Τρίτη, 27 Νοεμβρίου 2012

Τα γκρίζα σημεία της συμφωνίας.



Οι Ευρωπαίοι και το ΔΝΤ συμφώνησαν σε μια  μη-λύση σχετικά με την βιωσιμότητα του ελληνικού δημοσίου χρέους. Οι λόγοι είναι  προφανείς.  Έχουν αναλυθεί πριν ακόμη προκύψουν [1] . Επίσης οι μακροοικονομικές προϋποθέσεις έχουν επίσης αναλυθεί και έχει υπογραμμισθεί από πολλές πλευρές οι αισιοδοξία των υποθέσεων και των προβολών στο μέλλον των εμπλεκομένων μεταβλητών. Επίσης το ζήτημα της μεγέθυνσης του ΑΕΠ. Ας παραμείνουμε μόνο στο  στενό πλαίσιο που περιγράφει η απόφαση  του euro group.

Λοιπόν, πριν ζητωκραυγάσουμε ή πριν  εκφράσουμε την απογοήτευσή μας , με όποιο τρόπο επιθυμεί ο καθένας  με αφορμή την χθεσινή απόφαση του    euro group για την απομείωση του δημοσίου χρέους της Ελλάδος,   καλό είναι να αναμένουμε λίγο ακόμη μέχρι να αποσαφηνιστούν πλήρως οι προθέσεις της Γερμανίας οι οποίες υποκρύπτονται κάτω από τα σκοπίμως αδιευκρίνιστα γκρίζα σημεία του  ανακοινωθέντος .  Τα γκρίζα σημεία ανιχνεύονται :
Στο σημείο που αφορά στην επαναγορά των ομολόγων και το οποίο αφορά σχεδόν στο 50,0% της επιχειρούμενης απομείωσης του ΔΧ. Δεν πρέπει να ξεχνάμε ότι αποτελεί πρόταση του υπουργού οικονομικών της Γερμανίας και η οποία έγινε αποδεκτή από όλους τους υπολοίπους . Επίσης δεν πρέπει να ξεχνούμε ότι αποτελούσε(εί) πάγια θέση της γερμανίδας καγκελαρίου από την αρχή της κρίσης του ελληνικού χρέους ότι  θα πρέπει να συμμετέχουν οι ιδιώτες πιστωτές πρώτοι στο κόστος μιας απομείωσης του χρέους.[2]  Η επιμονή των Γερμανών αποδεικνύεται ανίκητη , δείχνοντας όχι μόνο ποιος αποφασίζει σήμερα στην ευρωζώνη  αλλά και τη δυσκολία τους να αντιληφθούν πως λειτουργούν τα οικονομικά γεγονότα στον πλανήτη. Το  συγκεκριμένο σημείο   επαναλαμβάνουμε ότι αποτελεί τον ακρογωνιαίο λίθο του όλου προγράμματος .

Στο σημείο όπου γίνεται αναφορά στην ανακεφαλαιοποίηση των τραπεζών και συγκεκριμένα εκεί που αναφέρεται η ανάγκη «άσκησης διαχείρισης στοιχείων του παθητικού όσων αφορά στους εναπομείναντες κατόχους χρέους μειωμένης εξασφάλισης . Θα πρέπει να διευκρινισθεί τι σημαίνει εν τοις πράγμασι  η συγκεκριμένη θέση . Δεδομένου ότι το χρέος  μειωμένης εξασφάλισης δεν μπορεί να είναι τίποτε περισσότερο από πιστωτικά εργαλεία χρέους  (ομόλογα ή υβριδικά ομόλογα κτλ) τα οποία έχουν εκδώσει τα τραπεζικά ιδρύματα , η παραπάνω θέση θα μπορούσε να μεταφρασθεί  ως πρόθεση των ευρωπαίων να επιτρέψουν μια διαφορετική αποτίμηση των συγκεκριμένων πιστωτικών εργαλείων  (με χρονική διάρκεια μέχρι 5 έτη)  διαφοροποιώντας (μειώνοντας) το δείκτη  απαιτουμένων κεφαλαιακών απαιτήσεων (Tier 2) στις οποίες προσμετρούνται.
Στο σημείο το οποίο αφορά στη μετατόπιση του πρωτογενούς πλεονάσματος το 2016 από το 2014. Προφανώς αυτό σημαίνει ότι οι εξελίξεις στην ελληνική οικονομία  θα είναι  διαφορετικές από αυτές που περιγράφονται στο πριν λίγες εβδομάδες ΜΠΔΠ αλλά και στον προϋπολογισμό του κράτους για το 2013. Επειδή το μέγεθος οδηγός όλων των εξελίξεων είναι  η  μεγέθυνση του ΑΕΠ η παραπάνω  μεταβολή ίσως να δείχνει μεγαλύτερη ύφεση από την προβλεπόμενη.  
Στο σημείο το οποίο αφορά στις προϋποθέσεις για  περαιτέρω  μείωση του επιτοκίου των διμερών δανείων του πρώτου προγράμματος βοήθειας .  Δεν είναι καθαρό αν η μείωση των επιτοκίων  κατά 100 σημεία βάσης για τα διακρατικά δάνεια του πρώτου πακέτου βοήθειας , ύψους 52,9 δις ευρώ, θα αρχίσει αμέσως ή θα έχουμε κατ΄ αρχάς  μείωση κατά 50 μονάδες βάσης ενώ οι υπόλοιπες 50  μονάδες βάσης  θα εφαρμοστούν με την πιστοποίηση της εφαρμογής  του προγράμματος  και συγκεκριμένα με την επίτευξη πρωτογενούς πλεονάσματος 4,5% όπως αναφέρει το   Spiegel[3]
Δεν γνωρίζουμε προς ποια κατεύθυνση θα κινηθούν οι Γερμανοί και οι άλλοι ευρωπαίοι όταν θα κλιθούν να διευκρινίσουν τα παραπάνω σημεία. Πάντως θα πρέπει να μην αισθανόμαστε απολύτως ασφαλείς για τις ερμηνείες οι οποίες θα προκύψουν.  




[1] Κ. Μελάς, Η πολιτική αντιπαράθεση ΔΝΤ και Γερμανίας, Το Παρόν 25.11.2012
[2] Όλα τα παραπάνω έχουν αναπτυχθεί στο: Κ. Μελάς –Ν. Μπινιάρης  Δημόσιο χρέος: αθέτηση πληρωμών, αναδιάρθρωση ή τι άλλο; Monthly Review , Τεύχος Νο 69 , Σεπτέμβριος  2010.|
[3] http://www.spiegel.de/international/europe/euro-zone-finance-ministers-avert-greek-bankruptcy-in-marathon-talks-a-869487.html