευρώ.
Εκτιμάται ότι 80 δισ. επιχειρηματικά δάνεια βρίσκονται σε καθεστώς αναδιάρθρωσης. Την ίδια περίοδο οι αναδιαρθρώσεις δανείων που εμφανίζουν οι τράπεζες και κατά γενική ομολογία είναι καλυμμένες καθυστερήσεις, που εμφανίζονται ως ενήμερες αναδιαρθρώσεις και συνήθως το 80% δεν αποπληρώνονται, φθάνουν στο ποσό των 12 δισ.
Από αυτά τα στοιχεία το σύνολο των καθυστερήσεων στα τραπεζικά δάνεια θα ξεπεράσει τα 70 με 75 δισ. ευρώ στο πρώτο τρίμηνο του έτους.
Προβλέψεις
Η επιβάρυνση  της ποιότητας του δανειακού χαρτοφυλακίου  των εμπορικών τραπεζών επέφερε την  αύξηση του δείκτη κάλυψης  των δανείων σε καθυστέρηση  από συσσωρευμένες προβλέψεις . Σύμφωνα με την ΤτΕ τα τελευταία τρία έτη έχουν τριπλασιαστεί . Σύμφωνα με την έκθεση της Black Rock, που δημοσιοποιήθηκε από την ΤτΕ, εμφανίζει ότι οι σωρευμένες προβλέψεις των ελληνικών τραπεζών για επισφάλειες ήταν περίπου 24 δισ. ευρώ.
Για τα καταναλωτικά και τα στεγαστικά οι τράπεζες έχουν πάρει σημαντικές προβλέψεις, αλλά για τα επιχειρηματικά δάνεια δεν έχουν ακολουθήσει ανάλογη επιθετική πολιτική. Βέβαια τους τελευταίους δύο μήνες και υπό την πίεση της τρόικας στις επιχειρήσεις πραγματοποιούνται συνεχείς αναδιαρθρώσεις δανείων.
Σύμφωνα με τα στοιχεία του Ισολογισμού 2013 της Eurobank  οι προβλέψεις ανήλθαν στο 50,1% ή 7,4 δις ευρώ.
Στην  Alpha Bank οι προβλέψεις το τέλος του 2013 ανήλθαν σε 7,023 δις ευρώ ή σε ποσοστό 38,4%.
Στην Τράπεζα Πειραιώς ο δείκτης κάλυψης των καθυστερήσεων άνω των 90 ημερών από συσσωρευμένες προβλέψεις του Ομίλου διαμορφώθηκε στο 51% και στην Ελλάδα στο 50%. Δηλαδή σε απόλυτους αριθμούς 14, 08 δις ευρώ.
Στην Εθνική Τράπεζα ο δείκτης κάλυψης των καθυστερήσεων από συσσωρευμένες προβλέψεις του Ομίλου ανήλθε στο 51,7% ή σε 8,853 δις ευρώ.