Πέμπτη, 17 Φεβρουαρίου 2011

Αξιολόγηση του Μνημονίου στο τέλος του2010.

Το μνημόνιο είναι ένα πρόγραμμα οικονομικής δράσης με ποσοτικούς στόχους . Με το τέλος του 2010 μπορούμε να αξιολογήσουμε κατά πόσον επιτεύχθησαν οι στόχοι που είχαν τεθεί. Συγκεκριμένα:

Ρυθμός μεγέθυνσης του ΑΕΠ.
Σύμφωνα με το Μνημόνιο το έτος 2010 το πραγματικό ΑΕΠ  θα μειωθεί κατά 4,0 %.
Αντιθέτως  έκλεισε στο  - 4,5% του ΑΕΠ.

 Κανείς θεσμικός παράγοντας ή ινστιτούτο ή δεξαμενή σκέψης ή πολυμερής οργανισμός ή τραπεζικός οργανισμός δεν πρόβλεψε σωστά.
Το ονομαστικό ΑΕΠ ανήλθε σε 229395 εκατ. Ευρώ . 
Ανά τρίμηνο ο ρυθμός μεταβολής ήταν ο ακόλουθος: Α’ Τρίμηνο: -0,7% . Β’ : 5,1%. Γ’: 5,7% . Δ’ : 6,6%., σε σχέση με τα αντίστοιχα τρίμηνα του 2009. Ανά τρίμηνο του έτους 2010 η εξέλιξη ήταν: 1,9%, 1,8%, 1,7%, και 1,4%.
Αξίζει να αναφέρουμε τις προβλέψεις  διαφόρων θεσμικών παραγόντων που είχαν κάνει αμέσως μετά την υπογραφή του Μνημονίου.
Το Μνημόνιο προέβλεπε 230.800 εκατ. ευρώ. Η πρόβλεψη ήταν παντελώς τυχαία διότι ο προβλεπόμενος πληθωρισμός ήταν εντελώς διαφορετικός.
 Η Alpha Bank προέβλεπε 239.300 εκατ. ευρώ. Ο Economist προέβλεπε  232.600 εκατ. Ευρώ.


Ακαθάριστος Σχηματισμός Παγίου Κεφαλαίου.
Σύμφωνα με το Μνημόνιο το έτος 2010 ο Ακαθάριστος Σχηματισμός Παγίου Κεφαλαίου θα μειωθεί κατά 11,4% .
Μ ε τα στοιχεία εννεάμηνου, Ιανουάριος-Σεπτέμβριος 2010 , αντιθέτως έχουμε μείωση  17,6%  (Ενδιάμεση Έκθεση για την Νομισματική Πολιτική , Φεβρουάριος 2011 . Τράπεζα της Ελλάδος). Οι εκτιμήσεις είναι αρνητικές και για τα στοιχεία του τελευταίου τριμήνου 2010, γεγονός που θα χειροτερεύσει το συνολικό αποτέλεσμα. 
Οι επενδύσεις μειώθηκαν κυρίως λόγω της σημαντικής υποχώρησης των δαπανών για μηχανήματα και εξοπλισμό, και μεταφορικά μέσα. Οι λόγοι είναι η αρνητική επίδραση της Οικονομικής Πολιτικής, η άνοδος της φορολογίας των κερδών, η έλλειψη κεφαλαίων και η αύξηση του κόστους των κεφαλαίων.
1.      Εξωτερικό Ισοζύγιο
Οι προβλέψεις του Μνημονίου  μιλούσαν για αύξηση του ετήσιου μέσου ρυθμού εξαγωγών κατά 4,5% σε σχέση με τον προηγούμενο χρόνο. Σύμφωνα με τα στοιχεία Ιανουαρίου/ Νοεμβρίου 2010 (οπ.παρ) αντιθέτως έχουμε μείωση κατά 1,2%. Για τις εισαγωγές υπήρχε πρόβλεψη για μείωση κατά 9,7% ενώ σύμφωνα με τα στοιχεία που υπάρχουν (οπ.παρ) η μείωση ανέρχεται σε 13,1%. Το έλλειμμα του ισοζυγίου τρεχουσών συναλλαγών σύμφωνα με το Μνημόνιο θα ήταν  -8,4% του ΑΕΠ ενώ με τα υπάρχοντα στοιχεία Ιανουαρίου/Νοεμβρίου 2010 το έλλειμμα βρίσκεται στο 11,1% και δεν πρόκειται να βελτιωθεί το τελευταίο μήνα Δεκέμβριο.
Πληθωρισμός.
Σύμφωνα με το Μνημόνιο προβλεπόταν πληθωρισμός 1,0% στο τέλος της περιόδου(2010) και 1,9% ο αντίστοιχος της μέσης περιόδου.
Οι πραγματικές εξελίξεις είναι εντελώς διαφορετικές: το Δεκέμβριο 2010 έκλεισε στο 5,2% ενώ ο ετήσιος μέσος ρυθμός ανήλθε σε 4,7%.
Ανεργία
Στο Μνημόνιο η πρόβλεψη για το 2010 ήταν 11,8% του ενεργού οικονομικά πληθυσμού.  Στην πραγματικότητα έχουμε αύξηση στο 13,50%.
 Δημόσια οικονομικά
Σύμφωνα με το Μνημόνιο το συνολικό έλλειμμα της Γενικής Κυβέρνησης θα έπρεπε να είναι στο 8,1% του ΑΕΠ. Θα κλείσει στο 9,6% (Τράπεζα της Ελλάδος, οπ.προηγ.). Η Κυβέρνηση δικαιολογεί την απόκλιση στην αύξηση του συνολικού ελλείμματος του 2009 από 13,6% του ΑΕΠ σε 15,4% του ΑΕΠ λόγω της αναθεώρησης των στοιχείων από την Eurostat. Σύμφωνα όμως με την ΕΕ και το ΔΝΤ (εκθέσεις προόδου του προγράμματος της ελληνικής οικονομίας) μόνο το 1/3 της απόκλισης αυτής αποδίδεται στην επίπτωση της αναθεώρησης των δημοσιονομικών στοιχείων για το 2009, ενώ το υπόλοιπο σχετίζεται με την υστέρηση των εσόδων κατά την εξεταζόμενη από τις εκθέσεις περίοδο του 2010. Θα πρέπει να ειπωθεί ότι στα έσοδα του 2010 περιλαμβάνεται 1 δις ευρώ από την περαίωση (μη επαναλαμβανόμενο έσοδο) και όλα τα έσοδα από την πληρωμή τελών κυκλοφορίας (τα προηγούμενα χρόνια μέρος εισπρασσόταν τον επόμενο χρόνο).
Το πρωτογενές έλλειμμα  σύμφωνα με το μνημόνιο έπρεπε να ήταν 2,4% του ΑΕΠ. Θα κλείσει περίπου στο 2,8% του ΑΕΠ.
Το Ακαθάριστο Δημόσιο Χρέος σύμφωνα με το Μνημόνιο θα έφθανε στο133,0% του ΑΕΠ. Στην πραγματικότητα θα κλείσει στο 144,0%  . Το απόλυτο ύψος ανέρχεται σε 330.400 εκατ. Ευρώ. Αν σε αυτά προστεθούν τα 6,5 δις της δόσης του δανείου από ΕΕ/ΔΝΤ τα οποία καταβλήθηκαν το 2011 τότε το ΔΧ ανέρχεται σε 336.900 εκατ. ευρώ ή σε 146,8% του ΑΕΠ. Η αύξηση του λόγου ΔΧ/ΑΕΠ οφείλεται : α) στο έλλειμμα της ΓΚ του 2010 (9,4% του ΑΕΠ) , β) στην ανάληψη των χρεών τν νοσοκομείων (2,3% του ΑΕΠ) , γ) στην χρηματοδότηση του Ταμείου Χρηματοπιστωτικής Σταθερότητας (1,1% του ΑΕΠ), δ) στη μείωση του επιπέδου του ΑΕΠ (3,4 % του ΑΕΠ) και ε) σε εκτιμώμενο ταμειακό υπόλοιπο ύψους 1,1% του ΑΕΠ στις 31.12.2010.

Για τα Συνολικά Έσοδα η πρόβλεψη ήταν 58382 εκατ. Ευρώ. Το Αποτέλεσμα είναι: 54.240.
Για τις Συνολικές Δαπάνες η πρόβλεψη ήταν 77.073 εκατ ευρώ. Το Αποτέλεσμα είναι 73694 εκατ.ευρώ.
Συναλλαγματική Ισοτιμία.

Η Ονομαστική Σταθμισμένη ΣΙ μειώθηκε κατά 2,9 % έναντι πρόβλεψης αύξησης 0,5%. Η Πραγματική Σταθμισμένη ΣΙ μειώθηκε κατά 0,5% έναντι πρόβλεψης ανόδου κατά 1,6%.

Τα Συμπεράσματα είναι εύλογα όσον αφορά στις σημαντικότατες αποκλίσεις των τεθέντων στόχων . Εδώ εξετάζεται το Μνημόνιο μόνο ως προς τους ποσοτικούς στόχους των μακροοικονομικών μεγεθών που είχαν τεθεί.

Κ.Μελάς