Παρασκευή, 12 Ιουλίου 2013

Μειώθηκαν κατά 35% το πρώτο πεντάμηνο του 2013 οι Άμεσες Ξένες Επενδύσεις (ΑΞΕ) στην Τουρκία.



Όπως έχουμε επισταμένα επισημάνει το τουρκικό υπόδειγμα ανάπτυξης στηρίζεται πρωταρχικά στην εισροή κεφαλαίων . Βασικό όχημα στην εισροή πόρων υπήρξαν οι ΑΞΕ οι οποίες ακολουθούσαν με ένα υψηλό πολλαπλασιαστή (περίπου 2,8) το ύψος του προερχομένου  ποσού από τις συνεχείς ιδιωτικοποιήσεις  στις οποίες προχώρησε την προηγούμενη δεκαετία η κυβέρνηση Ερντογάν.
 Η διαδικασία αυτή  είναι  και συνάρτηση της προσφοράς (πολιτικό, μακροοικονομικό, μικροοικονομικό περιβάλλον, αποδόσεις – κερδοφορία , μέγεθος αγοράς  κτλ) αλλά πρωτίστως της υπάρχουσας διεθνούς ζήτησης η οποία με τη σειρά της είναι συνάρτηση του διεθνούς περιβάλλοντος (μεγέθυνση του ΑΕΠ, επεκτατική νομισματική πολιτική,  υγιές τραπεζικό σύστημα, επιχειρηματικές επιλογές υψηλής απόδοσης κτλ. Η εμφάνιση αντίξοων συνθηκών στο διεθνές περιβάλλον δυσχεραίνει την απόφαση για επενδύσεις σε χώρες όπως η Τουρκία ενώ συγχρόνως τίθεται εν αμφιβόλω η πιστοληπτική τους ικανότητα κάτι που οδηγεί με μαθηματική ακρίβεια στη διολίσθηση της αξία του εγχωρίου νομίσματος . Ουσιαστικά αρχίζει να λειτουργεί αργά αλλά σταθερά η αντίστροφη πορεία από αυτή που είχε οδηγήσει στη μεγέθυνση του  τουρκικού ΑΕΠ.
Όπως έχουμε αναφέρει[1] η Τουρκική κυβέρνηση προγραμμάτιζε περίπου 20 δις δολάρια ιδιωτικοποιήσεις για το έτος 2013 και περίπου το ίδιο ύψος ΑΞΕ.
Τα στοιχεία[2] όμως δείχνουν ότι   το πρώτο πεντάμηνο  του 2013, εισέρευσαν 4,22 δις δολάρια έναντι 6,44 δις δολάρια το αντίστοιχο πεντάμηνο του 2012. Δηλαδή μια πτώση περίπου 35%, γεγονός που έκανε τον αρμόδιο οργανισμό   International Investors Association (YASED) να υπογραμμίσει ότι είναι αδύνατον να επιτευχθούν  για εφέτος οι τεθέντες  στόχοι. Οι αναφερόμενοι λόγοι της παρατηρούμενης μείωσης είναι πλέον οι γνωστοί: η εξαγγελθείσα αλλαγή της νομισματικής πολιτικής των ΗΠΑ (μείωση της ποσοτικής διευκόλυνσης) και τα επεισόδια στο πάρκο Gezi και ότι επακολούθησε .
Το έτος 2012 οι εισροές ΑΞΕ στην Τουρκία ανήλθαν στα 12,4 δις δολάρια[3]. Από αυτά τα 2,6 δις δολάρια κατευθύνθηκαν στην αγορά ακινήτων. Αξίζει να σημειωθεί ότι οι ΑΞΕ το 2012 παρουσίασαν μείωση 23% σε σχέση με το έτος 2011.
Σύμφωνα με τα υπάρχοντα στοιχεία από την Κεντρική Τράπεζα της χώρας το πρώτο πεντάμηνο του έτους 2013 , περίπου 1,2 δις ΑΞΕ οδηγήθηκαν στο βιομηχανικό, 1,5 δις δολάρια στον χρηματοπιστωτικό τομέα.
Ο πρωθυπουργός Ερντογάν σε μια προσπάθεια να δικαιολογήσει αυτές τις εξελίξεις, αλλά και τη συνεχή διολίσθηση της τουρκικής λίρας (η Κεντρική Τράπεζα της χώρας πώλησε πάνω από 3,6 δις δολάρια από τα συναλλαγματικά της διαθέσιμα τις τελευταίες 30 ημέρες σε μια απεγνωσμένη προσπάθεια συγκράτησης της τιμής του νομίσματος χωρίς ουσιαστικά αποτελέσματα ) ανακάλυψε  , ως καλός πολιτικός και ανατολίτης, τα κερδοσκοπικά κεφάλαια , λες και η μέχρι τώρα μεγέθυνση της τουρκικής οικονομίας δεν στηριζόταν πρωτίστως σε αυτά.


[1] Σ. Λυγερός – Κ. Μελάς, Μετά τον Ερντογάν τι; Εκδόσεις Πατάκη , Απρίλιος 2013. Μέρος Τέταρτο.
[2] Central Bank of Republic of Turkey, Statistics Department, Balance of Payment Division.

[3] Σ. Λυγερός –Κ. Μελάς , οπ.παρ. σελ. 409